08-16-2012
|
#1
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Türkiye Ve Dünya Sağlık Örgütü ( Who )
Türkiye ve Dünya Sağlık Örgütü ( WHO )
TÜRKİYE’NİN DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NE ÜYELİĞİ
1945 yılında San Francisco’da toplanan BM Konferansı ‘’Uluslararası bir Sağlık Örgütü’’ kurulmasını kararlaştırmış ve Belçika’ lı Prof Dr Rene SARD başkanlığında 15 kişilik bir Teknik Komite kurulmuştur
Teknik Komite kısa bir sürede toplantının gündemini ve WHO Anayasasını hazırlamış ve o dönemde BM çalışmalarına katılan Dr İhsan DOĞRAMACI da 22 Temmuz 1946 tarihinde WHO Anayasası’nın hazırlanmasına imza koymuştur
19-22 Temmuz 1946 tarihleri arasında New York’ta toplanan Uluslararası Sağlık Konferansı’nda,Türkiye’nin de içinde bulunduğu 61 ülkenin temsilcileri tarafından WHO Anayasası imzalanarak en az 26 üye ülkenin resmi kabulü ile yürürlüğe girmesi için işlem başlatılmıştır
Türkiye 2 Ocak 1948 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü’ne üye olmuştur 26 üye ülkenin resmi kabul işlemi 7 Nisan 1948 tarihinde netleşmiş ve 7 Nisan günü tüm Dünyada ‘’Dünya Sağlık Günü’’ olarak kabul edilmiştir
Türkiye Cumhuriyeti,9 Haziran 1949 tarih ve 5062 sayılı Kanunla Dünya Sağlık Örgütü Anayasası’nı onaylayarak WHO’ ya resmen üye olmuştur
Türkiye, WHO’ ya üyeliğinden sonra,WHO ve Birleşmiş Milletlere bağlı diğer kuruluşlarla sağlık alanındaki ilişkilerini daha da geliştirmek için 19 Ekim 1950 tarih ve 6666 Sayılı Kanunla onaylanan ‘’Teknik Yardım Anlaşması’’ ile çeşitli sağlık projelerini başlatmıştır
TÜRKİYE’NİN DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜNDE TEMSİLİ
Dünya Sağlık Örgütü bilindiği üzere,Dünya Sağlık Asamblesi, İcra (Yönetim) Kurulu ve Sekretarya hizmetleri olarak yürütülmektedir
Dünya Sağlık Asamblesi her yıl Mayıs ayında Cenevre’de Birleşmiş Milletler Sarayında yapılmaktadır Türkiye, 24 Haziran-24 Temmuz 1948 tarihinde Cenevre’de yapılan ilk Asambleye Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Dr Ekrem TOK başkanlığında bir heyetle katılmıştır 54 Dünya Sağlık Asamblesi,14-22 Mayıs 2001 tarihleri arasında Cenevre’de yapılmış ve Sağlık Bakanı Doç Dr Osman DURMUŞ başkanlığında;Sağlık Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı (BM Cenevre Daimi Temsilciliği) ve Üniversiteyi temsilen bir heyet katılmıştır
1948 yılından 2001 yılına 54 Asamble gerçekleşmiştir Türkiye bu 54 Asamble’ nin hepsine en üst düzeyde katılmıştır WHO-Türkiye İlişkileri Asamble düzeyinde her zaman en üst düzeyde yerini almıştır 23 kez Sağlık Bakanı düzeyinde,16 kez Sağlık Bakanlığı Müsteşarı düzeyinde Heyet Başkanları ile temsil edilen ülkemiz 15 kez de değişik kademelerde temsil edilmiştir
Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Komite Toplantıları bir yıl merkez olan Kopenhag’da bir yıl da 51 üye ülkenin birisinde gerçekleşir 7-10 Eylül 1953 yılında Danimarka’nın Kopenhag kentinde yapılan 3 Avrupa Bölge Komite Toplantısına dönemin Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Dr Nail KARABUDA başkanlığında 2 kişilik heyetle katılan Türkiye,11-14 Eylül 2000 tarihleri arasında yine Kopenhag’da yapılan 50 Avrupa Bölge Komite Toplantısına Sağlık Bakanı Doç Dr Osman DURMUŞ başkanlığında bir heyetle katılmıştır
50 Avrupa Bölge Komite Toplantısından sadece ilk ikisine katılmayan Türkiye, 1949-1952 yılları arasında WHO Doğu Akdeniz Bölgesi üye ülkesiydi
WHO Avrupa Bölge Komite Toplantılarına;1953’ lerden sonra Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Başkanlığında 12 kez katılım olmuş,14 kez Sağlık Bakanlığı Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığında heyetle katılınmış, 1977-1980 yılları arasında 4 kez Türk Üniversiteleri Rektörler Kurulu Başkanı ve Sağlık Yüksek Kurulu Üyesi Prof Dr İhsan DOĞRAMACI Heyete başkanlık yapmıştır 1990 yılından itibaren Sağlık Bakanları Heyetlere başkanlık etmeye başlamıştır 50 si Kopenhag’da yapılan WHO Avrupa Bölge Komite Toplantılarına 10 kez de Sağlık Bakanları Heyet Başkanı olarak katılmışlardır
Dünya Sağlık Örgütü’nün çeşitli kademelerinde sürekli çalışanlarla, WHO’ nun çeşitli Komite ve Kurullarında görev yapan Türklerin sayısı çok fazla değildir Aşağıda Dünya Sağlık Örgütüyle Türkiye arasındaki ilişkilerin kurs bir özetini bulabilirsiniz
· WHO İcra(Yönetim)Kurulunda 1949 yılında 3 yıl Dr Nusret FİŞEK,1979 yılında 3 yıl Prof Dr İhsan DOĞRAMACI ve 1993 yılından itibaren 3 yıl da Prof Dr Münevver BERTAN görev yapmışlardır
· Dünya Sağlık Asamblesi’ne Mayıs 1976 yılında 2 Başkan olan Prof Dr İhsan DOĞRAMACI ;1966-1996 yılları arasında WHO Sağlık İnsan gücü Uzman Danışma Paneline Üyelik,1979-1983 yılları arasında Tıbbi Araştırmalar Komitesi Danışma Kurulu Üyeliği,1979-1984 yılları arasında Anne ve Genç Çocuk Beslenmesi Grubu Üyeliği,1982-1983 yılları arasında Anne ve Çocuk Sağlığı Danışma Kurulu Programı Üyeliği ayrıca,WHO’ ya Kamerun,Nijerya,Brezilya,Kanada da Tıbbi ve Sağlık Bilimleri Eğitimi Projelerinde ve WHO’ nun Seminerleri,Workshopları ve diğer toplantılarında farklı Ülkelerde de Danışmanlık görevi yapmıştır WHO Cenevre Merkezi Prof Dr İhsan DOĞRAMACI’ NIN WHO’ ya katkılarından dolayı 2 yılda bir Dünyada aile sağlığına önemli katkıları ve üstün hizmet verenlere sunulmak üzere ‘WHO İhsan Doğramacı Aile Sağlığı Vakfı Ödülü Programı" yapmış olup,1999 yılı ödülü Türkiye’de ve Dünyada aile sağlığına katkıları ve üstün hizmetlerinden ötürü Prof Dr Münevver BERTAN’ a verilmiştir
· WHO Genel Direktör Politika Baş Danışmanı olarak görev yapan Prof Dr Tomris TÜRMEN 1992 yılından beri Cenevre’de görev yapmakta olup 26 Ekim 2000 tarihinde WHO Cenevre Merkezi Aile ve Toplum Sağlığı İcra Direktörlüğüne atanmıştır
· WHO Temel İlaçlar Eylem Programı İdari Danışma Komitesi’nde,1993-1995 yılları arasında Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdür Yardımcısı Ecz Nurdan İNAN ve 1999-2001 yılları arasında İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Ecz Sevgi ÖKSÜZ görev yapmıştır
· WHO Avrupa Bölge Direktörlüğü’nde 8 yıla yakın görevde bulunan ve 1998-1999 tarihleri arasında Bölge Direktör Yardımcısı ( Program Yönetimi Direktörü ) olarak çalışan Dr Serdar SAVAŞ WHO’ da üst düzey görev yapanlar arasındadır
· WHO Avrupa Bölge Komitesi ,Bölgedeki gelişmeler ve WHO’ nun geleceği üzerinde araştırma yapmak üzere 1991 yılında bir AD_HOC Komite oluşturmuştur Söz konusu komitede Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması (AÇSAP) Genel Müdürü olan Prof Dr Tomris TÜRMEN görev yapmıştır 1 yıllık çalışma sonunda Eylül 1992’de Kopenhag’da toplanan WHO 42 Avrupa Bölge Komitesi Toplantısında,Avrupa’daki gelişmelerin sürekli için bir Daimi Komite (SCRC) kurulması kararı verilmiştir WHO Avrupa Bölge Direktörü Dr Jo Eirik ASVALL’ ın geçici bir yıllık çalışma için atadığı 11 Daimi Komite Üyesinden biri de Türk vatandaşı olan Dr Serdar SAVAŞ’ tır
· WHO Cenevre Merkezinde,İnsan Üremesinde Araştırma, Geliştirme Eğitimi Konulu Özel Programı Politika ve Koordinasyon Danışmanlık Komitesi (PCC) Üyeliğine 31 Aralık 1993 tarihinden itibaren Sağlık Bakanlığı AÇSAP Genel Müdürü Prof Dr Ayşe AKIN 3 yıllığına seçilmiş ve Türkiye’yi temsil etmiştir 1995-1996 yılları arasında da anılan komitenin başkanlığını yapmıştır
· Cenevre’de,1-12 Mayıs 1995 tarihleri arasında toplanan,48 Dünya Sağlık Asamblesi’nde 25 Kişiden oluşan Adaylıklar Komitesi’ne Türkiye’yi temsilen Birleşmiş Milletler Türkiye Daimi Temsilciliği Müsteşarı Şanıvar KIZILDELİ seçilmiş ve Asamble süresince görev yapmıştır
· WHO Avrupa Bölgesi Daimi Komite üyeliğine 1997’de seçilen Prof Dr Ayşe AKIN, 1999-2000 yılı içerisinde Daimi Komite Başkan Yardımcılığı görevini yürütmüş ve Eylül 2000’den itibaren Daimi Komite Başkanlığını bir yıl yürütmek üzere seçilmiştir Eylül 2001 yılından itibaren de bir yıl Avrupa Bölge Komite Başkanlığını prosedür gereği yürütecektir 11-14 Eylül 2000 tarihleri arasında Kopenhag’da yapılan 50 WHO Avrupa Bölge Komite Toplantısında İcra Başkan Yardımcısı olarak ta görev yapmıştır
· WHO Avrupa Çevre ve Sağlık Komitesi Üyeliğine Türkiye’yi temsilen Eylül 1999-Eylül 2001 tarihleri arasında 2 yıllığına Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof Dr Çağatay GÜLER seçilmiş ve görev yapmaktadır
· Dünya Sağlık Örgütü’nün 1948 yılından beri her yıl Mayıs ayında Cenevre’de düzenlenen Genel Kurul Toplantıları (Asambleler) ile yine her yıl Eylül ayında bir kez Kopenhag’da bir kez de Avrupa Bölgesine üye Ülkelerden birinde düzenlenen Avrupa Bölge Komite Toplantılarına;Cenevre’de uzmanlaşmış Dış Temsilcilik görevlileri ile Birleşmiş Milletler Cenevre Daimi Temsilcisi Büyükelçiler ile Kopenhag’da bulunan Türkiye Büyükelçiliği Personeli ve Büyükelçiler fiilen katılmakta ve toplantıları çok düzenli takip etmektedirler
· Dünya Sağlık Örgütü ile sürdürülen yakın işbirliği ve ilişki sonucu birlikte gerçekleştirilen projeler ve Dünyanın her tarafında yapılan toplantılara Türkiye’den özellikle de Sağlık Bakanlığından geçici ve sürekli danışmanlar masrafları WHO’ dan karşılanmak suretiyle katılmaktadır Arşiv kayıtlarının tetkikinden 1980 yılı ile 2000 yılı arasında geçen 20 yılda masrafları WHO tarafından karşılanarak yurtdışında çeşitli programlara katılanların toplam sayısı 6502yi geçmektedir
·
|
|
|
|