Sağlık Ansiklopedisi

Üriner sistem enfeksiyonu böbrekler ve mesanenin iltihabıdır Mesanenin iltihabına "sistit", böbreklerin iltihabına ise "pyelonefrit" denir

Pyelonefrit sistitten daha az görülmesine rağmen daha fazla zarar vericidir Sıklıkla üretra (idrarın dışarı atıldığı kanal) dışındaki ciltten bakterilerin mesaneye ulaşması ile oluşur İdrar yolu iltihabını tedavi etmek, böbrekleri korumak açısından önemlidir

İdrar yolu iltihaplarının etkeni bakterilerdir Bakteri mesaneye, idrarın dışarı atıldığı kanaldan girer Genelde üretra girişini tahriş eden etkenler (bilinen tahriş edici maddeler, banyo köpükleri ve şampuanlardır), bakterilerin buradan içeri girmesini de kolaylaştırır
Bazı risk faktörleri çocuklarda üriner sistem enfeksiyonuna zemin hazırlar İdrarın mesaneden üreterler boyunca böbreğe doğru anormal geri kaçışı, üriner sistem tıkanıklıkları, çeşitli anatomik ve fonksiyonel bozukluklar ile enfeksiyona yatkınlık görülebilir Yabancı cisimler, mesaneye, üreterlere yerleştirilen kateterler, kabızlık, banyo köpükleri ve sünnetsiz erkek çocuklarda fimozis (sünnet derisinin geriye kıvrılmaması) mesanenin bakteri ile temasına neden olur Okul çocuklarında sık görülen idrarı eve saklama eylemi de idrar yolu enfeksiyonlarının nedenlerindendir
Belirtiler:
Alt üriner sistem (sistit) enfeksiyonlarında görülen semptomlar şunlardır:
" İdrar yaparken yanma, sızı ağrı
" Sık idrara çıkma
" Acil işeme isteği
" Karın alt tarafına ağrı
" Tuvalete yetişemeden idrar kaçırma
" Kötü kokulu, anormal renkte, kanlı idrar
Üst üriner sistem enfeksiyonlarından akut pyelonefrit idrar yolu enfeksiyonları içinde en ağır ve böbrekte en fazla hasar bırakan hastalıktır Özellikle küçük çocuklarda kalıcı hasar ihtimali daha fazladır İdrar yolu enfeksiyonu geçiren çocukların yüzde10' unda, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları olan çocukların yüzde25' inde ve vezikoüretral reflülü (böbreklere idrar kaçması) çocukların yüzde30' unda kalıcı böbrek hasarı gelişebilir En sık görülen semptomlar, titreyerek yükselen ateş, böğür ağrısı, ciddi bulantı ve kusmadır Bu semptomlara ek olarak sistitizm semptomları da (yukarıda sayılan semptomlar) gözlenebilir
Tanı Nasıl Konur?

İdrar yolu enfeksiyonu tanısı için idrar tahlili ve idrar kültürü yapılmalıdır İdrar öncelikle mikroskop altında incelenir Kesin tanı idrar kültüründe anlamlı miktarda bakterinin üremesi ile konur İdrar yolu enfeksiyonu idrar kültürü ile kanıtlandığında, böbreğin tutulup tutulmadığına karar verilmelidir Yüksek ateş, böğürde hassasiyet, karın ağrısı, bulantı, kusma, titreme görülebilir
Tedavisi Nasıldır?
İdrar yolu enfeksiyonu olan çocuklara antibiyotik tedavisi hemen başlanmalıdır Etkin tedavi üriner sistem hasarlanma riskini en aza indirir Şiddetli enfeksiyonlarda tedavi 10-14 gün sürmelidir Çocuklarda üriner semptomların tespit edilme güçlüğünden ve uygun antibiotik tedavisi sonrası, normal radyolojik tetkikler olmasına rağmen özellikle kız çocuklarda enfeksiyonun tekrarlama ihtimalinden dolayı tedaviden sonra düzenli takipler yapılmalıdır
Op Dr Erdal Alkan