|
Prof. Dr. Sinsi
|
Ezan - Ezanın Fazileti - Ezanın Fazileti Hakkında...
İkâmetin Şekli
Sahîh hadislerle sabit olan muhtar ve sahîh mezhebe (Şafiî mezhebine) göre, İkâmet onbir cümleden ibarettir Hanefi mezhebinde ise, ezanın şekli ile ikamet arasında fark yoktur; yalnız "Felâh"Iardan sonra iki defa: "Kad kameti´s-salâtü kad kameti´s-salâh" denilir
(Şafiî mezhebine göre) İkamet cümleleri şöyledir:
"Allahü Ekber Allahu Ekber, Eşhedü en lâ ilahe illallah, Eşhedü Enne Muhammeden Resûlüllah, Hayye Alessalâh, Hayye Alelfeiâh, Kad kameti ´s-salâh, Kad katemi´s-saîâh, Allahü Ekber, Allahu Ekber, Lâ ilahe illallah"
Bilinmelidir ki, bizim mezhebde (Şafiîlerde) sahih olan, ezan ve ikametin sünnet oluşudur Bu hususta cuma ve diğer namazların ezanı müsavidir Bazı alimlerimiz de demişlerdir ki, bunların ikisi de farzı kifayedir Bazıları da, cumada bunlar farzı kifayedir, diğer namazlarda değil Eğer ezan ve ikametin farzı kifaye olduğunu kabul edecek olursak, bir şehir veya bir mahalle müslümanlan tüm olarak bunları terk ettikleri takdirde, onları bu terklerinden dolayı yola getirmek için şiddet kullanmak gerekir Fakat bunları sünnet olarak kabul edince, onlara bu şiddeti uygulamak, sahîh mezhebde yoktur; nitekim öğlenin ve diğer vakitlerin sünnetlerini terkden dolayı şiddet kullanılmadığı gibi Bazı alimlerimiz de demişlerdir ki, ezan ve ikamet, İslâm´ın alâmetleri olduğundan, bunları terk eden topluma şiddet kullanılır
Ezanda sesi yükseltmek ve ağır ağır okumak müstehabdır İkamet ise çabukça getirmek ve ezandan daha hafif bir sesle okumak müstehabdır Ezan okuyan müezzinin güzel sesli, güvenilir ve itimad edilir, gönüllü ve vakıttan haberdar kimse olması da müstehabdır Müezzinin yüksek yerde durması, kıbleye yönelmesi, ayakta olması, abdestli bulunması hem ezanda, hem de ikamette yine müstehabdır
Bir kimse, kıbleye arka çevirerek yahud oturarak, yahud yatarak, yahud abdestsiz olarak, yahud cünüb bulunarak ikamet veya ezan okursa ezanı kerahetle sahîh olur Cünübdeki kerahet, abdestsiz olandan daha şiddetlidir Bu durumlarda ikamette olan kerahet çok daha şiddetlidir
Ezan, ancak beş vakit namaz için meşru´ kılınmıştır: Sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı Bu namazlar ister kaza, İster edâ olsun ve ister namaz kılan mukim olsun, ister müsafir bulunsun, fark etmez Yine ister tek başına kılsın, ister cemaatla kılsın Ancak bir kişinin ezan okuması ve ikamet getirmesi kâfidir, diğerlerinin getirmesine gerek yok
Bir vakit içinde, bir çok kaza namazları kıhnsa, yalnız ilk kaza için ezan okunur ve ondan sonra kılınan her kaza namazı için ikamet getirilir (Arafat ve Müzdelife´de olduğu gibi) iki vakit namazı bir arada kıhnsa, yalnız birinci için ezan okunur, her namaz için ikamet yapılır Beş vakit namaz dışındaki namazların hiç biri için ezan okumak yoktur; bunda ittifak vardır
Bazı namazlar vardır ki, bunlar cemaatla kılınmak istendiği zaman "Essaîâtü camiatün (Cematla namaza)" demek müstehab olur; bayram namazı, güneş tutulma namazı, yağmur duası namazı gibi Bir kısım namazlar için bunu söylemek müstehab olmaz; sünnet namazları, mutlak nafile namazları gibi Bir kısım namazlar da vardır ki, bunlarda namaza davet edip etmemekte ihtilâf vardır Teravih ve cenaze namazları gibi Doğrusu, teravih namazı için davet yapılır, cenaze namazı için yapılmaz
İkamet, ancak vakit içinde ve namaza girmek istendiği zaman sahîh olur Ezan ise, sabah vakti müstesna, namaz vakti girdikten sonra sahîh olur Sabah vakti için, vakit girmeden önce ezan okunması caizdir Fakat sabah namazının vaktinden önce hangi zamanlarda ezan okunabileceği
|