|
Prof. Dr. Sinsi
|
Kur´An Okumanın Fazileti Ve Adabı - Kur´An Okumanın Fazileti Ve Adabı Hakkında...
Mushaftan Kur´an Okumak
Mushaftan Kur´an okumak, ezberden okumaktan daha faziletlidir İmamlarımız böyle söylemişlerdir Selefden (Radıyallahu Anhüm) rivayet edilen de budur Ancak, bu mutlak bir hüküm değildir Okuyuştan maksad düşünüp ibret almak olduğuna göre, ezber okuyuşla bu maksada varan ve mushaftan bunu elde edemeyen kimse için, ezbere okumak daha faziletli olur Eğer iki yön eşit olursa, mushafdan okumak yine daha faziletli olur İşte selef bunu murad etmiştir
Gizli Ve Aşikâre Kur´an Okumanın Fazileti
Sesi yükselterek Kur´an okumanın faziletine dair haberler nakledildiği gibi, gizli okumak hakkında da haberler varid olmuştur Bu iki durum karşısında alimler demişlerdir ki, riyadan korkan kimse için, gizli okumak daha faziletlidir Riyadan korkmayan için de, aşikâre okumak daha faziletlidir; ancak namaz kılanı veya uyuyanı veya bunlardan başkasını rahatsız etmemek şartı ile
Aşikâre okumakta amel daha büyük olduğu için, bu durum onun faziletine delildir Yine bu okuyuşun faydası başkasına da geçer, okuyucunun kalbini uyarır, gayretini düşünceye çevirir, ona kulak verdirir, ondan uykuyu giderir, neş´esini artırır, gafil ve dalgın bulunanları uyarır, onları ferahlandırır İnsanın kalbine bu niyyetler geldiği zaman, aşikâre okumak daha faziletlidir
Kur´ân´ı Güzel Sesle Okumak
Kirâet usûlünden çıkacak şekilde uzatmalar yapmaksızın sesi güzelleştirip tezyin ederek Kur´an okumak müstahabdır Eğer ifrata varılarak bir harf ilâve edilirse yahud bir harf saklı bırakılırsa, bu haramdır Ta-gannî ile okuyuşa gelince, bu da anlattığımız gibi, ifrat derecesine varırsa haramdır, varmazsa haram değildir Sesi güzelleştirmeğe dair anlattıklarımız konusunda hadîsler çoktur ve Sahîh´lerde ve diğer kitaplarda bunlar meşhurdur Ben bunlardan bir kısmını, okuyuşun edebleri bölümünde anlattım
Kuranı Okuyuşa Başlamanın Şekli
Bir okuyucu, sûre ortasından okuyacağı zaman, birbiriyle ilgili olan ayetlerin ilkinden başlaması müstahab olduğu gibi, duracağı zaman da birbirine bağlı ayetlerin en sonunda ve söz bitiminde durması da müstahabdır Ne okumaya başlarken, ne de durunca, cüz, hizib ve aşirlere itibar etmek şart değildir Çünkü bunların çoğu, birbirine bağlı olan ayetlerin ortasmdadır Bizim anlattığımız ve sakındırdığımız bu edeblere riayet etmeyen çok kimselerin tutumu ve işi, insanları aldatmasın Bunun için sen, büyük İmam Ebû Ali El-Fudaly ibni İyad´ın şu sözünü örnek al:
"Hidayet yollarının ehli az olduğundan ürküp kaçma ve helak olanların çokluğuna aldanma" Bu mana üzere alimler demiştir: Bir sûreyi tam olarak okumak, uzun bir sûreden onun mıktarınca okumaktan daha faziletlidir Çünkü insanların çoğunda, ayetler arasındaki bağlantı gizli kalıyor yahud bazı yer ve durumlarda çoğu kimseler bunu gözetemiyor
Kıraatin Bid´atları
Bu bid´atlardan birisi, müstahab olduğuna inanarak teravih namazını insanlara kıldıran çok cahillerin, yedinci gecede teravihin son rekâtında En´am sûresini tamamen okumalarıdır Sanıyorlar ki, bu sûre tüm olarak nazil olmuştur Bu işlerine de hoş olmayan çok şeyleri katıyorlar: İnanıyorlar ki, bu işleri müstahabdır Halk tabakasına da bu fikri aşılıyorlar Bu hareketleriyle ikinci rekâtı birinci üzerine uzatmış oluyorlar, bu imamlara uyan kimselere usanç verecek şekilde uzatma oluyor Ayrıca çabuk okumakla yanlışlıklar da olur Yine bu son rekâttan önceki rekât hafif geçmiş olur
Sûreleri Adlandırmak
Bakara sûresi, Âl-i İmrân sûresi, Nisa sûresi, Ankebût sûresi demek caizdir; diğer sureler hakkında da hüküm böyledir; ve bunda kerahet yoktur Selefden bazısı demiştir ki, bu şekilde söylemek mekruhtur Ancak şöyle demelidir: İçinde "Bakare" anılan sûre, içinde "Nisa" anılan sûre Diğer sûreler de böyle adlandırılır Fakat doğru olan önceki sözdür Selef ve halef alimlerin çoğunluğunun sözü de budur Bu konuda, Resûlüllah Sallallahu Aleyhi ve Sellem´den rivayet edilen hadîsler, sayılamayacak kadar çoktur Ashabdan ve sonrakilerden olan nakiller de böyledir
Yine, bu, Ebû Amr´ın kıraatidir, İbni Kesîr´in kıraatidir, falanın kıraatidir, demek mekruh değildir Selef ve halef alimlerin üzerinde inkâr-sız olarak bulundukları mezheb budur
İbrahim En-Nehâ´î den (Allah ona rahmet etsin) nakledildiğine göre şöyle demiştir:
Öncekiler, "falancanın sünneti, falancanın kıraati" diye söylemesini kerîh görürlerdi Fakat doğrusu bizim anlattığımızdır
Şu Âyeti Yahut Şu Sûreyi Unuttum Demek Mekruhtur Bana Unutturuldu Yahud Benden Düşürüldü Demelidir
290- İbni Mes´ud dan (Radıyallahu Anh) rivayet edildiğine göre demiştir ki, Resûlüllah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:
"Sizden biriniz, şu ve bu ayeti unuttum demesin, bana unutturuldu, desin" Yine iki SahûYdeki rivayetlerde şu ifade vardır:
[size="3"]"İnsanlardan birinin: Şu ve bu ayeti unuttum, demesi ne çirkin! Doğrusu, unutturuldu o"
291- Hazreti Aişe´den (Radıyallahu Anha) rivayet edildiğine göre: "Peygamber Sallallahu Aleyhi ve Sellem, (uzakta bulunan) bir adamın
[size="3"]Kur´an okuduğunu işitti de: Allah ona rahmet etsin, düşürüldüğüm bir ayeti bana hatırlattı, buyurdu" Yine Sahîh´deki bir rivayette: ^Unutturulmuş olduğum (bir ayeti)" şeklindedir
Bil ki, okumanın ve okuyucunun edeblerini cildler dolusu kitabların daha azına sığdırmak mümkün değildir Lâkin biz, şu kısa bölümlerimizde önemli olan noktaların bir kısmına işaret etmek istedik Zaten kitabın başında, Zikir yapanla Kur´ân okuyanın edeblerinden bir miktarı evvelki bölümlerde geçmişti Yine namazın zikirleri bölümünde de, kiraatla ilgili edeblerden bir nebze anlatılmıştı Biz bu hususta daha fazla bilgi edinmek isteyenleri, "Kitabu´t-Tibyan fî Adabı Hamelet´il-Kur´an" adlı eserimize havale etmiştik Muvaffakiyet Allah´dandır O, bana kâfidir ve ne güzel vekildir!
Bil ki, Kur´ân okumak, daha önce belirttiğimiz gibi, zikirlerin en kuv-vetlisidir Onun için buna devam etmek gerekir Bir gün ve bir gece bundan boş kalmamalıdır İnsanın az miktar ayet okuması ile kıraatin esası elde edilmiş olur
292- Enes´den (Radıyallahu Anh) rivayet edildiğine göre, Peygamber Sallallahu Aleyhi ve Sellem buyurdu:
[size="3"]"Bir gün ve bir gecede elli âyet okuyan kimse, gafillerden yazılmaz; yüz âyet okuyan, ibâdet edenlerden yazılır: ikiyüz âyet okuyana, kıyamet gününde Kur´an husûmet etmez; kim de beşyüz âyet okursa, ona bir kın-tar (yüz miskal) sevab yazılır" Bir rivayette; "Elli" yerine, "Kim kırk âyet okursa" ve diğer bir rivayette: "Kim yirmi âyet okursa" şeklindedir Ebû Hüreyre´den (Radıyallahu Anh) rivayet edildiğine göre, demiştir ki, Resülüİlah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: "Kim on âyet okursa, gafillerden yazılmaz" Bu bölümle ilgili olarak benzeri çok hadîsler nakledilmiştir
Biz, bir gün ve bir gecede okunacak sûreler hakkında çok hadîs rivayet ettik Okunacaklardan bir kısmı şu sûrelerdir: Yâsîn, Tebareke, Mülk, Vakı´a ve Duhan
293- Ebû Hüreyre (Radıyallahu Anh) Resûlüllah Sallallahu Aleyhi ve Sellem´den rivayet etmiştir:
"Kim bir gün ve bir geeede Allah nzasmı isteyerek Yâsîn okursa, bağışlanır"[12] yine Ebû Hüreyre´den bir rivayette: "Kim bir gecede DUHÂN sûresini okursa, bağışlanmış olarak sabahlar" şeklinde varid olmuştur
[size="3"]İbni Mes´ud dan rivayet edildiğine göre demiştir ki, Resûlüllah Sallallahu Aleyhi ve Sellem´in şöyle buyurduğunu işittim: "Kim her gece VÂ-KI´A sûresini okursa, ona ihtiyaç isabet etmez"
Bir de Cabir´den (Radıyallahu Anh) rivayet edilmiştir:
[size="3"]"Resûlüllah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, her gece, Elif-Lâm Tenzil ve Tebareke sûrelerini okumadıkça uyumazdı "
294- Ebû Hüreyre´den (Radıyallahu Anh) rivayet edildiğine göre Peygamber Sallallahu Aleyhi ve Sellem buyurmuştur:
"Bir gecede ZİLZÂL sûresini okuyan Kur´an´ın yansını okumuş gibi (sevaba nail) olur Kim KÂFÎRÛN sûresini okursa, Kur´anın dörtte birini okumuş kadar (sevaba nail) olur İhlâs sûresini okuyan, Kur´an´ın üçte birini okumuş kadar (sevaba nail) olur"[15] Bir rivayet de şöyle:
"Kim Âyete´ 1-Kürsî´yi ve ilk Hâ-Mîm sûresini okursa, o gün, her kötülükten korunur"[16] "Anlattığımızın benzeri hadisler çoktur Biz, mak-sadlara işaret ettik Doğruyu en iyi bilen Allah´dır Hamd ve nimet O´nun-dur, korunmak ve muvaffakiyet O´nunladır
|