08-14-2012
|
#1
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Balıkesir'in Tarihçesi Hakkında Bilgi
Balıkesir'in Tarihçesi Hakkında Bilgi
Balıkesir çevresinde bulunan pekçok höyük, iskan edilmiş mağara ve düz yerleşim yerinde yapılan araştırmalarda ele geçen bulgular, buralarda bilinmeyen çok eski zamanlardan MÖ 8000-3000 yılları arasında yerleşilmiş olduğunu ortaya koymaktadır
Bu arada Yortan Mezarlığı"nda yapılan çalışmalar, burada bir mezar kültü olduğunu ortaya çıkarmıştır Hitit metinlerinde ASSUVA diye anılan Batı Anadolu"nun bu bölgesi Antik çağda MYSIA diye anılmakta idi MÖ 3000-1200 yılları arasında bu bölgede farklı diller konuşan Pelasg ve Leleg kolonileri kurulmuştur
4 Truva döneminde (MÖ 1800-1250) Antik çağda İda diye anılan Kaz dağları eteklerinde geçen efsanevi Truva Savaşları bölge halkını da derinden etkilemişti Homeros"un Odeseus"unda anlatılan Argonotlar Arteka (Erdek) ve Kyzikos"a bu dönemde geldiler
MÖ 1200"de Anadolu"nun batısındaki halkların başlattığı "Deniz Kavimleri Göçü" önlerine gelen herşeyi yakıp yıkarak ilerlerken ancak MÖ 1190"da Mısır önlerinde durdurulabildiler Geri dönenler Anadolu ve Suriye"de boş buldukların yerlere yerleştiler Bu tarihten sonra Hitit Krallığı ile ilgili bilgiler tamamen kesilmektedir
MÖ 790-Miletoslu göçmenler, Kyzikos ve Prokonnes"te koloniler kurdu MÖ 680-Kyzikos"a büyük bir Miletos göçmen grubu daha geldi Kyzikos"un "Altın çağı" başladı
MÖ 600"lerden itibaren Mysia bölgesi de Pers İmparatorluğu etkisi altına girdi
Batı bölgesi Satraplık merkezi Deskileion (Ergili Köyü) idi
MÖ 546-547"de Persler Atina tarafını tutan bütün Adramytion"luları öldürttü
MÖ 500"de Persler"e karşı yapılan Ionia ayaklanmasına bölge kentleri de katıldı 494"de isyan bastırıldıktan sonra Mysia"da bulunan kentler de cezalandırıldı
MÖ 480"de Pers İmparatoru Kserkses Yunanistan üzerine sefere çıkarken Mysia bölgesinden geçti (Maraton Savaşı)
MÖ 478-477 Mysia kıyılarındaki şehir devletleri de Aktika-Dellos deniz birliğine katıldılar
MÖ 410 Kyzikos"u saran Persler"e karşı yardıma gelen Atinalı Alkibiades Bandırma Körfezinde yaptığı deniz savaşını kazandı
MÖ 334 Makedonya"lı Büyük İskender Çanakkale Boğazından Anadolu"ya geçti Biga yakınlarında Granikos çayı 3 Dareios"un Pers ordusunu yendi Bölge Persler"den temizlendi
MÖ 323 İskender"in Babil"de ölümü üzerine generalleri arasında çıkan savaşlardan sonra Mysia bölgesi Selevkos"lara bağlandı
MÖ 238-263"te Bergama hakimi olan Fletairos döneminde bölge bergama yönetimini altına girdi MÖ 133"te Bergama Kralı Attalos 3Filometor"un vasiyeti üzerine bölge Roma hakimiyetine geçti
MÖ 88"de Adramytion hakimi Diador, Pont Kralı Mitridates"in tarafını tutarak çevrede bulunan Latince konuşan binlerce insanı öldürttü Sonra da Romalıların intikamından korkarak intihar etti Roma İmparatorluğunun ikiye bölünmesinden sonra (MS 395) buraları da merkezi Bizans olan Doğu Roma yönetiminde kaldı Bu devirde Balıkesir ve çevresi Bizans eyalet sistemi içinde OBSİKİON Theması teşkilatı içinde kaldı Körfez bölgesi bu thema içinde Noecastron Theması"na bağlı idi
MS 670"de İstanbul"u kuşatmaya gelen Arap ordusu Kyzikos"u ele geçirerek yedi yıl burada kaldılar 718"de ikinci defa İstanbul"u kuşatmaya gelen Ararplar Bergama ve Edremit bölgesini yağmaladılar
1071 Malazgirt zaferiyle Anadolu kapılaraı Türklere bir daha kapanmamak üzere açıldı
1080"de Süleymen Şah Kyzikos"u ele geçirdi
1081"de Ulubat gölü kıyısında bir Bizans ordusu yok edildi Kyzikos ve Poimanenon (Manyas) Türklerin elinde kaldı
1085"de Süleyman Şah doğuda savaşırken emirlerinden İlhan Bey kısa süre önce ellerinden çıkmış olan Kyzikos, Apollonia, Poimanenon ve Edincik dolaylarını geri aldı
1086"da Vezir Ebu Kasım, Süleyman Şah"ın ölümü üzerine ayaklanan bazı emirleri bastırıp birleştirdi Kyzikos"u üs edinerek yaptırdığı gemiler ile Sakız adasına kadar akınlar yaptı Türkmen savaşçılar ilk kez denizcilikle uğraşmaya başladılar
1090"da Bizans İmparatoru 1 Aleksios Komnenos Mysia"da yurt tutmaya çalışan Türkmenler üzerine kumandan Eufuryanis Alexaders"i yolladı Apollonia"yı kuşatan Bizanslılar kanlı savaşlardan sonra kale kumandanı İlhan"ı iç kaleye sığınmak zorunda bıraktılar Olayı duyan Türkmenler imdada gelince Bizanslılar çekildiler Göl kıyısında büyük zayiat verdiler Ertesi sene daha iyi hazırlanan bir Bizans ordusu bu kere önce Kyzikos"u aldı, sonra bir baskınla Apollonia"yı da ele geçirerek kaledekilerle birlikte kumandanı da esir ettiler
1092"de Vezir Ebu Kasım"ın kardeşi İlgazi İznik"te baş kaldırınca 1Kılıçaslan onu yendi ve burayı başkent yaptı Sonra Marmara kıyılarını ve Edremit körfezi"ne kadar olan yerleri fethetti Buradan adalara ve Midilli"ye akınlara başladı Aynı yıl İzmir emiri Çaka"da Edremit"ten Abydos"a kadar olan kıyılarıu zaptetti Selçuklular Oğuzların Kınık boyundan, Çaka Bey Çavuldur boyundan Kılıçaslan Emir Çaka"nın kızı ile evli idi 1093"de Bizanslıların entrikalrı sonunda Kılıçaslan Çaka Bey"i öldürdü
1099"da Anadolu"ya doluşan Haçlılar, Marmara sahillerinde bulunan bütün Türkmenleri katlettiler Haçlı fırtınası geçtikten sonra Oğuz boyları Marmara bölgesine gene dolmaya başladılar 1110 yılında Mysia"daki Bizans kentleri Türk akınlarına karşı tahkim ettirildi
1113"te Türkler Apollonia"yı gene ele geçirdiler Türkler"in Kyzikos"a doğru yürümesi üzerine kent valisi burayı boşaltarak Bizans"a kaçtı
1115"te çok takviyeli bir Bizans ordusu ani bir baskınla Kyzikos"u ele geçirdi Buralara yerleşmeye çalışan Türkleri kovdular
1175"te Eskişehir ovasında toplanan yüzbin çadır Türkmen Denizli Bergama, Karia, Mysia ve Edremit bölgelerine dağıldılar 1206"dan itibaren Türkmen savaşçıları UÇ"lardan hareketle Edremit ve Mysia"daki Bizans kentelerine sürekli akınlara başladılar
1237"de Selçuklu sultanı Gıyaseddin 2Keyhüsrev Uç"ları teftiş için Edremit ve Mysia"ya da geldi 1242"den itibaren Moğollar Selçuklu devletinin bütün idari işlerine karıştığı gibi devletin başına sultan atayabiliyor, devleti bir iki hatta üç sultanla yönetimi altında tutabiliyordu
1280"li yılların sonlarına doğru başlarında Danişmend Gazi soyundan olduğu için büyük saygı gören Karasi Bey"in olduğu büyük bir Türkmen grubu yanlarında Anadolu Batı Ucu Ulu Bey"in olan Germiyanoğlu Yakup Bey ile beraber Mysia topraklarına girdiler; Kyzikos ve Bigados dışında bölgeyi fethettiler
Mysia"nın Marmara ve Ege kıyılarını ele geçiren Karasi Bey "Emir-ül Savahil" oldu
1301-1302"de topraklarını savunamayan Bizanslılar paralı asker olarak kiraladıkları adamları Karasili Türkmenler üzerine yolladılar Çok azı kurtulabildi 1304 Ocak ayının ilk günlerinde Bizanslılar tarafından kiralanarak Kyzikos"a gönderilen Katalan paralı askerleri Edincik taraflarında yurt tutmaya çalışan bir Türk Boyunu katlettiler Bizans"ın Anadolu"nun batısındaki son kalesi olan Alaşehir"i kuşatmış olan Sultan Mesud"un üzerine yürüdüler Geçtikleri her yeri yakıp yıkarak bir yıl sonra Anadolu"yu terk ettiler
1306"da Saru Saltuk Baba"nın gaze yolunda Dobruca"da ölmesi üzerine ona bağlı olan Türkmenlerden bir grup Ece Halil önderliğinde Trakya üzerinden geçerek Karasi topraklarına geçtiler Kaz dağları bölgesine yerleştirildiler Bu tarihlerden itibaren çok güçlenen Karasi Donanması çevredeki diğer Türkmen Beyliklerinin savaşçılarının da katılımıyla adalara ve Yunanistan"a pek çok akınlar yaptılar
1333"de Seyyah İbn Batuda Karasi Eli"ni dolaştı
1334"de çok güçlü bir haçlı donanması Edremit Körfezi"nde Karasi donanmasını yendi
1336(37)"de Osmanlı Sultanı Orhan Gazi Edremit Bölgesi dışındaki Karasi topraklarını ülkesine kattı
1354"de Osmanlı ve Karasi askerleri Şehzade Süleyman Paşa kumandasında Rumeli"ne geçtiler Rumelinin açılması üzerine Karasi Eli"nde bulunan Türk oymakları da buraya geçirildi
1402"de Ankara Savaşında Yıldırım Bayazıt Ordusu içinde Şehzade Emir Süleyman"ın grubu içinde Karasi Askerleri Gazi İne Bey Subaşı kumandasında döğüştüler
1403"de Yıldırım Bayazıt"ın oğulları Musa ve İsa Çelebi"ler arasındaki taht kavgalarında Gazi İne Bey Subaşı şehit oldu
1428"de Hacı Bayram Veli Şeyh Lütfullah ile birlikte Balıkesir"e geldi
1452-53"de Boğazkesen Hisarı"nın yapılmasından sonra İstanbul, İsfendiyaroğlu İsmail Bey"in ordusu ve Akçaylıoğlu Mehmet Bey komutasında Karasi birlikleri tarafından Fetih ordusu gelinceye kadar abluka altına alındı
1461"de İstanbul fatihlerinden Zağnos Mehmet Paşa vefat etti Çalışkan bilgili, tedbirli, hayırsever ve devlete sadakatle bağlı bir vezirdi
1502"de kuraklığa bağlı bir kıtlık ve 1525"te çekirge felaketi halkı perişan etti
1503"lü yılların ilk yarısında medrese öğrencilerinin (suhteler) ayaklanması pek çok karışıklıklar çıkardı Karışıklıklar uzun yıllar devam etti
1577"de bir deprem şehri harap etti Pek çok ev yıkıldı
1592"de Kalenderoğlu, 1624"te Kazdağı Türkmenlerinden Cennetkarıoğlu isyanları, 1632"de İlyas Paşa"nın ve 1780"de Kanlıoğlu Halil Ağa"nın meydana getirdiği olaylar halkın huzurunu bozdu
1821"de Yunan isyanı ile birlikte ayaklanan Ayvalık Rumları Davasoğlu halil Bey önderliğinde Kepsut Çepnileri tarafından bastırıldı
1853-56"da Kırım Harbi sonrasında Kırım"dan ve 1859"da Şeyh Şamil"in Ruslara teslim olmasından sonra Kafkasya"dan büyük çapta göçlerle gelenler çevreye yerleştirildi
1862-64"de Hüdavendigâr Vilayeti valisi Ahmet Vefik Paşa Karasi Eli"nde konar göçer yaşayan Yörükleri zorla iskâna tabi tuttu
1877-78"de Osmanlı-Rus Savaşı (93 Muharebesi) sonunda çok büyük ve felaketli bir muhacceret hareketiyle Rumeli"den gelenler iskân edildiler Pek çok yeni köyler kuruldu
1880"de Karasi Ziraat Cemiyeti kuruldu
1881-1888 yılları arasında Balıkesir "Karasi Vilayeti" adıyla müstakil bir vilayet oldu 1885"de Balıkesir Lisesi "Karasi İdadî Sultanî" adı ile açıldı
1886"da Balıkesir"de Karasi Vilayet Matbaası Kuruldu ve "Karasi" gazetesi yayımlanmaya başlandı (1886-1888) (ilk sayı 5 Mart 1886"da yayımlandı)
1897"de Büyük Balıkesir Depremi ile şehir adeta yerle bir oldu Mutasarrıf Ömer Ali Bey"in gayretiyle Balıkesir adeta yeniden kuruldu Hilâl-i Ahmer Cemiyeti (Kızılay) faaliyete başladı
1908"de Balya-Karaaydın Maden Kumpanyası"na karşı Türkiye"de ilk işçi grevi yapıldı
15 Haziran 1909"da Karasi, Hüdavendigâr vilayetinden ayrılarak müstakil sancak oldu
1912"de Rumeli"den gelen büyük bir muhacir grubu iskan ettirildi Gelenlerin büyük bir kısmı Kalaçina Boşnaklarıydı
1913"de Bandırma-Balıkesir-Soma Demiryolu Hattı açıldı Donanma cemiyeti teşkil edildi
Memleket Hastanesi kuruldu 13 Şubat 1913"de Okuma yurdu açıldı
14 Nisan 1914"de Karasi Gazetesi Çantayzade Basri Bey tarafından yeniden çıkarılmaya başlandı 12 Haziran 1914"de Enver Paşa ve iki sonra da Talat Paşa Balıkesir"e geldi Temmuz 1914"de Balıkesir "İzcilik Teşkilatı" kuruldu "Keşşaf Taburları" çalışmalara başladı Kepsut Çiftlik (Ziraat) Mektebi kuruldu Köylerde tifüs salgını görüldü 18 Eylül 1914 Balıkesir Müdafa-yı Milliye Cemiyeti kuruldu
14 Kasım 1914"de Cihad2ı Ekber ilan edildi Seferberlik başladı Balıkesir"de gençlik örgütlenmeleri hız kazandı Kısa zamanda Göç, Genç Ginç ve Gürbüz dernekleri kurularak gençler harbe hazırlanmaya başlandı Kızıl çekirge felaketi ürünleri tahrip etti
25 Mayıs 1915"de Balıkesir Hapishanesinden 261 mahkum af edilerek harbe gönderildi
Haziran 1915-Balıkesir Tiyatrosu binası bitirildi İlk oyun Temmuz"da göserildi Bu aydan itibaren Çanakkale"den gelen yaralılar için Balıkesir ovasında binlerce çadırlık Harp hastanesi (Mecruhin Hastanesi) kuruldu Ayrıca, Erdek, Bandırma, Gönen, Susurluk, Balya"da da Harp Hastaneleri açıldı
1916-Çekirge felaketi devam ediyor Kıtlık köyleri kasıp kavuruyor
15 Ocak 1917 Balıkesir"de İtibarı-ı Milli Bankası hisseleri büyük ölçüde satıldı
16 Mart 1917 Balıkesir Talim-i Musiki-i Osmani Cemiyeti kuruldu
5 Mart 1917 Et"am-ı Fukara Cemiyeti muhacirlere ve fakirlere yemek dağıtımına başladı( 31 Mart 1917 günü dağıtılan yemek 3286 kişilikti)
17 Ekim 1918- Çantayzade Basri Bey mütareke yıllarının karanlıklarını delen basının güçlü sesi "SES" gazetesini çıkarmaya başladı
15 Mayıs 1919 Yunanlılar İzmir"e asker çıkardı
16 Mayıs 1919 Okuma Yurdu toplantısında Balıkesirliler düşmanla silahlı mücadele kararı aldılarMillî Mücadele Dönemi başladı
|
|
|
|