08-13-2012
|
#12
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Aksaray Hakkında Bilgi
Aksaray Türbeleri
Yusuf Hakiki Baba Türbesi ve Mescidi (Merkez)
Aksaray Şeyh Hamit mahallesi’nde Eğri Minare yakınlarında bulunan Yusuf Hakiki Baba Türbe ve Mescidi’nin ne zaman yapıldığı bilinmemektedir Günümüze kitabesi gelmediği gibi kaynaklarda da onunla ilgili bilgiye rastlanamamıştır
Türbe ve mescit bir avlu içerisinde, su kanalı üzerindeki küçük bir köprüden geçilmektedir Mescid’in L şeklinde bir planı olup, 1990 yılında onarılmıştır İç mekan iki pencere ile aydınlatılmıştır Mescit mimari yönden herhangi bir özellik taşımamaktadır
Mescidin içerisinden Yusuf Hakiki Baba Türbesi’ne geçilmektedir Taştan kare planlı türbenin üzeri kubbe ile örtülüdür Batı ve güney yönündeki iki pencere ile aydınlatılan türbenin içerisinde Yusuf Hakiki baba’nın sandukası vardır Türbe, mescit ile birlikte 1990 yılında onarılmıştır Mimari yönden bir özelliği bulunmamaktadır
Yunus Emre Türbesi (Ortaköy)
yüzyılda yaşamış olan Yunus Emre’nin doğum yeri, yaşadığı ve öldüğü yer konusunda birbirinden farklı görüş ve iddialar ortaya atılmıştır Bu konuda Prof Fuat Köprülü, Abdülbaki Gölpınarlı, Prof Şehabettin Tekindağ, Halim Baki Kunter, Cahit Öztelli, İ Hakkı Konyalı gibi araştırmacılar Yunus Emre’nin kişiliği ve türbesinin nerede olduğu konusunda ortaya attıkları iddiaları belgeleyememiş ve kesinlik kazandıramamışlardır
Anadolu’da Yunus Emre’ye ait olduğu ileri sürülen bir çok makam, mezar veya türbe bulunmaktadır Bunların başında Afyon’un Emre Sultan Köyü’nde, Isparta’nın Uluborlu ilçe merkezinde, Eskişehir’in Yunus Emre Köyü’nde, Karaman’daki Yunus Emre türbesi gelmektedir
Aksaray İli Ortaköy ilçesi Sarıkaraman’da da Yunus Emre ile ilgili bir türbe bulunmaktadır Buradaki türbe köfeki taşından yeni yapılmış olup, birkaç basamakla çıkılan yuvarlak kemerli türbe girişinin ardından Yunus Emre’ye ait olduğu söylenen sanduka vardır Türbenin üzeri de yine köfeki taşından yarım pramidal bir çatı ile kapatılmıştır Ortaköy’deki bu türbe de Yunus Emre’nin bir makamıdır
Şeyh Hamid-i Veli (Somuncu Baba) Türbesi (Merkez)
Etrafı mezarlarla çevrili olan bu türbe ile yanındaki mescidin ne zaman yapıldığı kesin değildir
Mescit, iki kubbeli olup, ikinci kubbenin bulunduğu yerden demir bir kapı ile türbedar odasına girilmektedir Burada da çilehane kısmı ile türbe bulunmaktadır Mescit ve türbe kesme taştan yapılmıştır Yeşil renkte boyanmış ve yapı orijinalliğini yitirmiştir
Şeyh Hamid-i Veli’ye ait olan türbe, beyaz mermerden olup, üzerindeki baş taşında 1412 tarihi okunmaktadır Bu mezar taşına dayanılarak türbenin XV yüzyılın başlarında yapıldığı, sonradan dergâha dönüştürüldüğü sanılmaktadır Bugünkü hali ile mimari yönden bir özellik taşımamaktadır
II Kılıçarslan Türbesi
Sultan II Kılıçarslan Aksaray Kalesi önünde savaşırken ölmüş, mumyalanarak burada yapılan bir kümbete gömülmüştür Aynı zamanda bu türbede Aksaray’da boğdurulan IV Kılıçarslan’ın iç organları da gömülüdür Türbenin orijinal hali bilinmemektedir Bir deprem sonucu yıkılan türbe sonradan yeniden yapılmıştır Türbenin ne zaman yapıldığı kesinlik kazanamamıştır Türbe üzerinde kitabe yeri olmasına rağmen, kitabe günümüze ulaşamamıştır
Kaynaklardan öğrenildiğine göre bu türbenin de Konya’daki II Kılıçarslan’ın türbesinde olduğu gibi sandukalarının ve kubbesinin çinilerle süslü olduğu sanılmaktadır I Dünya Savaşı sırasında Kılıçarslan Tepesi denilen bu yerde Alman askerleri karargâh kurmuş, türbenin çini ve sandukaları Almanya’ya kaçırılmıştır Yakın tarihlerde define arayıcılarının tahrip ettiği bu türbe Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce onarılmıştır
Selime Sultan Türbesi (Güzelyurt)
Güzelyurt Selime Köyü’ndeki Selime Sultan Türbesi’nin kitabesi günümüze ulaşamadığından ne zaman yapıldığı konusunda kesin bir bilgi bulunmamaktadır Selime Sultan’ın kimliği konusunda da bazı söylentiler dışında da hiçbir bilgi bulunmamaktadır Bununla beraber mimarisi, taş ve tuğla işçiliği türbenin Selçuklu döneminde, XIII yüzyılda yapıldığını göstermektedir
Sekizgen planlı türbenin üzeri külah şeklinde bir üst örtü ile kapatılmıştır Taş ve tuğla işçiliği iç içe yapılmıştır Girişin bulunduğu yerde kapı söveleri, altıgenler, geometrik ve zigzak motiflerle bezenmiştir
Vakıflar Genel Müdürlüğü bu türbeyi 1976 yılında onarmıştır
Ali Paşa Türbesi (Güzelyurt)
Güzelyurt Selime Köyü Mezarlığı’nda bulunan Ali Paşa Türbesi, Selçuklu türbelerinde olduğu gibi ölünün gömüldüğü mumyalık ile sandukanın bulunduğu kısımdan ibarettir
Sekizgen planlı konik kubbeli türbe kesme taştan yapılmış, yer yer de kırmızı tuğlalarla hareketlendirilmiştir Türbenin kapısı kemerli olup, 1 70 m yüksekliğindedir İçerisinde burada öldürülen Ali Paşa’nın sandukası ile birlikte yedi tane basit sanduka bulunmaktadır
Baydı Hatun Türbesi (Güzelyurt)
Baydı Hatun Türbesi, Ihlara’da Ihlara deresine hakim bir tepe üzerindedir Türbenin kitabesi bulunmadığından ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığı bilinmemekle beraber, yapı üslubundan Karamanoğulları dönemine ait olduğu sanılmaktadır
Türbe, 6x3 5 m ölçüsünde dikdörtgen planlı olup, üzeri beşik tonozla örtülüdür Kesme taştan türbenin kapısı kemerlidir
|
|
|
|