Çoçuklarda Zehirlenmelere Karşı Alınabilecek Önlemler

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-13-2012

Zehirlenme çocukluk çağının önemli bir sağlık sorunudur

Her yıl yüz binlerce çocuk zehirlenme nedeniyle acil servislere başvurmakta ve bunların birçoğu sakat kalmakta hatta kaybedilmektedir

Zehirlenmelerde en önemli neden ailelerin bilgisizliği veya ihmalidir

İlaçların ilgi çekici renkte ve ilaç kapaklarının kolay açılır şekilde üretilmiş olması da diğer nedenlerin başında gelir

Memorial Ataşehir Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz

Dr

Özlen Kaya Çardak çocuklarda zehirlenme riski ve alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi

Zehirlenmeyi kolaylaştırıcı faktörler:

• Kalabalık aile

• Aile içi sorunlar

• Anne babanın çok yoğun çalışması, sürekli meşgul olması

• Yeni bir kardeşin doğması

• Yoksulluk

• Taşınma

Zehirlenmelerin % 90’dan fazlası en güvenilir yer olarak bilinen evlerde gerçekleşir

Zehir danışma merkezlerine zehirlenme nedeni ile bildirilen hastaların % 50 den fazlası 5 yaş altındaki çocuklardır

Çocukluk çağı zehirlenmeleri özellikle iki yaş grubunu ilgilendirmektedir:

I

9 ay – 5 yaş arası

II

Ergenlik dönemi

İlk 5 yaş grubunda görülen zehirlenmeler daha çok kaza nedeniyle ve erkek çocuklarda daha sık görülmektedir

Bu yaş grubundaki çocuklar hareketli, merakli ve araştırmacı yapıda oldukları için en riskli grubu oluşturur

Ayrıca her şeyi ağızlarına götürmeye meraklı olmaları ve büyükleri taklit etmeyi sevmeleri de zehirlenmeyi kolaylaştırır

5 yaş altındaki çocuklarda genellikle tek bir madde ile zehirlenme görülür

Ergenlik yaş grubunda görülen zehirlenmeler ise daha çok kızlarda görülür ve istemli olarak intihar amaçlı ilaç alımları sonucu oluşur

Ergenlik dönemindeki zehirlenmelerde genellikle birden fazla ilaç alımı söz konusudur

Zehirlenme çok çeşitli maddelerle olabilir:

a) Katı zehirler: İlaçlar, bitkiler, tozlar (deterjan), tablet şeklinde böcek ilaçları

b) Sıvı zehirler: Losyonlar, sıvı sabunlar, şuruplar, cila ve boyalar

c) Spreyler: Sprey boyalar, böcek ilaçları, temizleyici spreyler

d) Görünmeyen zehirler: Gazlar ve buharlar

Kombi- şofben, araç egzos gazı, soba dumanı

Zehirlenmelerde belirtiler alınan maddeye göre çok çeşitlilik gösterir

Kalp hızında artma- azalma, solunum hızında artma- azalma, tansiyon düşmesi veya çıkması, bulantı kusma, bilinç kaybı, havale gibi çeşitli belirtiler görülür

Bazı ilaçların çok az miktarları bile öldürücü etkiler yapabilir

Tek bir tablet bile bazen bir çocuğun ölümüne neden olabilir

En tehlikeli zehirlenmeye yol açan maddeler: İlaçlar (antidepresanlar, demir içeren ilaçlar, kalp ilaçları, havale ilaçları), yemek borusunda yanık oluşturabilen temizlik maddeleri (lavabo açıcılar, yağ çözücüler, tuvalet taşı temizleyiciler

), karbon monoksit, böcek ilaçları, hidrokarbonlar(mobilya temizleyiciler, tiner

), yabani mantarlar

08-13-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Çoçuklarda Zehirlenmelere Karşı Alınabilecek Önlemler Zehirlenme çocukluk çağının önemli bir sağlık sorunudur Her yıl yüz binlerce çocuk zehirlenme nedeniyle acil servislere başvurmakta ve bunların birçoğu sakat kalmakta hatta kaybedilmektedir Zehirlenmelerde en önemli neden ailelerin bilgisizliği veya ihmalidir İlaçların ilgi çekici renkte ve ilaç kapaklarının kolay açılır şekilde üretilmiş olması da diğer nedenlerin başında gelir Memorial Ataşehir Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz Dr Özlen Kaya Çardak çocuklarda zehirlenme riski ve alınması gereken önlemler hakkında bilgi verdi Zehirlenmeyi kolaylaştırıcı faktörler: • Kalabalık aile • Aile içi sorunlar • Anne babanın çok yoğun çalışması, sürekli meşgul olması • Yeni bir kardeşin doğması • Yoksulluk • Taşınma Zehirlenmelerin % 90’dan fazlası en güvenilir yer olarak bilinen evlerde gerçekleşir Zehir danışma merkezlerine zehirlenme nedeni ile bildirilen hastaların % 50 den fazlası 5 yaş altındaki çocuklardır Çocukluk çağı zehirlenmeleri özellikle iki yaş grubunu ilgilendirmektedir: I 9 ay – 5 yaş arası II Ergenlik dönemi İlk 5 yaş grubunda görülen zehirlenmeler daha çok kaza nedeniyle ve erkek çocuklarda daha sık görülmektedir Bu yaş grubundaki çocuklar hareketli, merakli ve araştırmacı yapıda oldukları için en riskli grubu oluşturur Ayrıca her şeyi ağızlarına götürmeye meraklı olmaları ve büyükleri taklit etmeyi sevmeleri de zehirlenmeyi kolaylaştırır 5 yaş altındaki çocuklarda genellikle tek bir madde ile zehirlenme görülür Ergenlik yaş grubunda görülen zehirlenmeler ise daha çok kızlarda görülür ve istemli olarak intihar amaçlı ilaç alımları sonucu oluşur Ergenlik dönemindeki zehirlenmelerde genellikle birden fazla ilaç alımı söz konusudur Zehirlenme çok çeşitli maddelerle olabilir: a) Katı zehirler: İlaçlar, bitkiler, tozlar (deterjan), tablet şeklinde böcek ilaçları b) Sıvı zehirler: Losyonlar, sıvı sabunlar, şuruplar, cila ve boyalar c) Spreyler: Sprey boyalar, böcek ilaçları, temizleyici spreyler d) Görünmeyen zehirler: Gazlar ve buharlar Kombi- şofben, araç egzos gazı, soba dumanı Zehirlenmelerde belirtiler alınan maddeye göre çok çeşitlilik gösterir Kalp hızında artma- azalma, solunum hızında artma- azalma, tansiyon düşmesi veya çıkması, bulantı kusma, bilinç kaybı, havale gibi çeşitli belirtiler görülür Bazı ilaçların çok az miktarları bile öldürücü etkiler yapabilir Tek bir tablet bile bazen bir çocuğun ölümüne neden olabilir En tehlikeli zehirlenmeye yol açan maddeler: İlaçlar (antidepresanlar, demir içeren ilaçlar, kalp ilaçları, havale ilaçları), yemek borusunda yanık oluşturabilen temizlik maddeleri (lavabo açıcılar, yağ çözücüler, tuvalet taşı temizleyiciler), karbon monoksit, böcek ilaçları, hidrokarbonlar(mobilya temizleyiciler, tiner), yabani mantarlar