Kanser Çeşitleri

Göz içi melanom


İntraoküler (göz içi) kanseri olan hastaların tedavisinde pek çok merkez gözü ve görme duyusunu koruyan bir alternatif yöntem olması nedeniyle radyasyonu önermektedir Plak brakiterapisi koroidal melanomun en yaygın olarak kullanılan tedavisidir ve tümöre yüksek konsantrasyonda radyasyon dozu gönderir Buna karşılık lazere oranla tümörün çevresindeki sağlıklı dokuya daha az zarar verir Radyoaktif plağa " radyasyon implantı" veya " radyoaktif kaynak" da denir Plak brakiterapisi genelde tek başına kullanılır Bazı durumlarda doktorunuz lazer fotokoagülasyonu da tedaviye eklemek isteyebilir Brakiterapi için kullanılan radyasyon kaynakları pirinç şeklinde küçük radyoaktif çekirdekler şeklinde gelir Bu çekirdekler plak denen altın veya çelik kasenin içine iliştirilir


Tümöre verilen radyasyon dozu, kullanılan çekirdeklerin sayısına ve gücüne ve de implantın gözde kalma süresine bağlı olarak belirlenir Doz aynı zamanda tümörün büyüklüğüne ve yerine göre de değişebilmektedir Plak ameliyathanede yerleştirilir İşlem esnasında göz kanseri uzmanı tümörün tabanını kapatacak şekilde plağı göz duvarına yerleştirecektir


Koroidal melanomun radyoterapisi ile ilgili yapılan çalışmalar göstermiştir ki; göz içi tümörlerin tedavisinde pek çok radyasyon kaynağı ve tipi kullanılmaktadır Tüm bu radyasyon teknikleri yeterince büyük dozda verildiğinde göz içi tümörleri yok edebilmektedir Bu teknikler, oküler ve orbital radyasyon dozu dağılımına ve radyasyonun yan etkilerine göre kendi içinde farklılık göstermektedir Örneğin; proton radyasyonu tümöre ulaşmak için geçtiği dokuları etkilerken (kirpik, göz kapağı, kornea, mercek, iris, silier cisim); plak tedavisi göz duvarından (sklera ve kornea) geçerek tümöre ulaşır Koroidal melanomda eksternal ışın tedavisinin, plak tedavisine oranla daha çok anterior komplikasyon verdiği rapor edilmiştir Yine çalışmalar göstermektedir ki; plak radyasyonunda düşük enerjili İyot - 125 plakları, pek çok merkezde Cobalt-60 tedavisini yerine geçmiştir 1985 yılında, COMS (the Collaborative Ocular Melanoma Study) orta büyüklükteki koroidal melanomların tedavisinde I-125 göz plağı tedavisini seçmiştir Bu yöntemde I-125 çekirdekleri altın göz plağının içine yerleştirilir Bu karar geniş ölçülerde kabul görmüş ve tekniği standardize etmiştir


Hipofarinks Kanserleri (Baş ve Boyun Kanserleri)


Kulak kepçesi ve dış kulak yolu kanserleri:

Tükrük bezlerinin tümörleri : En sık kulak önünde yer alan parotis bezinde tümör görülür,bu tümörlerin % 80 i iyi huyludur

Ağız boşluğu: dudaklar,dudakların ve yanakların iç kısmı (bukkal mukoza),diş eti,damak,dil ve ağız tabanı

Burun delikleri derisi ve burun döşemesiBoğazın en üst noktasında ortaya çıkan nazofarinks kanseri, sinus olarak adlandırılan ve yüz kemikleri içinde burun çevresinde yer alan hava boşlukları içinde gelişen paranazal sinüs kanserleri Nazofarinksin devamı olan hipofarinkste de kanser görülebilir

Burnu boğaza bağlayan orofarinks kanseri de bu gruptadırBu bölgede dik kökü,yumuşak damak,bademcikler dahil boğazın arka bölümü yer alır

Larinks kanseri ve yemek borusunun boyun bölümü kanserleri de bu bölge içinde telakki edilir

Baş-Boyun Kanserinin Sebebi Nedir ?

Deri tümörleri güneşe maruz kalma ile ilgilidir Diğer baş-boyun kanserleri ,sigara içilmesi,tütün çiğnenmesi,alkolizm ve kötü beslenme sebepler arasındadır Nazofarinks kanseri gibi bazı kanserlerde Epstein-Barr virusu gibi özel faktörlerle ilişki vardır Baş boyun kanserleri erkeklerde ve 50 yaşın üstünde daha sık görülür

Baş-Boyun Kanserleri Tedavi Edilebilirmi ?

Diğer kanserlerde olduğu gibi,erken dönemde teşhis edilirse tedavi edilebilir Kanserli doku ameliyatla çıkarılabilir ,genellikle cerrahi radyoterapi ile birlikte uygulanırBazı hastalarda tedaviden sonra hastalık tekrar ortaya çıkabilir,bu durumda ya ilk kanserin tüm hücreleri ameliyatla çıkarılmamış veya radyoterapi ile öldürülmemiştir yada ikinci bir kanser gelişmiştir

Baş Boyun Kanserinin Belirtileri :

Ağızda uyuşukluk hissi

Ağızda veya boğazda kanama

Ağızda şişlik veya yumru

Birkaç haftadır iyileşmeyen yara veya zaman zaman yara haline gelen veya kanayan kırmızı yada beyaz

Yutma veya çiğnemede ağrı veya zorluk

Boğazda veya yüzün bir bölümünde devam eden ağrı veya his kusuru

Devam eden ses kısıklığı veya kötü telaffuz gibi seste değişiklik

Nefes alma güçlüğü

Devam eden burun tıkanıklığı veya burun kanaması

Göz çevresinde şişlik veya çift görme

Yüzde veya üst çenede ağrı

Devam eden kulak ağrısı,kulak çınlaması veya duyma güçlüğü

Boyun lenf bezlerinde şişmeBazı hallerde boyun lenf bezlerinin büyümesi baş-boyun kanserlerinin ilk belirtisi olabilir

Uzmana Müracaat :

6 haftadan daha uzun süren ses kısıklığı

3 haftadır iyileşmeyen ağızda yara

3 haftadır geçmeyen ağızda şişlik

Ağız içinde kırmızı veya beyaz yamalar

3 haftadan fazla bir süredir devam eden yutma güçlüğü

Tek taraflı burun tıkanıklığı

Herhangi bir diş eti hastalığı olmaksızın diş kaybı

3 haftada geçmeyen boyunda şişlik

Herhangi bir yüz kasında,dilde veya boğazda zayıflık

Göz küresinde şişme

Teşhis :

Bir uzman sizin şikayetlerinizi dinleyecek ve muayene edecektir

Ağız ve boğaz ayna ile muayene edilir

Burun ve boğaz endoskopi adı verilen bir aletle muayene edilir

Şüpheli bölgeden patoloji inceleme için örnek alınır

İlk iki işlem ,rahatsızlık vermeyen ve birkaç dakika süren bir işlemdirLokal anestezik sprey ile yapılabilir Patolojik inceleme için biyopsi alınması endoskopik inceleme sırasında olabilir,biyopsi için ayrı bir işlem uygulanabilir veya iğne ile tümörden örnek alınabilir Bazen genel anestezi altında parça almak gerekebilir Kimi zaman biyopsi almadan önce radyolojik inceleme (BT veya MR) gerekebilir


Baş Boyun Kanserlerinin Tedavisi :


Baş boyun kanserlerinin tedavisi, vücut için çok önemli bölgelerde dağılımı da göz önüne alındığında çoğu zaman özel tedavi ekibi gerektirir Kulak Burun Boğaz ,Radyoterapi, Medikal onkoloji uzmanlarının yanında plastik cerrahi uzmanı da baş-boyun tümörleri tedavi ekibinin devamlı elemanıdır Plastik cerrahi kimi tümörlerin tedavisinde doğrudan yer alırken (dudak,diş eti,yanak,ağız tabanı vb) , kimi tümörlerin tedavisinde ,tümör çıkarıldıktan sonra oluşan yarayı (orofarink,hipofarinks vb ) kapatma görevini üstlenir

Başarılı bir onarım için hastanın ameliyat öncesi iyi değerlendirilmesi ve her hasta için tedavi programı yapılmalıdırTümörün evresi ve prognozu,hastanın yaşı,cinsiyeti,vücut alışkanlığı ve fonksiyon durumu ,donör alan (onarım yapmak için yama-parça alınan bölge) ve hastanın sosyoekonomik durumu tedavi planlamada çok önemlidir

Hiçbir rekonstrüktif işlem yeterli tümör rezeksiyonunun önüne geçemezBaş-boyun kanserlerinin rekonstrüksiyonunda ilk öncelik güvenliktir Aşağıdaki işlemler rekonstrüktif merdiven göz önüne alınarak sıralanmıştır

1 Primer kapama

2 Sekonder yara iyileşmesi

3 Deri grefti

4Flepler: Lokal,bölgesel ve serbest doku aktarımı (mikrovasküler doku transferi, free flap)

Kulak Kepçesi Ve Diş Kulak Yolu Kanserleri:

Güneş ışınlarına maruz kalmak özellikle erkeklerde ve ileri yaşlarda deri kanserine sebep olabilir Çoğu spinal hücreli kanserdir Kulak kepçesinde yer alan küçük çaplı tümörler çıkarıldıktan sonra oluşan yara dudakları karşı karşıya getirilerek onarım yapılabilirBu mümkün değilse vücudun başka yerinden alınan ince deri yada kulak arkasından hazırlanan fleplerle kulak onarımı yapılabilir Kanser kulak korunamayacak kadar geniş ise ,kulağın tamamının ameliyatla çıkarılması kaçınılmazdır Bazı hallerde kulak kanseri veya dış kulak yolundan kaynaklanan kanser kemiklere de yayılmış olabilir,bu takdirde kulak ile birlikte alttaki kemiğin bir bölümünün de çıkarılması ve cerrahi yaranın fleple (pektoralis majör, trapez kas-deri flepleri gibi) kapatılması gerekecektir