08-13-2012
|
#13
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Kanser Çeşitleri
Tiroid Kanseri
Genellikle tiroid kanserinin ilk belirtisi boynun tiroid bölgesinde oluşan bir yumrudur ancak sadece bunların çok azı (%5 kadar) kötü huyludur Bazen ilk işaret büyümüş bir lenf düğümüdür Varolan bazı diğer belirtiler ise ağrı, seste değişme ve hipertiroid ya da hipotiroiddir
Fiziki muayene sırasında bir yumru bulunduktan sonra bir endokrinoloji ya da tiroidoloji uzmanına başvurmak en doğru yaklaşımdır Bu uzmanlar yumruların varlığının taahhüt edilmesi için öncelikle bir ultrason kontrolü uygulayacak ve tiroid bezinin durumunu inceleyeceklerdir TSH ve diğer antitiroidlerin varlığı tiroid kanserinin Hashimoto tiroditi gibi diğer tiroid bozukluklarından ayırt edilmesini sağlayacaktır Yumruların kötü huylu olup olmadığının tesbitinde en hassas etkin ve ucuz yöntem tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi(TİİAB - fine needle aspiration biopsy)dir Bu yöntemde ultrason yardımı ile ince bir iğne ile yumruya ulaşılarak doku örneği alınır
Tiroid kanserinin türüne göre ameliyat uygulanır ve kanserli doku alınır
Tüylü Hücreli Lösemi
• Tüylü hücreli lösemi kemik iliğinin çok sayıda lenfosit ( beyaz kan hücrelerinin bir tipi) ürettiği bir kanser türüdür
• Cinsiyet ve yaş tüylü hücreli lösemi gelişme riskini etkileyebilir
• Tüylü hücreli löseminin muhtemel belirtileri yorgunluk, infeksyon ve kaburga kemikleri altında ağrıdır
• Kan ve kemik iliğini inceleyen testler tüylü hücreli lösemi tanısını koymak için kullanılır
• Bazı faktörler tedavi seçeneklerini ve prognozu (iyileşme şansını) etkiler
Tüylü hücreli lösemi kemik iliğinin çok sayıda lenfosit ( beyaz kan hücrelerinin bir tipi) ürettiği bir kanser türüdür
Tüylü hücreli lösemi kemik iliği ve kanın kanseridir Löseminin bu nadir tipi yavaş yavaş kötüleşir Hastalığa tüylü hücreli lösemi denmesinin nedeni lösemi hücrelerinin mikroskop altında tüylü gözükmesindendir
Normalde kemik iliği daha sonra olgun kan hücrelerine gelişen kök hücreler (olgunlaşmamış hücreler) üretir 3 tip olgun kan hücresi vardır:
• Kırmızı kan hücreleri oksijen ve diğer maddeleri vücudun tüm dokularına taşır
• Beyaz kan hücreleri infeksyon ve hastalıklarla savaşır
• Trombositler kan pıhtısı oluşturarak kanamayı önlerler
Tüylü hücreli lösemide çok sayıda kök hücre lenfosit denen bir tip beyaz kan hücresine gelişir
Bu lenfositlere lösemik hücreler de denir 3 tip lenfosit vardır
• B lenfositler infeksyonlarla savaşmak için antikor üretirler
• T lenfositler B lenfositlerin infeksyonlarla savaşması için antikor üretmesine yardım ederler
• Dojal öldürücü hücreler kanserli veya virüs taşıyan hücrelere saldırırlar
Tüylü hücreli lösemide B lenfositler normal çalışmaz Lenfositlerin sayısı kemik iliği ve kanda arttığı için ,sağlıklı kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri ve trombositlere çok az yer kalır Bu da infeksyon kansızlık ve kolay kanamaya neden olabilir Bazı lösemi hücreleri dalakta toplanarak büyümesine neden olur
• Erişkin akut lenfoblastik lösemi tedavisi 1
• Çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemi tedavisi 2
• Kronik lenfositik lösemi tedavisi 3
• Erişkin akut myelosit lösemi tedavisi 4
• Çocukluk çağı akut myelosit lösemi / diğer myelosit malinite tedavisi 5
• Kronik myelojen lösemi tedavisi 6
Cinsiyet ve yaş tüylü hücreli lösemi gelişme riskini etkileyebilir
Tüylü hücreli lösemi nedeni bilinmemektedir Daha çok yaşlı erkeklerde görülür
Tüylü hücreli löseminin muhtemel belirtileri yorgunluk, infeksyon ve kaburga kemikleri altında ağrıdır
Bu ve diğer belirtiler tüylü hücreli lösemi veya başka durumlar tarafından meydana getirilir Eğer aşağıdaki sorunlar olursa bir doktora danışılmalıdr
* Halsizlik veya yorgunluk hissi
• Ateş veya sık infeksyon
• Kolay morarma veya kanama
• Nefes darlığı
• Sebebi bilinmeyen kilo kaybı
• Kaburga kemikleri altında ağır veya dolgunluk hissi
• Boyun, kolaltı, mide veya kasıkta ağrısız kitleler
Vaginal Kanser
Vajen kanseri, vajen dokuları içerisinde kanser (malign) hücrelerinin bulunduğu bir hastalık olup, kadınlardaki nadir kanser tiplerinden biridir Vajen mensterual period sırasında sıvının vücuttan dışarı atıldığı ve bebeğin çıkışını sağlayan bir bir geçiş yoludur Aynı zamanda doğum kanalı olarak da adlandırılır Vajen, serviks (uterus yada rahim ağzı) ve vulvayı (vajenin cilde açıldığı yerdeki cilt katlantılarını ) birbirine bağlar
İki tip vajen kanseri mevcuttur:skuamöz hücreli kanser (squamous carcinoma) ve adenokarsinoma Skuamöz karsinoma genellikle 60-80 yaş arasındaki kadınlarda görülür Adenokarsinoma ise sıklıkla 12-30 yaş aralarındakindaki kadınlarda görülür
Anneleri DES (dietilstilbesterol) alan genç kadınlar vajen tümörleri için risk altındadır Bunlardan bazılarında clear cell adenokarsinoma adı verilen nadir görülen bir tip karsinom gelişir DES, 1945-1970 yılları arasında gebeleri düşükten korumak için verilen bir ilaçtır
Aşağıdakilerden herhangi biri mevcutsa bir doktora başvurulmalıdır:
Menstrual perioddan bağımsız kanama ya da akıntı
Zor veya ağrılı idrar yapma
Cinsel ilşki sırasında veya pelvik bölgede ağrı
Histerektomi geçiren kadınlarda da hala vaginal kanser gelişme riski bulunmaktadır
Doktor kanseri saptamak için çeşitli testleri kullanabilir Doktor genellikle pelvik muayene ile işe başlayacaktır Bu sırada şişlikler fark edebilir ve ardından Pap smear yapacaktır Bir parça pamuk, fırça veya tahta bir çubuk yardımıyla serviksin dışındaki dokudan ve ya vajenden örnekleme için hücreler alacaktır Bu sırada biraz basınç hissi duyulabilir ancak genellikle ağrısızdır
Normal olmayan hücreler bulunduğunda, doktor vajenden bir parça doku keserek (biyosi) mikroskop altında kanser hücresi olup olmadığını arayacaktır Doktor kanserin nerede başladığını veya nerelere yayılmış olabileceğini anlamak için sadece vajene değil pelvisteki diğer organlara da bakmalıdır Aynı zamanda bir akciğer grafisi de çektirerek yayılmış olup olmadığını anlamalıdır
İyileşme şansı ve tedavi seçeneği kanserin evresine Ve hastanın genel sağlık durumuna bağlıdır
Evre Açıklaması
Vajende bir kanser bulunduğunda (tanı konduğunda), kanserin vajenden vücudun diğer dokularına yayılıp yayılmadığını bulmak için (evreleme) daha fazla testler yapılacaktır Doktor tedaviyi planlayabilmek için kanserin evresini bilmelidir
Vulva Kanseri
Kadınlarda nadir görülen bir kanser çeşidi olan vulva kanseri kanser hücrelerinin vulvada bulunduğu bir hastalıktır Vulva, kadınlarda vajenin dış kısmındadır Vajen, uterus (bebeklerin geliştiği, armut şeklinde içi boş bir organ) ile vücut dışı arasındaki geçittir Doğum yolu olarak da isimlendirilir
Vulva kanserli kadınların çoğu 50 yaşın üstündedir Ancak 40 yaş altı kadınlarda da daha sık hale gelmektedir Sürekli kalıtımsal ve vulvada renk değişikliği olan kadınlarda vulva kanseri riski yüksektir Eğer menstruasyon ( aybaşı) ile ilişkisiz kanama ya da akıntı varsa, vulvada ağrı ya da şiddetli yanma/kaşıntı varsa, vulva cildikaba ve soluksa doktora başvurmak gerekir
Eğer bulgu varsa doktor kanser olup olmadığını kesinleştirmek için bazı incelemeler yapmak isteyecektir Genellikle vulvanın gözle incelenmesi ve herhangi bir şişlik olup olmadığının kontrol edilmesi ile başlanır Daha sonra doktor vulvadan küçük bir parça alarak (biyopsi) mikroskop altında inceler Biyopsi yapılacağı zaman bu alanı uyuşturmak için hastaya ilaç verilir Bir miktar basınç hissedilse de genellikle ağrı olmaz Bu inceleme sıklıkla doktorun muayene odasında yapılır
İyileşme şansı (prognoz) ve tedavi seçenekleri kanserin evresine ( vulvada sınırlı ya da başka yerlere yayılmış olması) ve hastanın genel sağlık durumuna bağlıdır
|
|
|
|