_---Gögüs Hastalıkları---_

Astımınız İçin Siz ve Aileniz Neler Yapabilirsiniz


Astımı tamamen iyileştiremezsiniz, fakat kontrol altında tutabilirsiniz


Kişiler astımlarını kontrol etmeyi öğrendiklerinde normal ve aktif bir hayat sürdürebilirler Çalışabilirler, oyun oynayabilirler ve okula gidebilirler Geceleri rahat bir şekilde uyuyabilirler



Astım utanılacak bir durum değildir

Tüm dünyada astımı olan bir çok insan vardır


Astım ataklarının başlamasını nasıl önleyeceksiniz:


1 Astım ataklarını başlatacak şeylerden uzak durun


2 Doktorunuzun önerdiği şekilde astım ilaçlarınızı kullanmaya devam edin


3 Kontrolleriniz için yılda 2-3 kez doktorunuza başvurun Solunum probleminiz olmasa ve hatta kendinizi çok iyi hissetseniz bile doktorunuza gidin




Ailenizde astımlı bir kişi olduğunu biliyorsanız, bebeğinizde astım başlamaması için bazı önlemler alabilirsiniz:


Gebelik sırasında sigara içmeyin

Doğumdan sonra da bebeğinizden ve evinizden sigara dumanını uzak tutun

Bebeğinizin yatağına özel, toz geçirmeyen örtüler örtün

Kedi köpek gibi tüylü hayvanları evinizde barındırmayın



Uzun yıllar astımı ile birlikte yaşayan birçok insan vardır


Astımlı kişilerde nefes alma zorluğu olabilir Gelip geçici astım atakları yaşanabilir


Şunlar astım atağı belirtileridir:




Göğüs sıkışması Öksürük Hırıltılı solunum



Bazı astım atakları hafiftir Bazı astım atakları ise çok ciddi bir hale gelebilir Hatta insanlar kötü bir astım atağından ölebilir


Astımlı kişi öksürük ve nefes alma zorluğu ile gece uyanabilir


Astım akciğerlerdeki hava yollarının bir hastalığıdır




Herhangi bir yaşta astıma yakalanabilirsiniz Başka bir kişiden size astım bulaşma olasılığı yoktur Çoğu zaman aynı ailede birden çok kişide astım vardır



Hava yolları havayı akciğerlere taşır Havayolları bir ağacın dalları gibi gittikçe küçülür


Astım kontrol altında iken, havayolları temizdir ve hava kolaylıkla girer ve çıkar




Astım kontrol altında değilken, akciğerlerdeki havayollarının duvarları kalınlaşmış ve şişmiştir Astım atağı kolayca ortaya çıkabilir



Astım atağı sırasında akciğerlere daha az hava alınıp çıkarılabilir Kişi öksürür ve hırıldar Göğüs katılaşmış, sıkıştırılmış gibi hissedilir

Astım atağı sırasında, akciğerlerdeki hava yolları şu şekilde görünür:




Hava yolu duvarları daha şişkin, ödemli haldedir

Hava yolları daralmış haldedir

Hava yolları balgam yapar



Birçok şey astım atağını başlatabilir


Tüylü Sigara Duman Yatak takımlarındaki tozlar Hayvanlar Dumanı


Süpürmeye Güçlü kokular Ağaç ve çiçek hava


Bağlı tozlar ve spreyler polenleri durumu



Soğuk Algınlığı Koşma, spor yapma

ve ağır işte çalışma


Bu gibi şeyler bazen ‘Astım Tetik Faktörleri’ olarak adlandırılmaktadırlar


Astım atağını başlatan şeyleri evinizden uzak tutun




Astımlı birçok kişi tüylü hayvanlara allerjiktir

Bu tür hayvanlarınız varsa dışarıda tutun Başkalarına verin



İçerde sigara içmeyin Sigarayı bırakmak için yardım isteyin


Güçlü kokuları evden uzak tutun Parfümlü sabun, şampuan veya losyonlardan kaçının Tütsülerden uzak durun


Astımlı kişinin yatak odasında özel düzenlemeler yapın


Halı ve kilimleri kaldırın Bunlar tozu ve küfü çekerler

Tüylü koltukları, minderleri ve fazla yastıkları kaldırın Bunlar toz toplarlar



Hayvanların yatağa çıkmasına veya yatak odasına girmesine izin vermeyin Yatak odasında sigara dumanı veya güçlü kokulara engel olun



Yatak takımlarının sade olmasına özen gösterin


Yataklar, battaniyeler ve yastıklar toz tutar Çoğunlukla bu tozlar astımı artırır Yatak takımlarınızı özel toz geçirmeyen, fermuarlı nevresim takımları ile kaplayın


Kuş tüyü yada samandan yapılmış yastık, döşek kullanmayın

Döşek yerine basit bir minder daha iyi olabilir



Çarşaf ve nevresim takımlarını sık sık, çok sıcak suda yıkayın ve güneşte kurutun



İçerdeki havayı temiz ve taze tutmak için pencereleri kullanın


Yemek pişirirken oluşan buhar ve güçlü kokulara bağlı sıcak ve sıkıcı hava oluştuğunda pencereleri olabildiğince açın


Pişirme sırasında odun ateşi veya gaz ocağı kullanıyorsanız oluşan dumanın çıkması için pencereyi sürekli, bir miktar açık tutun

Dışardaki hava egzos gazı, araba, fabrika dumanı veya çiçek ve ağaç polenleri ile kirli ise pencerelerinizi kapalı tutun


Şu zahmetli işleri astımlı kişi evde değilken yapın


Süpürge, elektrikli süpürge, toz bezi ile temizlik yapmak

Boya–badana yapmak

Böcek ilacı olarak sprey, filit vs yapmak

Güçlü temizleyiciler kullanmak

Çok kokan yiyecekler pişirmek



Astımlı kişi gelene kadar içerdeki havanın dışarı çıkmasını sağlayın

Yardımcı kimse yoksa astımlı kişi süpürme ve temizlik sırasında bir maske veya tülbent kullanmalıdır



Astımlı kişilerin bir çoğunda iki ayrı çeşit astım ilacı gereklidir




Astımlı herkeste astım ataklarını durdurmak için çabuk açıcılara gereksinim vardır

Birçok astımlıda ayrıca akciğerleri korumak ve astım ataklarının başlamasını önlemek için koruyucu ilaçlara gereksinim vardır


Doktorunuzdan hangi astım ilaçlarını ve ne zaman kullanmanız gerektiğini yazılı olarak bir Tedavi Planı şeklinde size vermesini isteyin


Doktorunuz bu kitapçıktaki planı kullanabilir Tedavi planınızda olması gereken yanıtlar şunlardır:


Bir astım atağı olduğunda hangi ilacı çabuk açıcı olarak, hangi miktarda ve nasıl kullanacağınız,

Her gün kullanacağınız koruyucu ilaçlar, dozları ve kullanımları,

Spor veya ağır bir iş yapmadan önce ilaç kullanmanız gerekip gerekmediği, nasıl ve hangi ilacın kullanılacağı


Astımda koruyucu ilaçların hergün kullanılması güvenlidir




Yıllarca kullansanız bile koruyucu ilaçlar bağımlılık veya alışkanlık yapmaz Koruyucu ilaçlar akciğerlerdeki hava yollarındaki şişkinliği azaltırlar


Doktorunuz, şu durumlarda koruyucu ilaçları hergün almanızı söyleyebilir:


Haftada birden fazla öksürük, hırıltı,

göğüste sıkışmanız varsa,

Astım nedeniyle gece uykudan uyanıyorsanız,

Birçok astım atağınız oluyorsa,

Astım ataklarını geçiştirmek için hergün

Çabuk Açıcı kullanmanız gerekiyorsa


Astım İlaçları ile ilgili herhangi bir probleminiz olursa doktorunuza danışın




Doktorunuz astım ilacınızı veya günlük miktarını değiştirebilir Yine sorun çözülmezse bir çok astım ilacı vardır


Astım ilaçlarının yeterli olup olmadığını değerlendirebilmesi için, yılda 2-3 kez doktorunuza kontrole gidin


Astım yıllar içinde daha iyiye veya daha kötüye doğru gidebilir Doktorunuzun astım ilaçlarını değiştirmesi gerekebilir


Astım ilaçları birçok yoldan alınabilir


Astım ilacı nefesle içeri çekildiğinde ilaç akciğerlere, yani ihtiyaç olan yere gider Astımda kullanılan ‘İnhaler’ ilaçlar bir çok şekilde olabilir




Hap yada şurup şeklinde de astım ilaçları vardır


İhtiyatlı olun Her zaman elinizin altında ilacınız olsun




Astım ilacınız için yanınızda para bulundurun

Uzağa giderken daha çok ilaç alın

Evden çıkarken çabuk açıcı ilacınızı her zaman yanınıza alın


Bir sprey inhaler nasıl kullanılır


Yavaş yavaş nefes almayı unutmayın


1 Kapağı açın İnhaleri iyice çalkalayın


2 Ayağa kalkın Nefesinizi dışarı verin


3 İnhaleri ağızınızın içine veya hemen önüne yerleştirin Nefes almaya başladığınız anda inhaleri üstten sıkıştırın ve yavaşça nefes almaya devam edin


4 Nefesinizi 10 saniye tutun Nefesinizi dışarı verin


Sprey inhalerin kullanılmasını kolaylaştırmak için yardımcı bazı cihazlar kullanılabilir


1 Cihazın içine astım spreyinizi bir kez sıkın


2 Sonra derin bir nefes alın ve 10 saniye tutun




3 Nefesinizi cihazın içine verin


4 Tekrar sprey sıkmadan önce nefes alın


Birçok çeşit yardımcı cihaz vardır

Bunların bazılarında ağızlık, bazılarında yüz maskesi vardır

Bir astım atağı başlarsa hızlı davranın


Astım atağını gösteren belirtileri bilin


Atağı başlatan şeyden hemen uzaklaşın

Çabuk açıcı astım ilacınızı kullanın

Nefesinizin daha iyi olduğundan emin olana kadar, bir saat sakin bir şekilde kalın


Daha iyi olamadıysanız acil servise başvurun



Şu tehlike belirtilerinden herhangi birini görürseniz acil servise başvurun:


Çabuk açıcı ilacınızın yararı kısa sürüyor yada hiç olmuyor

Solunum hala hızlı ve zorlu

Konuşmak zor geliyor

Dudaklar veya tırnaklar gri veya mor

Nefes alma sırasında burun delikleri genişçe açılıyor

Nefes alma sırasında kaburga ve boyun bölgelerindeki deride çekilmeler oluyor

Kalp atışı veya nabız çok hızlanmış

Yürümek zorlaşmış


Lütfen Dikkat! Ataklar için çabuk açıcı ilaçlardan çok fazla kullanmak size zarar verebilir


Çabuk açıcı ilaç kısa bir süre daha iyi hissetmenizi sağlar Atağı durdurabilir Bazı atak durumlarında daha iyiye gittiğinizi düşünebilirsiniz ama hava yolları gittikçe daha da şişkin hale gelir Bu durum ölümünüze neden olabilecek kadar tehlikeli bir astım atağına girmeniz ile sonuçlanır


Astım ataklarını durdurmak için gün aşırıdan fazla çabuk açıcı kullanıyorsanız, bu durum koruyucu ilaç kullanmanız gerektiği anl***** gelir




Astım ataklarını durdurmak için bir günde dört kereden fazla çabuk açıcıya gerek duyuyorsanız, hemen bugün doktorunuzdan yardım isteyiniz

Bir kişinin ne kadar rahat nefes alıp almadığını öğrenmek için, klinikte yada evde bir Tepe Akım Ölçer kullanılabilir




Bu cihaz doktorun, bir kişinin astımlı olup olmadığına karar vermesine yardımcı olur


Bir astım atağının ne kadar kötü olduğunu anlamada yardımcı olur


Zaman içinde astımın ne kadar kontrol altına alındığını görmede yardımcı olur


Her gün evde bir Tepe Akım Ölçer kullanıldığında, kişi hırıltı veya öksürük başlamadan önce bile solunum problemlerinin farkına varabilir Buna göre de insanlar ne kadar astım ilacına gereksinim duyduklarını bilirler


Tepe Akım Ölçerlerin bir çok çeşidi vardır



Tepe Akım Ölçer Nasıl kullanılır


Küçük işareti gittiği kadar aşağıya doğru kaydırın Bu ölçerin sıfıra ayarlanmasını sağlar


Ayağa kalkın Ağzınız açıkken büyük bir nefes alın Ölçeri bir elinizle tutun Parmaklarınızı rakamlardan uzakta tutun


Dudaklarınızı sıkıca tüp kısmını örtecek şekilde, hızlıca kapatın Dilinizi deliğe sokmayın Bir seferde, yapabildiğiniz kadar hızla ve zorla üfleyin


İşaretleyici ileri gidecek ve orada kalacaktır İşaretleyiciye dokunmayın Durduğu yerdeki rakamı bulun


Bu rakamı bir kağıda veya bir karta işleyin


Ek olarak 2 kez daha üfleyin


Her defasında düğmeyi aşağıya indirin Rakamı her defasında yazın