Şükür Nedir?

Gerdek gecesi, (Cennete öyle yüksek dereceler var ki buraya ancak sabreden ve şükredenler girer) hadis-i şerifindeki müjdeye kavuşmak için ikisi de, (Nimete şükür ve mihnete sabır için geceyi ibadetle geçirmeye) karar verdi Cebrail aleyhisselam gelip durumu Resulullah efendimize bildirdi Peygamber efendimiz, Cebrail aleyhisselamın bildirdiklerini anlatınca, Hazret-i Süheyb, sevincinden başını secdeye koyup, (Ya Rabbi eğer beni affetmişsen, yeni bir günaha girmeden, canımı al) diye dua etti O anda vefat etti Peygamber efendimiz, (Şu anda Hifa hatun da vefat etti) buyurdu İkisinin kabrini yanyana kazdılar Biri nimete şükretmişti, diğeri de mihnete sabretmişti

’a şükrün lüzumu
Sual: Kendi isteğimizle yaratılmadığımıza göre, ’a şükretmemiz gerekir mi?
CEVAP
Hiç yoktan yaratıldığımız için şükür gerektiği gibi, şu hususlardan dolayı da şükür gerekir:
1- ü teâlâ, bizi bir taş, bir bitki veya bir hayvan olarak değil de, insanolarak yarattığı için,
2- Müslüman bir ülkede doğduğumuz için, [Gayrimüslim bir ülkede dünyaya gelseydik, araştırıp iman etmemiz çok zor olurdu Müslüman ülkede doğmamız, ü teâlânın bir ihsanıdır]
3- Müslüman ülkede doğduğu hâlde, dinsiz olan birçok kişi gibi olmadığımız için,
4- Müslüman aileden dünyaya gelip, onlar bizi Müslüman olarak yetiştirdiği için,
5- Bozuk çevrenin etkisinde kalmadan, imanımızı muhafaza ettiğimiz için,
6- Musa aleyhisselam gibi büyük bir peygamber, bu ümmetten olmak için dua etmiştir Bir peygamberin bile isteyip de kavuşamadığı nimete, biz kavuştuğumuz için,
7- Ülkemizde ve dünyada, insanların çoğu, namaz kılmaktan mahrumdur Namaz kılmak, ü teâlânın kulunu kendisine muhatap seçmesi, huzuruna kabul etmesi demektir Milyonlarca, milyarlarca insan arasından, bizi muhatap kabul ettiği, bize yap, yapma diye emirler verdiği ve her gün beş sefer, huzuruna kabul ettiği için,
8- Her ülkede bid’at ehli gruplar var Bid’atler ibadet gibi işleniyor Bid’at ehli olmadığımız için,
9- Cehennemden kurtulacağı bildirilen, Ehl-i sünnet vel cemaat fırkasında olduğumuz için,
10- İslam âlimlerini tanımayı, sevmeyi, kitaplarını okuyup dinimizi öğrenmeyi ve yaymayı bize nasip ettiği için de çok şükretmek gerekir Ne kadar çok şükretsek, yine layıkıyla şükretmiş olamayız Çünkü ü teâlânın nimetleri, ihsanları saymakla bitmez Bir âyet-i kerime meali şöyledir:
(’ın nimetlerini saymaya kalksanız, bitiremezsiniz) [Nahl 18]

Bir beyit:
Vücudun her zerresi, gelse de dile,
Şükrün binde birini, yapamaz bile

Bunca nimetlere şükrediyor muyuz? Nimet içinde yüzen, şükrü kolay hatırlayamaz Bir âyet-i kerime meali de, şöyledir:
(Kullarım içinde hakkıyla şükreden azdır) [Sebe 13]

Şükretmemek nankörlüktür ü teâlâ, (Şükrederseniz, nimetlerimi artırırım Nankörlük ederseniz, azabım çok şiddetlidir) buyuruyor (İbrahim 7)

Şükretmek için İslam’a uymak gerekir İslam’ın emir ve yasaklarına uyan şükretmiş olur
Hamd etmek
Sual: Nefsimize uyup günah işlediğimiz zamanlar oluyor, bu zamanlar da dahil, her halimize hamdolsun demek caiz midir?
CEVAP
Günahlar kast edilmeden, elhamdülillahi alâ külli hâl yani her halimize hamd olsun demek caiz olur Küfre düşmek veya sapıtmak gibi haller de düşünülünce, o zaman şöyle demelidir:
(Elhamdülillahi alâ külli hâl, sivel küfri ved-dalâl) (Küfür ve dalalet hariç, her halden dolayı ’a hamd olsun) demektir

Şöyle demek de uygun olur:
(Elhamdülillahi alâ külli hâl Ve eûzü billahi min hâli ehlinnâr)
(Her halden dolayı ’a hamd olsun Cehennem ehlinin halinden ’a sığınırım) demektir

Hazret-i Ebu Bekre şükretmek
Sual: (Ebu Bekir’i sevmek ve ona şükretmek her mümine şarttır) anlamında bir hadis var Şükür sadece ’a olmaz mı?
CEVAP
Şükür, teşekkür etmek demektir Bir iyilik edene memnuniyetini, minnetini bildirmek demektir İyilik edene bu hissi göstermek ve onu övmektir Araplar şükran derler Teşekkür ederim demektir İnsanlara da şükredilir İki hadis-i şerif meali şöyledir:
(İnsanlara şükretmeyen, ü teâlâya şükretmemiş olur) [Tirmizi, İ Ahmed]

(Kime bir iyilik yapılırsa, o iyiliği ansın! İyiliği anmak şükür olur İyiliği gizleyen nankörlük etmiş olur) [Ebu Davud]

Elhamdülillah demek
Sual: Her nimet için elhamdülillah demek gerekir mi?
CEVAP
Evet gerekir Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Bir nimet için "Elhamdülillah" diyen, nimetin şükrünü eda etmiş olur İki defa derse sevabı tazelenir Üç defa derse, günahları affolur) [Hakim]

(Bir Müslüman dünyadaki her şeye sahip olsa, "Elhamdülillah" dese, bu "Elhamdülillah" sözü, o her şeyden daha kıymetlidir) [Deylemi]

(Yiyip içince bir defa "Elhamdülillah" diyeni ü teâlâ Cennete koyar) [İbni Asakir]

(Yeni gömlek giyerken, "Hamd olsun O ’a ki, bedenimi örtecek ve hayatımı güzel edecek şeyi bana nasip etti" diyen ve eskisini de birisine veren, hayatında da, ölümünde de ’ın himayesinde olur) [İAhmed]

Hamd olsun demek
Sual: Nasılsın diyene, hamd olsun iyiyiz veya çok şükür iyiyiz demek kâfi midir yoksa ’a hamd olsun, ’a şükürler olsun demek şart mıdır?
CEVAP
’a hamd olsun, ’a şükürler olsun demek çok iyidir
Bununla beraber İslam âlimleri, hamd olsun, şükürler olsun, çok şükür gibi ifadeler kullanmışlardır

Mesela İmam-ı Rabbani hazretleri, bazı mektuplarında kelimesini kullanmadan da hamd olsun diyor

Hamd gibi, dua da için yapılır ’a dua ediyorum demek şart değildir Dua ediyorum demekle adı kasten kaldırılmış olmaz

İmam-ı Rabbani hazretleri, (’ın seçtiği, sevdiği kullarına selam olsun) buyuruyor ’ın selamı olsun demiyor

Hamd gibi selam da için olduğundan dolayı, ismi kullanılmamıştır Bu bakımdan vesselam demek kâfi görülmektedir

Kur'an-ı kerimde de, ’a şükür yerine, sadece şükür kelimesi kullanılmıştır:
(İnsanların çoğu şükretmez) [Bekara 243, Yunus 60, Yusuf 38, Müminun 61]

(Az şükrediyorsunuz) [Araf 10, Müminun 78, Secde 9, Mülk 23]

(Şükreden kimseleri mükafatlandıracağız) [Âl-i İmran 145]

(İman eder ve şükrederseniz, size neden azap etsin?) [Nisa 147]

(Nuh, çok şükreden bir kul idi) [İsra 3]