Tefsir Dersleri...

14 DERS MÜŞRİK KADIN VE ERKEKLERLE EVLENME



221 — (Ey müminler) Allah'a eş tanıyan kadınlarla (müşriklerle), on*lara İmana gelinceye kadar evlenmeyin, İman eden bir cariye, müşrik bir kadından -bu, sizin hoşunuza gitse de- elbet daha hayırlıdır Müşrik erkek-lere de, onlar iman edinceye kadar, (mü'mfn kadınları) nikahlamayın Mü'-mln bir kul, müşrikten- o sizin hoşunuza gitse de- elbette hayırlıdır On*lar sizi cehenneme çağırırlar Allah İse, kendi iradesiyle, cennete ve mağ*firete çağırır O, insanlara âyetlerini apaçık söyler Tâ ki İyice düşünüp İbret alsınlar




Ayetin Lafzı Tahlili



(Tenklhül müşrlkâtl): lAllah'a eş tanıyan kadınlarla evlenmeyiniz» Lügatta, hiçbir semavî dini olmayan, putla*ra tapan kadına müşrike, erkeğe müşrik denir


(Emetün mü'mînetün}; Emet kelimesi, cariye anlamındadır Mü'mine kelimesi ise, islâmı kabul eden kadın ma nasınadır [367]




Âyetin İcmali Manası



Allah (cc), icmâlen şöyle buyurur: «Ey müminler, müşrik kadınlarla, Allah (ccj'a ve ahiret gününe inanıncaya kadar evlenmeyiniz Sizin için Allah (cc)'a ve Resulü (sav)'ne İnanan bir cariye —malr, mevkisi ve güzel*liğiyle hoşunuza giden— müşrik bir kadından daha hayırlıdır Siz kadın*larınızı müşrik erkeklere Allah (cc} ve Rasulüne (sav) inanıncaya kadar nikahlamayınız Sizin hür kadınlarınızı, mü'min bir köleyle evlendirmeniz -serveti ve mevkisi hoşunuza giden- hür bir müşrikle evlendirmenizden dona hayırlıdır Çünkü evlenmeleri haram olan müşrik erkek ve kadınlar, sizi cehennem ateşine götürecek bir yola davet ediyorlar Allah (cc) ise sizi cennete götürecek bir yola davet ediyor ve halka kendi yolunun cen*net yolu olduğunu gösteriyor Ki onlar güzel ile çirkini, hayır ile şerri bir*birinden ayırt edebilmeyi düşünsünler [368]




Âyetin Nüzul Sebebleri



1 Mirsat bin Ebi Mirsat (ra), hicretten sonra Muhacirlerin Mekke'de kalan ailelerini Medine'ye getiriyordu O'nun cahiliyet devrinde «Enak» İsimli müşrik bir kadınla ilişkisi vardı Mirsat, Mekke'ye geldiğinde- kadın, «Benimle kalmaz mısınız?» dedi Mirsat kadına, «Ne yapıyorsunuz? İslâm, seni bana haram kıldı» deyince, o da, «öyleyse benimle evlen» dedi Mir*sat, Rasulullah (sav)'a gidip sorduktan sonra evlenebiliriz» diye cevap verdi Bunun üzerine, bu âyet nazil oldu [369]


2 İbn-i Abbas (ro)'ın rivayetidir: «Abdullah bin Revaha (ra)'ntn zenci bir cariyesi vardı Kızarak ona bir tokat attı, fakat korktu Resulülloh (savj'a giderek durumu anlattı Resülullah (sav), o cariyenin kim olduğunu sorun*ca, «oruç tutan, abdest alan, namaz kılan, Allah (cc)'a ve sana inanan bir kadındır» dedi Resulullah (sav) «O cariye, mu'minedir» deyince Ab*dullah, «Seni hak yol ile gönderen Allah'a yemin ederim ki, onu azat edip evleneceğim» dedi Bİlahere Abdullah bin Revaha (ra) o mü'mine cariye ile evlendi Bunun üzerine bazı müslümanlar, O'nun bu cariye ile evlenmesini ayıpladılar Çünkü onlar müşrik kadınları güzellik, soyluluk, zen*ginlik gibi vasıflara önerek almak (evlenmek) istiyorlardı İşte bunun üze*rine, bu âyet nazil oldu» [370]




Âyetin Tefsirindeki İncelikler



Birinci İncelik: Âyette, «nikâh» kelimesinden maksat, cinsî münasebet değil evlenmedir


İkinci incelik: «İman ederi bir cariye, müşrik bir kadından -bu sizin hoşunuza gitse de- elbette daha hayırlıdır» âyetinde, evlenme konusunda dikkat edilecek şeylere çok ince bir işaret vardır Evlenmede en dikkat edilecek şey, kadının güzelliği, soyluluğu ve zenginliği değil, güzel huy-luluğu ve dindar oluşudur Nitekim Rasulullah (sav} bir hadisinde: «Siz ka*dınları güzelliği için almayınız Güzellik onları gurura ve şımarıklığa sev-kedebillr Malları için de evlenmeyiniz Çünkü servetleri, onları size karşı isyan ettirebilir Siz dindar kadınlarla evleniniz Dindar zenci bir cariye, güzellik ve servet sahibi bir kadından daha hayırlıdır,» buyurmuştur [371]


Üçüncü ve dördüncü incelikler: Arap dili ve edebiyatıyla ilgili oldu*ğundan alınmamıştır [372]




Ayetteki Şer’i Hükümler



Birinci Hüküm : Kitap Ehli (Yahudi Ve Hristlyan) Kadınlarla Evlenmek Haram Mıdır?



«(Ey müminler) Allah'a eş tanıyan kadınlarla (müşriklerle), onlar ima*na gelinceye kadar evlenmeyin» âyeti, puta ve ateşe tapan kadınlarla ev*lenmenin haram olduğuna delalet eder Kitap ehil kadinfarla evlenmek ise, caizdir Zira Allah (cc): «Bugün size bütün İyi ve temiz (nimetler) helal kılındı Kendilerine ki top verilenlerin yiyeceği sizin İçin helal olduğu gibi, sizin yiyeceğiniz de onlar için helaldir Namuskar, zinaya sapmamış, gizli dostlar »dinmemiş (İnsanlar) halinde (yaşamanız şartıyla) mü'mlnlerden hür ve İffetli kadınlarla, kendilerine sizden evvel kitap verilenlerden yine hür ve İffetli hanımlar dahi, siz onların mehillerini verip (nikah ed) ince (siz© helaldir)» (Mâide: 5) buyurmuştur Bu âyete göre kitap ehli ka*dınlardan iffetli ve namuslu olanlarla evlenmek mubahtır Cumhur ve ehl-i sünnet'in dört mezheb imamı bu görüştedir


İbn-i Ömer (ra) ise, kitap ehli kadınlarla evlenmeye haram demiştir Çünkü bir müslümanm, hrlstiyon ve yahudi bir kadınla evlenip evleneme-yeceği sorulduğunda «Allah (cc), müşrik kadınlarla evlenmeyi haram kıl*mıştır Bir kadının Hz İsa veya Hz Meryem'in Rab olduğuna İnanarak söy*lediklerinden daha büyük bir şirk tasavvur edemiyorum» demiştir


Cumhur'un (Ebu Hafifte (ra), ŞafK (ro), Maliki (ro), ve Hanbeli (ra) delilleri:


A Müşrik kelimesi, kitap ehlini kapsamaz Çünkü Allah (cc) «Ehl-i kitaptan olan kafirler de, (Allah'a eş koşan) müşriklerde size Rabblnİzden birkaç hayır indirilmesini İstemezler» (Bakara: 105), «Kitaplılardan ve müş*riklerden küfredenler» âyetleriyle buna işaret eder Bu iki âyette, müş*rikler ve kitap ehli ayrı ayrı zikredilmiştir Bu da göstermektedir ki, ikisi bir değildir


B Cumhur, selefin kitap ehli kadınlarla evlenmeyi mubah görmelerini delil getirirler Çünkü onlar, Asr-ı Saadete bizden daha yakındılar, Arap dili ve edebiyatı ile hadisleri bizden daha iyi biliyorlardı


Katâde (ra)'ye göre, «Ey müminler Allah'a eş tanıyan kadınlarla, on-lur imana gelinceye kadar evlenmeyin* âyetinden maksat, okuyup amel edecekleri hiçbir semavi kitapları olmayan müşrik Arap kadınlarıdır [373]


Hammâd'dan şöyle rivayet edilmiştir: «Ben, İbrahim en-Nehâî'ye, «Hristiyan ve yahudi bir kadınla evlenmek mubah mıdır? diye sordum «Ev*lenilir» cevabını alınca tekrar, «Allah (cc) müşrik kadınla evlenmeyiniz bu-yurmamış mıdır?» dedim O'da «Âyette «müşrik» kadından maksat, puta ve ateşe tapan kadınlardır» dedi[374]


C Cumhur'a göre Bakara süresindeki, «Allah'a eş tanıyan kadınlarla, onlar imana gelinceye kadar evlenmeyin» âyetin Mâ ide süresindeki, «Namuskar, zinaya sapmamış ve gizil dostlar da edinmemiş (İnsanlar) halinde (yaşamanız şartıyla) mü'mlnlerden hür ve İffetti kadınlarla kendi*lerine sizden evvel kitap verilenlerden yine hür ve iffetli kadınlar dahi siz onların mehillerini ver(İp nikah edjlnce (stze helaldir)» (5 âyet) âyeti neshetmesi caiz değildir Çünkü Bakara suresi 221 âyeti, Medine'de nazil olan âyetlerdendir M aide suresi 5 âyeti ise nikah mevzuunda daha sonra nazil olmuştur Nesh kuralında son gelen âyet, bir önceki âyetin hükmü*nü nesheder:


D Hz Ömer (ra), bir yahudi kadınla evlenen Huzeyfetü'l Yemanî'ye yazdığı mektupta, evlendiği kadını boşamasını tavsiye etti O, Hz Ömer (ra)'e yazdığı cevabı mektupta «Eğer yahudi bir kadınla evlenmek haram ise, boşayayım» dedi Hz Ömer (ra), O'nun mektubuna verdiği cevapta şöyle dedi: «Onlarla evlenmek haram değildir Endişem, sizin iffetfl olma*yan kadınlarla evlenmenizdîr Çünkü Allah (cc), kltapehli kadınlarla evlen*meyi ancak İffetti olmak, yani kimseyle zina yapmayan veya gizli ilişkisi olmayan kadın olmak şartıyla mubah kılmıştır» [375]


Hz Ömer (ra)'in, Huzeyfetü'I Yemani'ye (ra) yazdığı mektuptan, müs-İümanların evlilik hususunda cok dikkatli ve ihtiyatlı olmalarını tavsiye ettiğini görüyoruz Yoksa mektuptan, kitap ehlj bir kadınla evlenmenin haram olduğu anlaşılmaz


E Abdurrahman bin Avf (ra)'ın rivayet ettiği hadise göre, Resulutlah (sav), mecusiler hakkında; «Siz onlarla yaptığınız işlerde, kitap ehli ile yaptığınız işlerdeki gibi hareket ediniz Yalnız mecusilerin kadınlarıyla evlenmeyiniz ve kestikleri hayvanların etlerini yemeyiniz» buyurdu [376]


Kitap ehli kadınlarla nikah caiz olmasaydı, naklettiğimiz hadiste, Re-sulullah (sav), mesusi kadınlarla evlenmeyi yasakladığı gibi, kitap ehil kadınlarla da evlenmeyi yasaklardı


Taberi, bu hususta şöyle der: «Tefsirler içinde bu ayetin en güzel tef*sirini Katâde aşağıdaki şekilde yapmıştır: «Allah (cc)'ın, «Siz müşrik ka*dınlarla evlenmeyiniz» âyetinden murat, kitap ehli olmayan müşrik kadın*lardır Âyetin hükmü diğer '"ir âyetle neshedilmemiştir Çünkü kitap ehli kadınlar tabirine dahil değildir Allah (cc) kitap ehli kadınların, «Ken-dllterlne sizden evvel kitap verilenlerden yine hür ve iffetli kadınlar dahi, siz onların mehirlerinf ver(İp nikah ed)İnce (size helaldir)» âyetiyle, mü'-mlnlerle evlenmesini helal kılmıştır Hz Ömer (ra) de, «Müslüman bir er*kek, hrlstiyan bir kadınla evlenebilir Hiçbir zaman hristiyan bir erkek, müslüman bir kadınla evlenemez» buyurdu Yalnız Hz Ömer (ra)'in saha-bilerden Talha (ra) ve Huzeyfe (ra)'nin, yahudi ve hristiyan kadınlarla ev*lenmelerini çirkin görmesi ve onları boşamasını istemesi, onlara halkın bu hususta uymamaları içindir Eğer Hz Ömer (ra), onların kitap ehli ka*dınlarla evlenmelerini çirkin görmeseydi, müslümanların çoğu onlara uyarak kitap ehli kadınlarla evlenir, müslüman kadınlarla evlenmeyi terke-derdi» [377]




İkinci Hüküm: Müslüman Kadınlarla, Evlenmeleri Haram Olan Müşrikler Kimlerdir?



«Müşrik erkeklere de, onlar İman edinceye kadar, (mü'mfn kadın*ları) nikahlamayın» âyeti, müşrik bir erkeğin, müslüman bir kadınla ev*lenmesini kesinlikle haram kılar Âyette «müşrik» kelimesinden murat, İs*lâm dinine girmeyen, putperest, mecusi, yahudi, hrlstiyan ve mürtedlerdfr Bunların hepsi de âyette de görüldüğü gibi kesinlikle haramdır Bunun hikmeti de İslâmın izzet ve şerefinin herşeyin üstünde olmasıdır Hiçbir şey, İsfâmın üstüne çıkamaz


Müslüman bir erkeğin, yahudi ve hrlstiyan bir kadınla evlenmesi he*lal olduğu halde, hristiyan veya yahudi bir erkeğin, müslüman bir kadınla evlenmesi kesin olarak haramdır Çünkü Allah (cc} «Onlar sizi cehenneme çağırırlar» âyetiyle bunu beyan etmiştir Yani onlar, sizi küfre davet e-der, küfür İse cehennem ateşine atılmaya sebeptir İslama göre erkeğin, kadın üzerinde mutlaka bir hakimiyeti vardır Bu nedenle evlendiği kimse, mü'mine kadını dinini terketmeye zorlayarak kendi dinine sokabilir Doğan çocukları babası hristiyan, musevî veya purperest yapabilir Çünkü çocuk*lar, babanın yanında terbiye olmuştur Bu da çocuğun ateşe girmesine vesile olur Diğer taraftan müslüman bir erkek, Hz İsa ve Hz Musa'ya inandığı gibi onlara inzal olan İncil ve Tevrat'a da İnanır Erkeğin müslü*man olması, hristiyan veya yahudi kansına eza ve cefa yapmasına mani*dir Çünkü o, karısının inandığı peygamberlere de inanır Hiç bir dinî ihti*lafları, eza ve cefaya sebep olmaz Ama Kur'an'a ve Resululfah (sav)'a İnanmayan bir gayr-i müslim erkek, dininden dolayı her zaman karısına işkence yapar ve dinini hafife alır


Halep'te iken, İslâm hukukunu küçük düşürmek kastıyla, «Müslüman erkek, hristiyan bir kadınla evlenebilir de bir hristiyan erkek, neden müs*lüman bir kadınla evlenemez?» diye soran gayr-i müslim bir talebeye, «Biz müslümanlar, peygamberiniz Hz İsa'ya ve kitabınız İncil'e İnanıyo*ruz Eğer sizde peygamberimiz Hz Muhammed (sav)'e ve kitabımız Kur'-an'o irfanırsanız, kızlarımızla evlenebilirsiniz» dedim Talebe şaşkına dö*nerek yanımdan ayrıldı [378]




Ayetten Alınacak Dersler



1 Semavi kitaplara İnanmayan ve puta tapan bir kadınla evlenmek haramdır


2 Gayr-ı müslimlerin, müslüman kadınlarla evlenmeleri haramdır


3 Müslüman bir erkeğin, hristiyon veya yahudi bir kadınla evlenme*si, doğacak çocuğa dini bir zarar gelmemek şartıyla helaldir


4 İnsanlar arasında üstünlük yalnız dinledir Müslüman bir erkek, her zaman gayr-i müslim bir erkekten, müslüman bir kadında gayr-i müslim bir kadından üstündür


5 Gayr-i müslim bir erkek, evlendiği takdirde mümine bir kadını her zaman kâfir yapmaya çalışır Bunun İçin mü'mine bir kadının, gayr-İ müs*lim bir erkekle evlilik yapması haramdır [379]