Tefsir Dersleri...

İmam Malik'in delili:


Allah (cc), «(Eğer karı ile kocanın) aralarının açılmasından endişeye düşerseniz o vakit (kendilerine erkeğini ailesinden bir hakem, (kadının) ailesinden bir hakem gönderin,» âyetinde, karı ile kocanın aralarını ıslah için gönderilen kişilere «hakem» ismini vermiştir Hâkem ise doğrudan doğ*ruya «haklm»dir Hakim de vereceği hüküm ve hükmün infazında kimse*den İzin almaz Maslahat neyi gerektiriyorsa öylece hüküm verir ve İcra eder


Cessas bu hususta şöyle der: «Hanefi alimlerinin görüşüne göre ha*kemler kan-kocayı barıştıramadıklan takdirde, kocadan izin almadan ka-n-kocayı birbirinden ayıramazlar Hatta koca, «haksızlık ve geçimsizlik benden kaynaklanıyor» diyerek suçunu kabul etse dahi onları ayırma salahiyetine sahip değildirler Hakemlerin hükmünden önce asıl hakim elan İmam kadını boşaması İçin kocaya baskı yapamaz Kadın da hakem*lerin huzurunda serkeşliğini itiraf etse bile hakemler kadını hül'ü (para karşılığı talakı kocasından satın alma} yaptırmaya veya nikah aktinde ta*yin edilen mehrin tamamını kocasına geri vermeye zorlayamazlar Hakim, hül'ü yaptırmaya veya mehri geri verdirmeye nasıl salahiyetli değilse gön*derdiği hakemler de salahiyetli değildirler Ancak karı ve Kocadan müsa-de alırlarsa salahiyetli olabilirleri[81]


Taberî de bu görüşü tercih etmiştir [82]




Ayetlerden Alınacak Dersler



1- Kocanın karısını, terbiye etme salahiyeti vardır İzinsiz olaraK dışarı gitmesine mani olabilir


2- Allah (cc)'ın emrettiği sınırlar İçerisinde kadının kocasına itaat etmesi farzdır Koca karısıno İslâm'a aykırı birşeyl emrederse kadın o em*ri yerine getirmez


3- Araları açık olan bir kan-kocayı barıştırmak İçin biri erkeğin aileesinden, diğeri kadının ailesinden olmak üzere İki hakemin gönderil*mesi farzdır


4- Hakemlerin vazifesi, karı-kocayı barıştırmak İçin bütün güçle*riyle çalışmaktır [83]




Ayetlerdeki Teşri'ı Hikmetler



İçtfmoî hayatın devamını sağlayan Allah (ra)'ın yaratılış kanunlarından biri de ailenin işlerini yapan ve taahhüt eden, onların, geçimini temin eden bir büyüğü bulunması zaruretidir Ancak böyle bir aile islâm toplumunun çekirdeği olma görevini yerine getirebilir Ailenin düzelmesi, cemiyetin dü*zelmesi, ailenin bozulması cemiyetin bozulması demektir Erkek, kadınlar*dan daha akıllı, kuvvetli, azimli, iradeli, ailenin sorumluluklarını yüklenme*ye daha layık olduğu için kadına yedirmek, giydirmek, çocuklara bakmak, bir meskende oturtmak vazifesi İle mükellef kılınmıştır Ona verilen bu yöneticilik, ekeğe kadının üstünde bir sorumluluk ve mükellefiyet yükle*mektedir Yoksa kadından üstünlüğünü göstermez Bütün cemiyetlerde bir lider, bir idareci bulunmak zorundadır Bir aile ise cemiyetin küçük bir Örneğidir İşte bundan dolayı Allah erkekleri kadınlara terbiye edici, ida reci ve koruyucu kılmıştır


İslâm düşmanlarının Islamı kötülemek için dillerine doladıkları şey*lerden biri de erkeğin karısını dövmesidir Bunlar, «İslâm erkeğin karısını dövmesine nasıl müsamaha eder? Allah (cc) bunu kitabında nasıl bildirir? Çünkü bu, kadınla erkek arasında bir eşitsizlik ve kadınlara bir ihanet ve düşmanlık olmaz mı? Halbuki kadın cemiyetin mukaddes bir uzvudurt derler Bundan daha yanlış bir söz ve iddia olamaz Biz müslümanlar on*lara şöyle deriz: «Evet, Kur'anda kadının yatağını terketme ve döğme gibi hükümler vardır ve bunları kabul ederiz Fakat bir kadın ne zaman ve niçin döğütür? Şüphesiz gerektiği zaman kadını döğmek hastaya verilen bir ilaç gibidir İlaç nasıl zaruret hallerinde kullanılırsa kadın da zaruret hal*lerinde döğülür Mesela; bir kadın serkeşlik yapmaya, şeytanın arkasına takılıp gitmeye başladığı zaman ne yapmak lazımdır? Onun yatağım mı terketmeli, boşamalı mı yoksa dilediği gibi yaşaması için başıboş mu bırakmalıdır?


İşte Kur'an bu hususta en güzel ve hürmetli yolu göstermiştir Bu da kadınların ıslah ve irşad edilmesi yoludur Erkeklere evvela sabır tavsiye edilerek sonra sırasıyla öğüt ve nasihat, yatağını terketme, netice alına-mazsa en son ilaç olan döğmek emredilmiştir Bir kadını kalem ve misvak gibi ince bir sopa ile döğmek mi yoksa boşamak mı daha iyidir? Boşamak bir aile hayatının yıkılmasına ve kadının çökmesine sebeb olur Boşama ile hafifçe döğmeyi kıyasladığımızda döğmenin boşamaya oranla cok hafif bir ceza olduğunu görürüz Hafif olanı yapmak şüphesiz daha güzeldllr Kadını döğmek islâm düşmanlarının zannettiği gibi kadına ihanet değil*dir Kadını terbiye etmenin yollarından bir yoldur Güzel sözden onlamayan, kocasının yatağını terketmesinden ders almayan kadınların menfaatine olan bir ilaçtır Çünkü birçok kadın ve erkek vardır ki, ancak çeşitli terbiye yollarıyla ıslah olabilirler İşte bundan dolayıdır ki, gerek İslâm hukukun*da, gerekse diğer hukuk sistemlerinde ceza maddeleri konulmuş, hapis*haneler yapılmıştır»


Reşid Rıza, Menar isimli tefsirinde şöyle der: islâm alimleri kadın döğmenln çok hafif olmasını şart koşmuşlardır Ibni Abbas (ra), âyettek «dööün» kelimesinin tefsirinde «El İle veya misvak gibi ince bir cubukla döğünüz» demiştir Bazı Batı taklitçileri islâm'ın serkeş bir kadının döğülmesi hükmünü çok şiddetli ve çirkin bir ceza olarak vasıflandırıyorlar Bun lar için kadınların serkeşlik etmesi, erkeğin aile reisliği vasfını ortadan kaldırarak kendilerini erkeğin yerine koymaları ve bu yolla kendilerin kocalarının üstüne çıkarmaları ve hiçbir nasihati dinlememeleri, kocalarınin yataklarını terketmelerine de aldırış etmemeleri bir mana İfade etmiyor Oysa bu hal, erkeklere karşı büyük bir İhanet ve cemiyet nizamını bozmak demektir Bu taklitçiler serkeş kadınlarıyla nasıl geçiniyorlar, onları naşıl ıslah ediyorlar bilemiyorum


Şüphesiz kadınları döğmek aklın ve insan fıtratının hoşlanacağı bir şey değildir Fakat döğme cezası, kadının ahlakının ve duygularının bozulduğu, kocanın, karısının ancak döğme yoluyla ıslah olacağına irrahdıö zaman uygulanır Şayet kadının huy ve duygulan düzelir, yapılan nasihat feri güzelce dinlerse veya kocasının yatağını terketmesi sonucu ıslah olur sa o zaman elbetteki döğmekten kaçınmak farz olur Çünkü şerlatte he halin kendine uygun bir hükmü vardır Ancak bize her halükarda kadınlar la iyi geçinmemiz emredilmiştir» [84]


Allah (cc}'m şeriatında döğmek kadını ıslah yollarından biridir Faka bu, gelişi güzel değil ancak zaruret hallerinde yapılabilir Hatta tabiinden Ata (ra), «Koca, sözünü dinlemese dahi karısını döğemez Ancak öfkelene bilir* der Zira Resulullah (sav)'c, «Bir kimse karısını döğebilir mi?» dlyı sorulunca, «Sizin hayırlınız kartlarını döğmeyendir» cevabını vermiştir Bı hadisten anlaşılıyor ki, bazı nadir hallerde erkek karısını döğebilir Ancal Allah fcc), «O kavme ne oluyor ki (kendilerine söylenen) hiçbir sazı anlamaya yanaşmıyorlar?» (Nisa: 78) buyurmuştur [85]