Tefsir Dersleri...

2- Hz Sevde:



Resulullah (sav), Hz Hatice'nin vefatından sonra Hz Şevde ile ev*lendi Hz Şevde Resulultah (sav)'tan daha yaşlı dul bir kadındı Resulul*lah (savpn onu tercih etmesinin sebebi, Hz Sevde'nin hicret eden mümin kadtnlardan olmasıydı Kocası ikinci Habeşistan hicretinden sonra vefat etmişti Tek başına kalmıştı Ona bakan ve yardım eden yoktu Eğer ak*rabalarının yanına gitmiş olsaydı, müşrik olması için zorlayacak ve ona ağır İşkenceler yapacaklardı Bu sebeble Resulullah (sav) Hz Sevde'yİ ni*kahlayarak yanına aldı Sevde'nin iman ve ihfasının bundan daha büyük bir karşılığı olamazdı


Eğer Resuiullah (sav)'ın maksadı, müfteri müsteşriklerin iddia ettik*leri gibi şehvetini tatmin olsaydı, ellibeş yaşına ulaşmış yaşlı ve dul bir kadınla evlenmez, bakirelerle, evlenirdi Yiğitlik ve cömertliğin en yüksek Örneği olan Resulullah (sav), Hz Şevde gibi yaşlı bir kadınla ancak onu korumak ve ona bakmak için evlenmiştir




3- Hz Ayşe:



Resulullah (sav), Hz Ayşe'yi bakire olarak nikahlamıştır O, temiz zev*celeri arasında da Resulullah (sav)'la evlenen tek bakire olmuştur


Hz Ayşe, Resulullah {savj'ın zevceleri içinde en zekisi ve Kur'andan ençok ezbere bilendi Hatta birçok erkekten daha bilgili idi Sahabilerin büyük alimlerinden bazı kimseler çözemedikleri meseleleri ona götürür, o çözerdl


Ebu Musa el-Eş'arî (ra), «Biz Resulullahın sahabileri herhangi bir müşkilde kaldığımız zaman onu Hz Ayşe'ye sorar, gerekli bilgiyi alırdık» der


Ebu ed-Duka en-Mesruh da şöyle der: «Ben Resulullah (sav)'ın asha- binin büyüklerini gördüm ki birçok farzları Hz Ayşe'den sorar, öğrenir*lerdi»


Urve bin Zübeyr (ra): «Ben tıpta, fıkıhta ve şiirde Hz Ayşe'den daha alimini görmedim» demiştir


Bunda hayret edilecek birşey yoktur Çünkü hadis kitapları, onun de*rin İlmine, üstün zekasına şahitlik edecek nakillerle doludur Çünkü sahih hadis kitaplarında Abdullah bin Ömer (ra) ve Ebu Hüreyre (ra) dışındaki hiç kimseden Hz Ayşe kadar çok hadis rivayet edilmemiştir


Resulullah (sav); onu diğer zevcelerinden daha çok severdi Fakat taksimatta adaletten ayrılmazdı Ancak şunu da söylerdi: «Yarabbi, ben gücümün yettiği taksimatı yapıyorum Malik olmadığım bir şeyle de (kal*bimden geçen şeyle) beni muahaze etme»


itf «Ey peygamber, zevcelerine de ki: «Eğer siz dünya hayatını ve onun ziynet (ve İhtişamdım arzu ediyorsanız gelin size boşanma bedellerini ve*reyim de hepinizi güzellikle salıvereyim» (Ahzab: 28) âyeti nazil olduğu zaman Resulullah (sav) önce Hz Ayşe'ye, «Sana birşey söyleyeceğim Cevap vermekte acele etme Anne-babana sor, kararını sonra biidir» de*di Hz Ayşe, Resuiullah (sav)'ın'da bildiğini çok iyi biliyordu ki, anne ve babası Resulullah (savj'tan ayrılmasını hiçbir zaman İstemezlerdi Resu-lutlah (sav) bu âyeti okuyunca, Hz Ayşe, «Anne ve babama bu hususta mı sorayım Şüphesiz ben Allah (cc)'ı, Resul (sav)'ünü ve ahireti tercih ederim» dedi Çünkü Resulullah (sav)'ın Hz Ebubekir'e dünür olmasından daha büyük bir mükafat olamazdı onun İçin


Bu evlilik, Resulullah (sav)'ın sünnetinin yayılmasına vesile oldu Bil*hassa kadınlarla İlgili şer'i hükümlerde Nitekim bu hususu talim! hikmet*te açıkladık




4- Hz Hafsa:



; Resulullah (sav) ile evlendiğinde Hz Hafsa da dul bir kadındı Koca-sipHuneys bin Huzafe el-Ensarî Bedir Savaşında şehid olmuştu Tanınmış, pşhjivan, yiğit bir mücahiddi


:' Hz Ömer Hafsa'yt karısı Rukiyye'nin vefatından sonra Hz Osman'a vermek istedi Ama sonra onunla Resulullah (sav) evlendi Resululfah (sav)'m bu evliliği Hz Ömer İçin en büyük ikmm oldu


Buhari'nin Abdullah bin Ömer (ra)'den rivayetine göre Hz Hafsa'nın kocası Huneys şehid olduktan sonra Hz Ömer, Hz Osman'a, «Dilersen Ömer'in kızı Hafsa (ranha)'yı sana nikahlayayım» dedi Birkaç gün geç*tikten sonra Hz Osman, «Şu günümde evlenmenin doğru olmadığını an*ladım» diye olumsuz cevap verdi Hz Ömer, bu defa Hz Ebubekfr'e, «İs*tersen Ömer (ra)'in kızı Hafsa (ranha)'yı sana nikah edeyim» dedi Uz Ebubekir sustu ve bir cevap vermedi Sonra Hz Hafsa'yı Resulullah fcav) istedi ve nikahladı Hz Ebubekir, Hz Ömer'le karşılaştığında şöyle dedi: «Sen bana Hafsa (ranha)'yı teklif ettiğinde sustum Bunun sebebi, Re*sululfah (sav)'ın onunla evlenmek istediğini bilmemdi Ben onun sırrını açıklamak İstemedim» dedi


İşte akıt, zeka ve erkeklik Hz Ömer'in bu tavrında temayüz etmektedir Çünkü o, ırzını korumak istiyordu Kızını uygun olan dengine teklif edi*yordu Çünkü evlilik sağlam bir cemiyetin en hayırlı vesilesidir Bizler ne*redeyiz, İslâm ahkamını bilenler nerede? Şimdiki insanlar da kızlarını zengin bir adama vermek için bekletip dururlar Halbuki servet hiçbir zaman saadet getirmez



5- Hz Zeynep (Huzeyme kızı):



Resulullah (sav), Hz Ömer'in kızı Hz Hafsa'dan sonra Huzeyme kızı Hz Zeynep'le evlendi Zeynep (ranha), İslâmın ilk şehidierinden yiğit ve pehlivan Ubeyde bin Haris bin Abdulmuttalib'in dui karısı idi Ubeyde de Bedir Savaşında şehid olmuştu Zeynep (ranha), kocası şehid düştü an*da bile yaralılara yardım etmeyi, yaralarını sarmayı terketmemişti Koca*sının şehid olması onun hizmetine mani olmamıştı Tak) müslümaniar gir*dikleri bu ilk savaşta zafere ulaşıncaya kadar


Resulullah (sav), Zeynep (ranha)'in sabrını, cihadını ve İslama bağlı*lığını görünce, iddeti dolduktan sonra onu nikahlayarak çocukları ite be*raber himayesine aldı Resulullah (sav)'ın bu hareketi onun kırılan ümid-ierini yeniden canlandırmış ve onu yeniden hayata döndürmüştür


Şeyh Muhammed Mahmud Savvaf, «Zevecâtü'n-Nebiyyi'n-Tahirât» isimli eserinde kocasının şehadetini ve Zeynep (ranha)'in büyüklüğünü anlattıktan sonra Resulullah (sav)'ın onunla evlendiğinde yaşının altmış olduğunu söylemektedir Zaten Resulullah ile iki sene yaşayabilmiş, İki seneden sonra vefat etmiştir Resuluilah (sav)'ın bu evliliğine müfteri müs*teşrikler ne diyecekler, nasıl bir iftirada bulunacaklardır acaba?


Acaba Resulullah (sav)'ın bu evliliğinde bir şehvet ve arzu eseri bu*labilecekler mi? Yoksa tüm insanlığın kurtuluşu için gönderilen son Pey*gamberin iffet, büyüklük, sevgi, fazilet ve yardımseverliğini mi bulacak*lardır Müfteri müsteşrikler Allah (cc)'tan korksunlar İlim emanettir Ema*nete kötü emeller için hıyanet etmesinler İslâmî ilimleri ibret için okusun*lar Hakkı inkar, yalan, iftira ve halkı kandırmak için okumasınlar




6- Hz Zeynep (Cahş kızı):



Resulullah (sav) Zeynep (ranha)'le evlendiğinde o da duldu Halasının kızı idi Daha evvel Zeyd bin Harise (ranha) ile evliydi Zeyd (ra), Zeynep (ranha)'i boşadı ve yüksek bir hikmete binaen de Resulullah (sav) onu kendisine nikahladı


Bu evlilikteki hikmetlerden birisi, teşri'? hikmette geçtiği gibi, evlât] edinmenin ibtali ve insanın kendi soyundan olmayan bir çocuğun öz ev*ladı gibi olamayacağını beyan etmektir İşte bu mevzuda bazı garazkarlar, tsiâmı ve İslâm Peygamberini hiçi sevmeyen müsteşriklerle, onların dlnden çıkmış kuyrukları Hesuluiian {sav)'ın Hz Zeynep'le evlenmesi mev*zuunda o yüce peygambere tanetme kapısını aralamaya çalışıyorlar


Bu mevzuda çok yanılmışlardır Onlara göre Resulullah (sav), Zeyd (ra)'in evinin önünden geçerken Zeynep (ranha)'i görmüş ve çok beğen*miş Bunun üzerine «Kafbleri çeviren Allah lcc)'ı tenzih ederim» diyerek duygusunu dile getirmiş Zeynep (ranha) de bunu duymuş ve kocasına söylemiş Zeyd (ra), Resulutlah (sav)'ın zevcesini beğendiği anlamış ve Resulullah (sav)'a giderek Zeynep (ranha)'i boşayaco'ğını söylemiş Re*sulullah (sov), kalbi başka türlü olduğu haide, Zeyd (ra)'e karısını boşa-mamasını söylemiş Fakat Zeyd (ra), onunla Resulullah (sav)'ın evlenmesi için karısını boşamış


İbnü'l-Arabî, bu batıl iddia hususunda şöyie der: «Zeynep (ra)'i gör*düğünde onun sevgisinin Resulullah (sav)'ın kalbine düştüğü iddiası batıl*dır Çünkü Zeynep (ranha) Resulullah (sav)'ın halası kızı idi Onu her za*man görebiliyordu Daha o tarihlerde kadınlar örtünmüyorlardı da Nasıl olur da şöyle bir geçerken gözüne çarpan Zeynep (ranha)'e aşık olur? Üs*telik de evli bir kadın olduğu halde Resulullah (sav), onu bekarlığında da müteaddld defalar görmüştü Nasıl olur da daha önceden olmayan sevgi ve arzu, sonradan ortaya çı-kar O temiz kalbe böyle fasit bir arzu ve İlgi nasıl girebilir?


«Aİtahu taala, «Onlardan (kafirlerden) bir sınıfa kendilerini fitneye düşürmemiz İçin (verdiğimiz ve) fatdelendirdiğimiz (bu) dünya hayatına ald ziynetlere ve debdebelere sakın iki gözünü dikmo Rabbtnin rızkı hem da*ha hayırlı, hem daha süreklidir» (Taha: 151) âyetiyle böyle bir durumun olmayacağını beyan etmektedir»


Arab!, sözlerinin devamında İsraliî rivayetlerin asılsızlığını delilleriyle beyan etmiştir [37]


Zeynep (ranha)'le Zeyd (ra)'ln evliliklerine sathi bir bakışla bakıldığın*da bile, aralarındaki geçimsizlik ve açık içtimaî dengesizlik rahatlıkla gö*rülür Zira Zeynep (ranha), soylu bir ailedendi Zeyd ise, daha düne kadar köle idi Allahu taala Zeyd (ra) ile Zeynep (ranha)'l evlendirerek İslâm gözünde soyun hiçbir önemi olmadığını, önemli ve şerefli olanın dine bağ*lılık ve takva olduğunu göstermiştir Çünkü Allahu taala «Sizin Allah nez-dlnde en şerefliniz takvaca en ileri olanınızdır» (Hucurat: 13) buyurmak*tadır


Resulullah {sav), Zeynep (ranha)'e kendisini Zeyd (ra)'le evlendirece*ğini söyleyince karşı çıkmış ve «Ben soyluyum, o köledir Ben onunla ev-lenemem» demişti Bunun üzerine, «Allah ve peygamberi bir işe hükmettiği zaman gerek mümin olan bir erkek, gerek mümin olan bir kadın içirt {ona aykırı olacak) işlerinde kendilerine muhayyerlik yoktur Kim Allaha ve Resulüne İsyan ederse muhakkak ki o, apaçık bir sapıklıkla yolunu saprt-rnıştıro (Ahzab: 36) âyeti nazil oidu Zeynep (ranha) boyun eğerek Zeyd (ra)'le evlendi Fakat Zeynep (ranha)'in içinde devamlı bir sıkıntı ve hoş*nutsuzluk vardı


Resulullah (sav), Zeynep (ranha)'i küçüklüğünden beri tanıyordu O-nunla evlenmek isteseydi kim mani olabilirdi? Bir kimsenin bakire İken bir başkasıyla evlendirdiği kadına sonradan ilgi duyacağını, onunla evlenmek isteyeceğini kim söyleyebilir? Şu halde bu, akılsızca, düşüncesizce bir id*diadır Onlar biimeJikleri şeyleri iddia ediyorlar Bunlar Resulullah (sav)'a iftiradan başka birşey değildir


Müfteriler daha neler söylüyorlar neler? Güya Resulullah (sav), Zey*nep (r anha)'l seviyormuş, fakat gizlemiş Böyle bir bühtan nasıl düşü*nülebilir? Zira âyet meseleyi bütün açıklığı ile zikrederek Allahu taalanın Resul (sav)'ünün gizlediğini açıklayacağını söyler: «Allanın açığa çıkarıcısı olduğu şeyi içinde gizliyor, insanların dedikodusundan korkuyordun» (Ahzab: 37) Allah (cc) neyi açıkladı? Resulullah (sav)'ın Zeynep (r anhaj'e olan aşk ve muhabbetini mi açıkladı? Hayır Allah (cc) bu âyetle, Resulul*lah (sav)'ın Zeynep (r anha)'le evlenmesi yolundaki emrini gizlediğini a-çtkladı Çünkü Resulullah (sav), münafıkların «Muhammed oğlunun helali İle evlendi» demelerinden korkuyordu İşte Allahu taala, Resulullah (sav)'-ın gizlediğini şu âyetle açıklamıştır: «Şimdi madem ki Zeyd o kadından İlişiğini kesti, biz onu sana zevce yaptık Takl oğulluklarının kendilerinden ilişiğini kestikleri zevcelerini almakta) müminler üzerine günah olmasın AH ahin emri yerine getirilmiştir» (Ahzab: 37) İşte bu âyetler müfterilerin İftira ve bühtanlarını ibtal ederek Resutuilah (sav)'ın İsmetine, nezahet ve taharetine açıkça delalet etmektedir




7- Hz Ümmü Seleme:



Resulullah (sav) Ümmü Seleme (raha) ile Abdullah bin Abdülesed'den dul kaldıktan sonra evlendi Abdullah (ra), Islâmı ilk kabul edenlerden ve Habeşistan'a hicret edenlerdendi Habeşistan'a hicretleri sırasında kız*ları Seleme dünyaya geldi Abdullah, Uhud Savaşında şehid oldu Ümmü Seleme, kocasının şahadetinden sonra dört çocuğu ile sahipsiz ve himayesiz kalmıştı Resulullah (sav) ona ve çocuklarına bakmak için onu nika*hına aldı


Resulullah (sav) ona dünür olduğu zaman, kendisinin yaşlı, dört ye*tim annesi ve kocasına karşı da cok gayretli olduğunu söyleyerek özür beyan etmişti Resulullah (sav) ona, «Yetimlerini himayeme alır, Allah (cc)'tan da kalbinden kocanın gayretini çıkarmasını dilerim» demişti Ya*şını hiç nazar-ı itibare almayarak muvafakatından sonra onu nikahlaya*rak çocuklarının bakım ve terbiyesini üzerine aldı Hatta öyle ki çocuklar babalarının yokluğunu bile hissetmiyorlardı Zira Allah (cc), onlara ba*balarından daha şefkatli, daha merhametli birisini vermişti


Hz Ümmü Seleme de İslama ilk girenlerden olmak ve Resulullah (sav)'a zevce olmak şerefiyle şereflenmişti Bu iki şerefin dışında onun bir diğer meziyeti daha vardır Bu da onun çok İyi bir rey sahibi olması*dır Bunun delili de Resulullah (sav)'ın Hudeybiye anlaşmasında onunla istişare etmesidir Resulullah (sav), müslümanların müşriklerle yaptığı bu anlaşma sırasında çok müteessir olmuştu Çünkü bu anlaşmada müşrik*lerle on sene savaşılamayacağı öne sürülmüş ve Resulullah (sav) da ka*bul etmişti Müslümanlar bu anlaşmada haklarının çiğnendiğini düşünü*yorlardı Kuvvetli oldukları halde haklarının çiğnenmesi cok ağırlarına git*tiği İçin, Resulullah (sav)'ın tıraş olmaları ve Medine'ye dönmeleri yolun*daki emirlerini yerine getirmiyorlardı Resulullah (sav) zevcesi Ümmü Se*leme (ranha)'ye, emrini yerine getirmedikleri için müslümanların helak olacağını ifade etti Ümmü Seleme (ranha), «Sen çık, onların karşıların*da tıraş ol Kesinlikte biliyorum ki, sana uymakta tereddüt etmeyecekler*dir Zira onlar tıraş olmanın Allah (cc)'ın kesin emri olduğunu anlarlar» dedi Gerçekten de Öyle oldu Resulullah (sav), onların karşılarında saç*larını kestirince adeta yarışırcasına Resulullaha uydular Hepsi tıraş ola*rak ihramdan çıktılar Bu hadise Hz Ümmü Seleme'nin rey sahibi zeki ve akıllı bir kadın olduğunun canlı bir şahididir




8- Hz Ümmü Habibe:



Resulullah (sav), hicretin yedinci senesinde Hz Ümmü Habibe ile ev*lendi Habeşistan'a hicret ederek orada ölen Abdullah bin Cahş (ra)'ın dul karısıydı Resulullah (sav)'ın isteği üzerine Habeşistan Kiralı Necaşî ona dörtbin dirhem gümüş mehir vererek onu Resulullah (sav) ile nikah*ladı Daha sonra da Şercil bin Hasene ile Resulullah (sav)'a gönderdi Bu husustaki tafsilat siyasi hikmet bahsinde geçti




9- Hz Cüveyriye ve Hz Safiyye:



Resulullah (sav), Cüveyriye binti Haris (ranha) ile evlendiğinde o da duldu Babası Haris, Beni Mustalık kabilesinin reisi idi Cüveyriye (ranha) ite Safiyye (ranha)'nin evlenme hikmetleri siyasi hikmette tafsilatıyla geç*mişti




10- Hz Meymune :



Asıl ismi Berre idi Resulullah (sav) ile evlendikten sonra Meymune olarak değiştirdi Hz Meymune, Resuiullah (sav)'ın son zevcesldir Hz Ayşe onun hakkında, «Hepimizin en takvası ve akrabalarına en çok şef*kat gösterendi» derdi Hz Meymune de diğerleri gibi duldu Resuluilah (sav) onunla evlenerek aşiretine büyük İkramda bulunmuş oldu Bu evli*likten sonra bütün kabilesi müsfüman olarak her hususta Resulullah (sav)'a yardımct oldular




Âyetlerdeki Teşriî Hikmetler



Özet olarak Allah (cc)'ın Resulullah (sav) ile sohoette bulunmayı na-sib ettiği müminlerin anneleri olan temiz zevcelerinden söz ettik A! la hu taafa bunlara hitabında, «Ey peygamber kadınları, siz (diğer kadınlardan (herhangi) biri gibi değilsiniz Eğer (Allahtan) korkuyorsanız (size yaban*cı olan erkeklere) yumuşak söylemeyin Sonra kendisinde bir maraz bu*lunanlar tamao düşer(ler) Sözü maruf vech İl» (ve ağırbaşlı) söyleyin (Vakar İle) evlerinizde oturun Evvelki câhiliyet (devri kadınlarının kınla döküle, süslerini göstere göstere) yürüyüşü gibi yürümeyin Namazı dos*doğru kılın Zekalı verin Allaha ve Resulüne itaat edin Ey ehli beyt, Al*lah sizden ancak kiri gidermek ve sizi tertemiz yapmak diler» (Ahzob: 32-33) buyurmuştur


Resulullah (sav)'ın pak zevcelerlyle evlenmesinde birçok hikmetler vardır Öu hikmetlerden bazıları, kadınlar hakkındaki teşrii hükümlerin bil*dirilmesi ve bu evlilikler sayesinde birçok kalbin kazanılarak Arap aşiret ve kabilelerinin müsfüman olmalarıdır


Resulullah (sav)'ın zevceleri, Hz Ayşe dışında, dul idiler Resulullah (sav) bu evliliklerini müslümanlar ile müşrikler arasındaki savaşların baş*lama tarihi olan hicretin ikinci senesinden itibaren yapmıştır Bu savaşlar hicretin ikinci yılından, Aroblstanın tamamen İslâmlaşmasına kadar, yani hicretin sekizinci senesine kadar devam etmiştir


Resulultah (sav)'ın evliliklerinin herhangi birisinin üzerinde araştırma yapıldığında, Resulullahın dünyanın en yiğit, en düşünceli ve en hayırse*ver İnsanı olduğu açıkça görülür Eğer, ona iftira atan müsteşriklerin de*dikleri gibi Resulullah (sav)'ın kalbinde yalnız beşeri arzularını tatmin için evlenme duygusu olsaydı, gençliğinde çokça evlenir, yaşlı ve dul kadın*lar yerine de bakire genç kızlarla evlenirdi Kalblerine karabulut gibi çö*ken kin, onları kör etmiş, güneş gibi parlayan hakkı göremez olmuşlardır Nitekim Allahu taala böyieleri için, «Hayır, biz hakkı batılın tepesine (in*dirip) atarız da o bunun beynini parçalar Bir de görürsünüz ki bu yok olup gitmiştir (Allaha karşı) vasf (ve fsnad) etmekte olduğunuz (İftiralar*dan dolayı yazıklar olsun size» (Enbiya: 18) buyurmaktadır