Çernobil Araştırması - Bir Kızın Günlüğü..

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-04-2012

Eski bir arı kovanı

Arılar uçup gitmiş

İnsanlarla birlikte köylerden barınan kedilere, köpeklere ve diğer hayvanlara ne olduğunu merak etmişimdir

Besi hayvanları katledilmiş, kediler ise doğaya geri dönmüşler

Bu köyün adı 'Beyaz Sahil'

Beyaz Sahil anayola yakın ve hâlâ burada yaşayan birileri var

Bazı köylerde birileri yaşıyor dediğimde bu, orada yaşayan 2 ila 5 insan olduğu anlamına gelir

Eğer bir köyde 20-30 kişi yaşıyorsa, bu Çernobil standartlarına göre bir megapol oluyor

Çernobil'de isimsiz bir köyde, Büyük Vatan Muharebesi'nin(II

Dünya Savaşı Doğu Cephesi) İsimsiz Askerinin mezarı

Pluton'un Diyarı
Plütonyum binlerce yıl hüküm süreceğinden, Plütonyum-239'la diğer kimyasal elementlerin farkı sahnedeki krallarla gerçek hayattaki kralların farkı gibi oluyor

Aşırı derecede zehirli ve kimyasal reaktifliği oldukça yüksek, plütonyumun yarılanma ömrü 24000 yıl

Şans eseri, Çernobil bir uranyum reaktörüydü, bölgedeki tüm plütonyum(miktarı reaktörün yaşına bağlı) uranyum ürünüydü

Bazıları küçük bir miktar olacağını söylüyor, zaten fazlasına da gerçekten ihtiyacımız yok

Elimizdeki bilgilere dayanarak, 1 pound(yarım kilodan az) plütonyumun dünyadaki tüm insanları öldürmeye yeteceğini söyleyebiliriz

Plütonyum atom bombalarında ve 'hızlı üretken reaktörlerde' yakıt olarak kullanılır

Adını kendine yakışır şekilde, ölülerin tanrısı ve yeraltı dünyasının hükümdarı Pluto'dan alır

Amerikyum
Köylerden bazıları ağır derecede zehirlenmiş

Burada radyasyon reaktör yakınlarında olduğundan bile daha yüksek

Geiger sayacımızla yol üzerinde ve yoldaki bir bitki üzerinde ölçüm yapıp değerleri karşılaştırırsak, bitkide asfaltın 8

5 katı radyasyon olduğunu görürürüz, çünkü radyasyon yaşayan organizmalarda yoğunlaşıyor

Bu radyasyonun kaynağı Amerikyum

Başlarda burada durum çok kötü değildi

Bölge Plütonyum-241'le zehirlenmişti

Plütonyumun tuhaf bir özelliği vardır; başlarda o kadar da radyoaktif değildir

14

4 yıl boyunca sessizce bekler ve sonra Amerikyum-241'i de içeren bileşenlerine ayrılır

Amerikyum güçlü gama ışınları yayar; onu oluşturan plütonyumun yaydığı gama ışınlarıyla karşılaştırırsak, amerikyum kaynaklı ışınlar top güllesi gibiyken, plütonyum kaynaklı ışınlar ancak tüfek fişeği olabilir

O gün gösterimde olan filmler ve yakında gelecekler bu karatahtaya yazılırdı

Bir sonraki gösterim 400 yıl sonra

Bu sınıfta da artık ders yok

Şimdi burada öğretilen tek ders, Plütonyum-241'in kardeş izotopu olan amerikyum-241'in yarılanma süresinin 400 yıldan fazla olduğu

Bizden kuşaklar sonraki akrabalarımız bile hala bu bozunma sürecinin etkilerini görecek, kemiklerimiz toza dönüştükten çok sonra bile

Resmi olmayan kaynaklardan fotoğraflar

Kirlenmiş köyler yaşayan çiftçiler, dört boynuzlu buzağıların, aşırı büyük gözlü domuzların doğduğunu bildiriyorlar

Bu bilgi ne kadar güvenilir bilmiyorum ama, eğer o köylerden geçecek olursam, fotoğraf makinamın pillerinin dolu olduğundan emin olacağım

Bu hikayenin en trajik kısmı Çernobil çocukları

Gazetelerde ve televizyonlarda gösterilen bir çok fotoğraf var

Bazıları onların böyle olmasının sebebinin Çernobil olduğunu söylese de, kimileri de bu tip çocukların kazadan önce de olduğunu, onların buralarda çok olan alkoliklerin ya da uyuşturucu kullananların çocukları olduğunu söylüyor

Ölen insanlarla ilgili bilgimiz az, yetkililer hepsini inkar ediyor

Doğru bilgi eksikliği söylentiler, güvensizlik ve panik yaratıyor

Ben konunun söylentilere değil bilimsel bir araştırmalara konu olması gerektiğini düşünüyorum

İki şekilde de, Çernobil'in çocukları olsalar da olmasalar da, onlar zavallı çocuklar, yaşamaya zar zor değecek bir hayat yaşıyorlar

Sessiz Kasaba Poleskoye
Yolculuğumuzu sonunda, Polissia Bölgesi'nin yönetim merkezi ve Kurtların Toprakları'nın başkenti olan bu kasabayı ziyaret edeceğiz

Bu, kasabanın Sovyet binası

Sovyet yönetimi sırasında, eğer biri ev yapmak isterse, uyması gereken sıkı standartlar vardı

Sadece güçlü bağlantılar olanlar standardın dışında(daha büyük) bir ev yapabilirdi

70 yıl boyunca komünist parti tüm insanları sosyal anlamda eşitlemeye çalıştı ancak başarısız oldu

Bazı evler hâlâ diğerlerinden daha büyük

Çernobil herşeyi bir günde eşitledi ve şimdi parti başkanlarıyla normal insanların evleri bir arada yanyana duruyor

Bunlar normal insanların evleriydi

Bu evden geriye sadece baca ve fırın kalmış

Poleskoye merkezi
Poleskoye şehir merkezi bir nükleer bombardımandan çıkmış gibi görünüyor, 1943 Stalingrad'ıyla 1945 Hiroşima'nın bir kesişimi gibi

Burada motosikletle gezmek asfaltta büyüyen ağaçlarla ve açık lağım kapaklarıyla bir slalom

Burası eskiden bir oyuncakçı ve çocuk giyim mağazasıymış

Bu, babam; mağazadaki radyasyon seviyesini kontrol ederken

Şu an emekli ama hâlâ çevre konularında ilgili

Birçokları gibi o da insanların tekrar burada yaşayabileceğine inanıyor

Poleskoye saatte 20 mikroröntgenlik radyasyon seviyesiyle diğer yerlerden daha temiz

Ancak bazı yerlerde hâlâ 50mikroröntgene sıçrayabiliyor

Eğer yazın seyahat edecekseniz bu değerlerin iki katını alın, çünkü yazın değerler heryerde yükseliyor

Bazen babamla bu işe yaramaz toprakları geziyorum

Onun kullandığı geiger sayacı 1986'da üretilmiş

Çernobil felaketinden sonra radyasyonu tespit eden cihazlar yeterli sayıda yoktu, bu sebeple yetkililer hızla sadece en fazla 100 mikroröntgen ölçebilen cihazlar ürettiler

O geiger sayaçları tamamen işe yaramazdı, çünkü Çernobil'de radyasyon seviyesi bundan yüzlerce kat daha fazlaydı

O günlerde, evimdeki, Kiev'deki radyasyon seviyesi saatte 1000mikroröntgendi

Ancak yirmi yıl sonra bu eski cihazlar kullanılabilir hale geldi

Yetkililer burayı yaşatmaya ve kasabayı kurtarmaya çalıştılar

Asfaltı kaldırıp yeni yollar yaptılar

Bazı binaları yıktılar ve yeni hastaneler, okullar yaptılar

Su borularını bile kaldırdılar ve yeni bir kilise yaptılar

Tüm bunlar radyasyon seviyesini düşürdü, ama kasabayı yeniden yaşanabilir kılmaya yetmedi

Öyle görünüyor ki kirlenen yerlerin işi tamamen bitti, er ya da geç insanlar oraları terkedecek

Poleskoye eski bir yer ve eski haritalarda Ukrayna dilinde 'mezara yakın' anlamında olan Mogilne ile belirtiliyor

Bunun sebebi, Kiev Dükü Ihor'un milattan sonra 945'te öldürülüp, buraya gömülmüş olmasıdır

Kasaba birçok isimle anılmış; 13

Yüzyılda Moğol istilasından, 1933'teki büyük kıtlıktan ve 1941-1945 Büyük Vatan Muharebesi'nden sağ çıkmayı başarmış

Sonraysa, 26 Nisan 1986 Çernobil gecesinde aldığı ölümcül doz yüzünden yavaş yavaş ölmüş

Kasaba sakinleri onu hayatta tutmak için çabalamış, 1991'de hâlâ burada yaşayan on iki bin insan varmış

Ama 1999'da saat kulesinin saati durduğunda, son bin sakini kaldığında, o da ölüm sancılarına kapılmış

Şimdi, sonunda eski adının kaderini paylaşıyor

Çatılarda ağaçlar büyüyor

Belki de bu, doğanın bize herşeyin altüst olduğunu söyleme şeklidir

Eski Yahudi mezarlığına girmenin yolu yok

Eşelenmiş toprak vahşi hayvanların burada olduğunu anlatıyor

Bu kasabayla ilgili üzücü olan bir şeyler var; binlerce yıldır insanlar burada yaşadı, büyük akıllar fikirleri, ortalama insanlar olayları, küçük akıllar diğerlerini tartıştı

Şimdi burada hiç ses yok, yaban domuzları evleri gözlüyor, kurtlar terkedilmiş bölgede geziyor, insan eliyle yapılmış ve yıkılmış bu kasaba artık onların

Poleskoye'den ayrılıp evimize doğru yola çıkıyoruz

Burada radyasyon, radyasyon seviyesi 50mikroröntgene kadar çıkabilen New York'taki Grand central İstasyonu'yla aynı seviyede

Burada motosikletle gezmenin heyecanı arabayla gezmeninkiyle karşılaştırılamaz

Arabadayken sadece bir turistsiniz

Ama motosikletle, bir vahşisiniz, vahşi hayatın bir parçasısınız

Ölü bölgeden bahsederken genellikle reaktörün 30km etrafından bahsederler

Peki ya bu köyler ve kasabalar ne oluyor? Reaktörden 60km uzaktalar

Kurtların Toprakları çoğu kimsenin düşündüğünden daha büyük ve büyümeye de devam ediyor

Bu günlerde, güney-kuzey doğrultusunda 300km, doğu-batı doğrultusunda 100km'lik bir alana yayılıyor
Tabii bazı yerlerde yaşayanlar hâlâ var; ama genç, başarılı ve mutlu insanlar beklemeyin

Genellikle hayatlarını memleketlerinde geçirmek isteyen yaşlılar var

Bazı yerler temiz ve yaşamak için güvenli ama bölgenin altyapısı çökmüş, iş yok ve gençleri çekecek bir şey yok

Bölge ölüyor

Aşağıdaki harita Çernobil'in radyasyonla zehirlediği toplam alanı gösteriyor

Kurtların topraklarının iki kanadı burada

Şimdiye kadar 'Hayalet Kasaba' ve 'Kurtların Toprakları' başlıklarında, sadece Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında kalan bölgede yer alan güney kanadını ziyaret ettik

Kuzey kanadı Beyaz Rusya ve Rusya arasında yer alıyor

Çok geniş ve bunaltıcı

Belki bir gün orayı da anlatırım

08-04-2012	#12
Prof. Dr. Sinsi	Çernobil Araştırması - Bir Kızın Günlüğü.. Eski bir arı kovanı Arılar uçup gitmiş İnsanlarla birlikte köylerden barınan kedilere, köpeklere ve diğer hayvanlara ne olduğunu merak etmişimdir Besi hayvanları katledilmiş, kediler ise doğaya geri dönmüşler Bu köyün adı 'Beyaz Sahil' Beyaz Sahil anayola yakın ve hâlâ burada yaşayan birileri var Bazı köylerde birileri yaşıyor dediğimde bu, orada yaşayan 2 ila 5 insan olduğu anlamına gelir Eğer bir köyde 20-30 kişi yaşıyorsa, bu Çernobil standartlarına göre bir megapol oluyor Çernobil'de isimsiz bir köyde, Büyük Vatan Muharebesi'nin(II Dünya Savaşı Doğu Cephesi) İsimsiz Askerinin mezarı Pluton'un Diyarı Plütonyum binlerce yıl hüküm süreceğinden, Plütonyum-239'la diğer kimyasal elementlerin farkı sahnedeki krallarla gerçek hayattaki kralların farkı gibi oluyor Aşırı derecede zehirli ve kimyasal reaktifliği oldukça yüksek, plütonyumun yarılanma ömrü 24000 yıl Şans eseri, Çernobil bir uranyum reaktörüydü, bölgedeki tüm plütonyum(miktarı reaktörün yaşına bağlı) uranyum ürünüydü Bazıları küçük bir miktar olacağını söylüyor, zaten fazlasına da gerçekten ihtiyacımız yok Elimizdeki bilgilere dayanarak, 1 pound(yarım kilodan az) plütonyumun dünyadaki tüm insanları öldürmeye yeteceğini söyleyebiliriz Plütonyum atom bombalarında ve 'hızlı üretken reaktörlerde' yakıt olarak kullanılır Adını kendine yakışır şekilde, ölülerin tanrısı ve yeraltı dünyasının hükümdarı Pluto'dan alır Amerikyum Köylerden bazıları ağır derecede zehirlenmiş Burada radyasyon reaktör yakınlarında olduğundan bile daha yüksek Geiger sayacımızla yol üzerinde ve yoldaki bir bitki üzerinde ölçüm yapıp değerleri karşılaştırırsak, bitkide asfaltın 85 katı radyasyon olduğunu görürürüz, çünkü radyasyon yaşayan organizmalarda yoğunlaşıyor Bu radyasyonun kaynağı Amerikyum Başlarda burada durum çok kötü değildi Bölge Plütonyum-241'le zehirlenmişti Plütonyumun tuhaf bir özelliği vardır; başlarda o kadar da radyoaktif değildir 144 yıl boyunca sessizce bekler ve sonra Amerikyum-241'i de içeren bileşenlerine ayrılır Amerikyum güçlü gama ışınları yayar; onu oluşturan plütonyumun yaydığı gama ışınlarıyla karşılaştırırsak, amerikyum kaynaklı ışınlar top güllesi gibiyken, plütonyum kaynaklı ışınlar ancak tüfek fişeği olabilir O gün gösterimde olan filmler ve yakında gelecekler bu karatahtaya yazılırdı Bir sonraki gösterim 400 yıl sonra Bu sınıfta da artık ders yok Şimdi burada öğretilen tek ders, Plütonyum-241'in kardeş izotopu olan amerikyum-241'in yarılanma süresinin 400 yıldan fazla olduğu Bizden kuşaklar sonraki akrabalarımız bile hala bu bozunma sürecinin etkilerini görecek, kemiklerimiz toza dönüştükten çok sonra bile Resmi olmayan kaynaklardan fotoğraflar Kirlenmiş köyler yaşayan çiftçiler, dört boynuzlu buzağıların, aşırı büyük gözlü domuzların doğduğunu bildiriyorlar Bu bilgi ne kadar güvenilir bilmiyorum ama, eğer o köylerden geçecek olursam, fotoğraf makinamın pillerinin dolu olduğundan emin olacağım Bu hikayenin en trajik kısmı Çernobil çocukları Gazetelerde ve televizyonlarda gösterilen bir çok fotoğraf var Bazıları onların böyle olmasının sebebinin Çernobil olduğunu söylese de, kimileri de bu tip çocukların kazadan önce de olduğunu, onların buralarda çok olan alkoliklerin ya da uyuşturucu kullananların çocukları olduğunu söylüyor Ölen insanlarla ilgili bilgimiz az, yetkililer hepsini inkar ediyor Doğru bilgi eksikliği söylentiler, güvensizlik ve panik yaratıyor Ben konunun söylentilere değil bilimsel bir araştırmalara konu olması gerektiğini düşünüyorum İki şekilde de, Çernobil'in çocukları olsalar da olmasalar da, onlar zavallı çocuklar, yaşamaya zar zor değecek bir hayat yaşıyorlar Sessiz Kasaba Poleskoye Yolculuğumuzu sonunda, Polissia Bölgesi'nin yönetim merkezi ve Kurtların Toprakları'nın başkenti olan bu kasabayı ziyaret edeceğiz Bu, kasabanın Sovyet binası Sovyet yönetimi sırasında, eğer biri ev yapmak isterse, uyması gereken sıkı standartlar vardı Sadece güçlü bağlantılar olanlar standardın dışında(daha büyük) bir ev yapabilirdi 70 yıl boyunca komünist parti tüm insanları sosyal anlamda eşitlemeye çalıştı ancak başarısız oldu Bazı evler hâlâ diğerlerinden daha büyük Çernobil herşeyi bir günde eşitledi ve şimdi parti başkanlarıyla normal insanların evleri bir arada yanyana duruyor Bunlar normal insanların evleriydi Bu evden geriye sadece baca ve fırın kalmış Poleskoye merkezi Poleskoye şehir merkezi bir nükleer bombardımandan çıkmış gibi görünüyor, 1943 Stalingrad'ıyla 1945 Hiroşima'nın bir kesişimi gibi Burada motosikletle gezmek asfaltta büyüyen ağaçlarla ve açık lağım kapaklarıyla bir slalom Burası eskiden bir oyuncakçı ve çocuk giyim mağazasıymış Bu, babam; mağazadaki radyasyon seviyesini kontrol ederken Şu an emekli ama hâlâ çevre konularında ilgili Birçokları gibi o da insanların tekrar burada yaşayabileceğine inanıyor Poleskoye saatte 20 mikroröntgenlik radyasyon seviyesiyle diğer yerlerden daha temiz Ancak bazı yerlerde hâlâ 50mikroröntgene sıçrayabiliyor Eğer yazın seyahat edecekseniz bu değerlerin iki katını alın, çünkü yazın değerler heryerde yükseliyor Bazen babamla bu işe yaramaz toprakları geziyorum Onun kullandığı geiger sayacı 1986'da üretilmiş Çernobil felaketinden sonra radyasyonu tespit eden cihazlar yeterli sayıda yoktu, bu sebeple yetkililer hızla sadece en fazla 100 mikroröntgen ölçebilen cihazlar ürettiler O geiger sayaçları tamamen işe yaramazdı, çünkü Çernobil'de radyasyon seviyesi bundan yüzlerce kat daha fazlaydı O günlerde, evimdeki, Kiev'deki radyasyon seviyesi saatte 1000mikroröntgendi Ancak yirmi yıl sonra bu eski cihazlar kullanılabilir hale geldi Yetkililer burayı yaşatmaya ve kasabayı kurtarmaya çalıştılar Asfaltı kaldırıp yeni yollar yaptılar Bazı binaları yıktılar ve yeni hastaneler, okullar yaptılar Su borularını bile kaldırdılar ve yeni bir kilise yaptılar Tüm bunlar radyasyon seviyesini düşürdü, ama kasabayı yeniden yaşanabilir kılmaya yetmedi Öyle görünüyor ki kirlenen yerlerin işi tamamen bitti, er ya da geç insanlar oraları terkedecek Poleskoye eski bir yer ve eski haritalarda Ukrayna dilinde 'mezara yakın' anlamında olan Mogilne ile belirtiliyor Bunun sebebi, Kiev Dükü Ihor'un milattan sonra 945'te öldürülüp, buraya gömülmüş olmasıdır Kasaba birçok isimle anılmış; 13 Yüzyılda Moğol istilasından, 1933'teki büyük kıtlıktan ve 1941-1945 Büyük Vatan Muharebesi'nden sağ çıkmayı başarmış Sonraysa, 26 Nisan 1986 Çernobil gecesinde aldığı ölümcül doz yüzünden yavaş yavaş ölmüş Kasaba sakinleri onu hayatta tutmak için çabalamış, 1991'de hâlâ burada yaşayan on iki bin insan varmış Ama 1999'da saat kulesinin saati durduğunda, son bin sakini kaldığında, o da ölüm sancılarına kapılmış Şimdi, sonunda eski adının kaderini paylaşıyor Çatılarda ağaçlar büyüyor Belki de bu, doğanın bize herşeyin altüst olduğunu söyleme şeklidir Eski Yahudi mezarlığına girmenin yolu yok Eşelenmiş toprak vahşi hayvanların burada olduğunu anlatıyor Bu kasabayla ilgili üzücü olan bir şeyler var; binlerce yıldır insanlar burada yaşadı, büyük akıllar fikirleri, ortalama insanlar olayları, küçük akıllar diğerlerini tartıştı Şimdi burada hiç ses yok, yaban domuzları evleri gözlüyor, kurtlar terkedilmiş bölgede geziyor, insan eliyle yapılmış ve yıkılmış bu kasaba artık onların Poleskoye'den ayrılıp evimize doğru yola çıkıyoruz Burada radyasyon, radyasyon seviyesi 50mikroröntgene kadar çıkabilen New York'taki Grand central İstasyonu'yla aynı seviyede Burada motosikletle gezmenin heyecanı arabayla gezmeninkiyle karşılaştırılamaz Arabadayken sadece bir turistsiniz Ama motosikletle, bir vahşisiniz, vahşi hayatın bir parçasısınız Ölü bölgeden bahsederken genellikle reaktörün 30km etrafından bahsederler Peki ya bu köyler ve kasabalar ne oluyor? Reaktörden 60km uzaktalar Kurtların Toprakları çoğu kimsenin düşündüğünden daha büyük ve büyümeye de devam ediyor Bu günlerde, güney-kuzey doğrultusunda 300km, doğu-batı doğrultusunda 100km'lik bir alana yayılıyor Tabii bazı yerlerde yaşayanlar hâlâ var; ama genç, başarılı ve mutlu insanlar beklemeyin Genellikle hayatlarını memleketlerinde geçirmek isteyen yaşlılar var Bazı yerler temiz ve yaşamak için güvenli ama bölgenin altyapısı çökmüş, iş yok ve gençleri çekecek bir şey yok Bölge ölüyor Aşağıdaki harita Çernobil'in radyasyonla zehirlediği toplam alanı gösteriyor Kurtların topraklarının iki kanadı burada Şimdiye kadar 'Hayalet Kasaba' ve 'Kurtların Toprakları' başlıklarında, sadece Ukrayna ve Beyaz Rusya arasında kalan bölgede yer alan güney kanadını ziyaret ettik Kuzey kanadı Beyaz Rusya ve Rusya arasında yer alıyor Çok geniş ve bunaltıcı Belki bir gün orayı da anlatırım