Anadolu’Nun Unutulmuş Toprağı | Mada Adası (Kazak Adası)

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-04-2012

Anadolu’nun Unutulmuş Toprağı
Mada Adası
(Kazak Adası)

Kış aylarında anakarayla bağlantısı kesilen bir ada

Her daim Toroslar'ın karlı doruklarını gözleyen yalnız bir köy

Beyşehir Gölü üzerindeki adaların en büyüğü Mada, barındırdığı insanlarıyla unutulmuşluğu yaşıyor

Mada Adası, Beyşehir Gölü'ndeki otuz üç adadan biri; ama üzerinde yerleşim barındıran tek ada

Bu yerleşim küçük bir köy; adanın Toroslar'a bakan tarafında muhteşem bir manzaraya sahip

Köyde yaşayanlar Tırtar Yörükleri; yaklaşık 70 yıl önce beş aile ve 25 kişi olarak gelip yerleşmişler

Şu anda adada yaşayan toplam nüfus 253

Ada üzerinde yerleşim birimi olarak Gedikli köyüne bağlı Kumluca mahallesi bulunur

Tarihçesi

Beyşehir gölünde önemli onbir ada olup bunların sekiz tanesi gölün batı yönünde üçü doğu yönündedir

Bunların en büyüğü batı yönünde Isparta ili sınırları arasında Şarkîkaraağaça bağlı Kazakların adasıdır

Bu adada 800 dönüm kadar tarıma elverişli yer vardır

Şimdilik 35 hanedir

Ayrıca sahille ada arasında beş dönüm bir ada daha vardır ki, burada harap olmuş bir kilise vardır

Ada gedikliye 5 km, Şarkîkaraağaç’a 35 km, Isparta’ya 155 km uzaklıktadır

Adaya ilk elektrik 6

9

1986 tarihinde geldi

İçme suyu ihtiyacı ise 1996 yılına kadar köyün ortasındaki doğal kaynak suyundan karşılandı

1996 yılında adanın doğu kıyısına dizel motorlu su pompası kurularak göl suyu şebekeye verildi, ancak fizibilitenin yapılmamasından ve bu suyun içilebilir olmamasından dolayı bu şebeke kullanılamadı

Ve ada 2002 yılına kadar kaynak suyu ile yetindi

2002 yılında dönemin Isparta’lı Bakanının katkılarıyla karşı kıyıya 70 m sontaj vurularak adamız şebekesine su verildi

Mada adasına 1870–1871 tarihlerinde 30–40 hane kadar Rusya’dan gelen kazaklar yerleştirilmiştir

Yenişarbademli ileri gelenlerinden Kızıloğlu Mehmet efendi adadaki kazaklarla dostluk ilişkileri içinde olunduğunu nakletmişlerdi

Kızıloğlu Mehmet efendi 1877 -1878 Osmanlı Rus savaşında Plevne cephesinde savaşmış ve bir süre rusların elinde esir kalmış daha sonra köyü Yenişarbademliye dönmüştür

O yıllarda ada sosyal ve ekonomik yönden Yenişarbademli ile yakınlık içinde idi

Tahıl ve değirmen ihtiyaçlarını yenişarbademliden karşılamaktaydılar

Yenişar halkının Kazak göçmenlerle iyi ilişkileri bu bakımdan tutarlı bir bilgidir ve bu bilgi torunlarından biri olan tarih öğretmeni Raif Ulusoy tarafından verilmiştir

1940 yılına kadar adada yaşayan Don kazakları bu tarihte Akşehir taraflarına göç ederek adayı terk etmişlerdir

Kazaklardan sonra adaya yerleşim 1940’lı yıllarda Tırtar Yörükleri tarafından yapılmıştır

O yıllarda Konya’ya bağlı Akşehir ilçesinin çimen dere yaylasından adaya göç eden Tırtar Yörüklerinin çocukları, torunları halen adada ikamet etmektedirler

08-04-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Anadolu’Nun Unutulmuş Toprağı \| Mada Adası (Kazak Adası) Anadolu’nun Unutulmuş Toprağı Mada Adası (Kazak Adası) Kış aylarında anakarayla bağlantısı kesilen bir ada Her daim Toroslar'ın karlı doruklarını gözleyen yalnız bir köy Beyşehir Gölü üzerindeki adaların en büyüğü Mada, barındırdığı insanlarıyla unutulmuşluğu yaşıyor Mada Adası, Beyşehir Gölü'ndeki otuz üç adadan biri; ama üzerinde yerleşim barındıran tek ada Bu yerleşim küçük bir köy; adanın Toroslar'a bakan tarafında muhteşem bir manzaraya sahip Köyde yaşayanlar Tırtar Yörükleri; yaklaşık 70 yıl önce beş aile ve 25 kişi olarak gelip yerleşmişler Şu anda adada yaşayan toplam nüfus 253 Ada üzerinde yerleşim birimi olarak Gedikli köyüne bağlı Kumluca mahallesi bulunur Tarihçesi Beyşehir gölünde önemli onbir ada olup bunların sekiz tanesi gölün batı yönünde üçü doğu yönündedir Bunların en büyüğü batı yönünde Isparta ili sınırları arasında Şarkîkaraağaça bağlı Kazakların adasıdır Bu adada 800 dönüm kadar tarıma elverişli yer vardır Şimdilik 35 hanedir Ayrıca sahille ada arasında beş dönüm bir ada daha vardır ki, burada harap olmuş bir kilise vardır Ada gedikliye 5 km, Şarkîkaraağaç’a 35 km, Isparta’ya 155 km uzaklıktadır Adaya ilk elektrik 691986 tarihinde geldi İçme suyu ihtiyacı ise 1996 yılına kadar köyün ortasındaki doğal kaynak suyundan karşılandı 1996 yılında adanın doğu kıyısına dizel motorlu su pompası kurularak göl suyu şebekeye verildi, ancak fizibilitenin yapılmamasından ve bu suyun içilebilir olmamasından dolayı bu şebeke kullanılamadı Ve ada 2002 yılına kadar kaynak suyu ile yetindi 2002 yılında dönemin Isparta’lı Bakanının katkılarıyla karşı kıyıya 70 m sontaj vurularak adamız şebekesine su verildi Mada adasına 1870–1871 tarihlerinde 30–40 hane kadar Rusya’dan gelen kazaklar yerleştirilmiştir Yenişarbademli ileri gelenlerinden Kızıloğlu Mehmet efendi adadaki kazaklarla dostluk ilişkileri içinde olunduğunu nakletmişlerdi Kızıloğlu Mehmet efendi 1877 -1878 Osmanlı Rus savaşında Plevne cephesinde savaşmış ve bir süre rusların elinde esir kalmış daha sonra köyü Yenişarbademliye dönmüştür O yıllarda ada sosyal ve ekonomik yönden Yenişarbademli ile yakınlık içinde idi Tahıl ve değirmen ihtiyaçlarını yenişarbademliden karşılamaktaydılar Yenişar halkının Kazak göçmenlerle iyi ilişkileri bu bakımdan tutarlı bir bilgidir ve bu bilgi torunlarından biri olan tarih öğretmeni Raif Ulusoy tarafından verilmiştir 1940 yılına kadar adada yaşayan Don kazakları bu tarihte Akşehir taraflarına göç ederek adayı terk etmişlerdir Kazaklardan sonra adaya yerleşim 1940’lı yıllarda Tırtar Yörükleri tarafından yapılmıştır O yıllarda Konya’ya bağlı Akşehir ilçesinin çimen dere yaylasından adaya göç eden Tırtar Yörüklerinin çocukları, torunları halen adada ikamet etmektedirler