|
Prof. Dr. Sinsi
|
Herseyi İle Corum
Dügün Adetleri
Evlenme adetleri Çorum’ da, ilçe ve köylerde genel olarak birbirine yakın özellikler taşımaktadır Evlilikler genellikle “görücü usulü” yapılmaktadır
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Evlenme İstegini Belirtme
Evlenme çagına gelen gençlerin eş seçiminde ailelere önemli görevler düşmektedir Evlenmek isteyen damat adayı bu durumu annesine söyler İstenecek kız aile tarafından bulunup, begenildikten sonra damat adayı kız evine götürülür ve kız gösterilir Eger damat adayı kızı begenirse kız evine haber gönderilip fikirleri sorulur, kızı istemeye gelecekleri haber verilir Kız evi de kızlarının ve yakınlarının fikirlerini aldıktan sonra söz kesme (kahve içme) tarihi belirlenir
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Dünürlük ve Şerbet İçme
Çorum’da söz kesmenin diger bir adı “kahve içme” veya “şerbet içme”dir Her iki tarafta birinci derece yakın akrabalarına haber verir Dünürcüler bir kez daha “Allah’ın emri peygamberin kavli üzerine” kızlarını ogullarına istemeye geldiklerini söylerler ”Evet” cevabı alındıktan sonra kahveler içilir, dua edilir Oglan ve kıza söz yüzükleri takılır Nişan tarihi kararlaştırılır
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Nişan
Nişan çogunlukla cumartesi veya pazar günü kız evinde yapılır Akraba veya komşulara agızdan veya davetiye ile haber verilir Eskiden bu işi yaşlı kadınlar yapar ve bunlara “okuyucu” denirdi Nişandan bir gün önce erkek evi, kız evine baklava, et, kuruyemiş, şerbet ve kızın nişanda giyecegi kıyafeti gönderir Nişan günü kız evinde gelenlere yemek verilir Gelenler kıza takı takarlar Kaynana tarafından gelinin yüzügü takılır Nişanlılık süresinde bayram veya Hıdrellez günleri olursa hediyeler gönderilir
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Dügün
Nişan ile dügün arasındaki zaman erkek ve kız tarafının durumlarına göre degişir Kız ve dügün için gerekli olan eşyaları almaya çarşıya çıkılır, buna “pırtı görme” denir
Dügün başlamadan komşuların da yardımıyla iki taraf yemeklerini pişirirler Dügünde damat en yakın iki arkadaşını “sagdıç” seçer Sagdıç damatla ilgilenir Dügünler cuma akşamı başlayıp pazar akşamı biter Ayrıca yine oglan ve kız evleri kendilerine birer “kahya” seçerler Kahya dügün boyunca gelen misafirler, davul ve zurnacının ihtiyaçlar, yemeklerin dagıtımıyla ilgilenir Bunun dışında erkek evinde bir de “bayraktar” seçilir Bayraktar, kınacı giderken ve gelin alınmaya giderken önde bayragı tutar Cuma akşamı erkek evinde bir tavuk kesilip, bayrak takılmasıyla dügün başlar
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Kına Gecesi
Cumartesi günü kız evinde herhangi bir saatte “kına yürütme” yapılır Erkek tarafı iki veya üç kadını bir erkekle beraber kız evine “kınacı” olarak yollar Bunlar yanlarında kına, kuru yemiş, et, börek, tatlı ve kızın gelinligini götürürler Yine duruma göre kızın kınada giyecegi kıyafeti de erkek tarafı alıp götürebilir Ayrıca davul ve zurna da kınacılarla gider Gelen kınacılara yemek verilir Kınacılar kızı giydirip süslerler, kızı ortaya getirip oturturlar, yüzüne allı bir yazma örterler, kına türküleri ve ilahi okurlar Kızı ve orada bulunanları aglatırlar Bittikten sonra kızın avucuna para veya altın konup kınası yakılır Orada bulunanlara da bu kınadan dagıtılır Arkasından kuru yemiş ve limonata ikram edilir Kız annesinin elini öper ve sarılıp aglaşırlar Kına bittikten sonra davul ve zurnayla halay çekilir Gelen kınacılar o gece kız evinde kalırlar ve bunlara “gelinin yengeleri” denir Kızın en yakın arkadaşları da o gece kızın yanında kalırlar O gece erkek tarafında da damada kına yakılır Kınadan önce kız tarafı, oglan evine “damat bohçası” denilen içinde damadın dügünde giyecegi kıyafet, pijama, cüzdan, çorap, saat gibi şeylerin bulundugu bohça gönderir
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gelin Getirme
Pazar günü kız evinde vedalaşmalar olur Kız gelinligini giyip bekler Erkek evinin büyük bir kısmı, kayınvalide hariç, gelini almaya gider Bu sırada kız evinin kapıları kilitlenir Dügünün kahyası gelip kapıyı tutanlara bir miktar para verir kapıyı açtırır Gelinciler içeri girip, geline bakarlar Gelinin agabeyi veya erkek kardeşi kırmızı kuşagı dualar okuyarak, gelinin beline üç kez dolayıp takar Gelin bir kolunda babası, diger kolunda damat ile evden çıkar Bu esnada kızın çeyizi de taşınmaktadır Dualar okunup, gelin arabaya bindirilir Gelin alayı dolaşarak erkek evine gelir Oglan evine gelindiginde, kayınvalide gelinin önünde çömlek kırar; gelinin bütün kötü huyları böyle kırılsın diye, başından kuru yemiş, şeker, bozuk para atar;bereketli olsun, evine yag gibi sıvansın diye kapının girişine yag sürdürülür
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Çorum ‘ da Hıdırellez Gelenegi
Çorum bölgesinde, Hıdrellezin Hızır Aleyhisselam ile İlyas Peygamberin buluştukları gün oldugu inancı vardır İl’ de hıdrellezin gelişi sevinçle karşılanmaktadır Çünkü kışın bittigine, yazın geldigine, bolluk ve bereket dolu günlere ulaşıldıgına inanılır Bu nedenle yazın başlangıcı sayılan 6 Mayıs hıdrellez gününde bir bayram sevinci yaşanır Hıdırlık, Erzurum Dede, Sıklık Bogazı, Baglar en çok gidilen yerlerdir Buralara gitmek için bir-iki gün önceden hazırlık yapanlar vardır Hazırlık olarak yeni giysiler hazırlanır; çörek, börek, yaprak dolması, bulgur kaynatması yapılır Birlikte yenilir, içilir Genellikle genç kızlar arasında dalya, atlankaya ve okkel oyunları oynanır Erkekler bu eglencelere katılmazlar Hıdrellez gecesi veya günü arzulanan dileklerin gerçekleşmesi için dualar edilir
|