|
Prof. Dr. Sinsi
|
Rize'yi Herşeyi İle Tanıyalım


 
Rize’de yerleşim bütün Karadeniz’de olduğu gibi dağınıktır Maksat; arazide gidiş geliş zor olduğundan, mümkün olduğunca mesafeyi azaltmak yani araziye yakın olmaktır Bu nedenle evler arazinin üstüne kurulmuştur
Rize dik yamaçlı vadileri,doruklara ulaşılabilir dağları, buzul gölleri,zümrüt yeşili yaylaları,tarihi kemer köprüleri ve kaleleri,çoşkun akan dereleri ile çok özel bir turizm beldesidir kano, deltaplan, dağ,kayak,terkking gibi bir dizi hobi turizm etkinliğine uygun doğaya güvenilir ve içtenlikli bir ortama sahiptir
Doğuda Artvin, Güneyde Erzurum ve Bayburt, Batıda Trabzon ve Kuzeyde Karadeniz ile sınırlı olan rize çok engebeli olan bir arazi yapısına sahiptir deniz kenarlarındaki dar vadi ağızları hemen hemen hiç yoktur Yüksek rakımlı tepeler arasındaki en yüksek nokta olan Kaçkar (3932 m) yaz kış kar tutar Kaçkar dağının doğal yapısı bir çok kış sporu yanında trekking ve dağcılık için de topografyaya sahiptir Dağ kayağı için Kaçkarlar doğal bir pist görünümündedir
Rize ili toprakları Kuzey Anadolu kıyı dağlarının yüksek kesimlerinden doğarak Karadeniz'e dökülen irili ufaklı bir çok akarsu ile bölünür En önemlileri Fındıklı deresi, Büyükdere,Pazar Deresi,Karadere,İyidere ve Fırtına Deresi'dir Bu dereler çeşitli yerlerde,şelalerle süslenir, Alabalık cinsinin en iyileri bu derelerde yetişir Rize'deki göller,dağların yüksek kesimlerinde buzulların aşındırması neticesinde oluşmuş buzul göllerdir bu göller Çamlıhemşin ve İkizdere'nin sahip olduğu doğa harikalarıdır 
Ev yapımında taş ve ağaç kullanılmaktadır Aile imkanlarına göre değişmekle birlikte genelde evler iki katlıdır Alt kat taş üstü ahşap ve yerli kiremitle örtülüdür Burada nemden kurtulmak için en iyi malzemeye yapı türü seçilmiş durumdadır Zemin taşla örüldükten sonra üst kısım “dolma taş” da denen bir teknikle ağaç ve taş birlikte kullanılarak örülür Dıştan sıvasız olmakla birlikte içten sıvalı ve tahta kaplıdır Kullanılan ağaç bu bölgeye en dayanıklı olan kestane ağacıdır
Zemin kat depo veya ahır olarak kullanılabilir Üst kat ilk giriş ocağın bulunduğu mutfaktır Yiyecekler burada bulunan ocakta hazırlanır, zemin topraktır
Buradan diğer odalara açılan salona geçilir Yatak veya misafir odalarına dışarıdan bir başka giriş daha vardır Kimi konaklarda tekrar bir üst kat ve yatak odaları vardır Oda içleri çok güzel düzenleme ve süslemeyle göz alıcıdır
 

Serender (Nayla)
 
Nayla yada serender denilen ve mısır ambarı olarak kullanılan küçük yapılar eski evlerin vazgeçilmez komşularıydılar Her evin yanında görülen küçük, zarif, ahşap yapılar, eski mimarinin en güzel mümessilleri ve ağaç oyma bölümleri ile, en güzel ağaç oyma eserleri idiler
Serenderlerin mimari güzelliklerini ve zarafetlerini bir tarafa bırakarak işlevlerine bakalım Esas maksat, o dönemin ekmek hammaddesi olan mısırı kurutmak ve saklamaktı Mısırdan başka ceviz ,fındık, hurma ve fasulye de naylalarda kurutulurdu Bunların çürümeden kuruyabilmesi için naylalar karşıdan karşıya rüzgâr geçecek şekilde yapılmışlardır Ahşaptan kafes biçiminde delikli olarak yapılan naylanın bir veya iki çeperi içeriye devamlı hava girmesine sebep olur ve kurutma işlemini yerine getirir Dört direk üzerine kurulan naylanın altı tamamen boştur Dört adet direk üzerinde birer yuvarlak ağaç tekerlek bulunur ve onların üzerine de nayla yerleştirilmiştir Bu ağaç tekerleklerin sebebi naylaya fare ve diğer zararlıların çıkmasını engellemek içindir Yine aynı sebeple sabit bir merdivenleri de yoktur Naylaya çıkılacağı zaman portatif merdiven getirilerek, naylanın merdiven dayamak için özel olarak bırakılan çıkıntısına dayandırılır ve öylece yukarıya çıkılır
 

Okul Öncesi Eğitim
Okul öncesi eğitim, kreşlerle başlatılabilir İlimizde Milli Eğitim Müdürlüğü yönetiminde kreş bulunmamaktadır Fakat biri Devlet Hastanesine,biri PTT’ye ve biri de Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı olarak hizmet veren toplam 3 adet kreş faaliyettedir
 
İlköğretim
1997-1998 eğitim-öğretim yılına kadar ilköğretim iki kademeden oluşmakta idi İlköğretimin birinci kademesi ilkokul adı altında örgütlenmişti 5 yıllık olan bu süre zorunlu idi 5 yılı bitirenlere ilkokul diploması veriliyordu İlköğretimin 3 yıllık olan ikinci kademesi zorunlu değildi Bunlara ortaokul öğrencileri deniyor ve bu okulları bitirenlere ortaokul diploması veriliyordu
 
Özel Eğitim:
İşitme Engelliler Okulu
1981-1982 öğretim yılında açılan Çaykent İşitme Engelliler Okulu, yatılı olup çevre illerin çocuklarına da hizmet vermektedir Bu okula 1987-1988 öğretim yılında orta sanat bölümü ilave edilmiştir
Zihinsel Özürlü Çocukların Eğitimi
Önemli bir ihtiyacı karşılayan eğitilebilir çocuklar özel eğitim sınıfı ilimizde ilk defa 1992-1993 eğitim ve öğretim yılında açılmıştır
1992-1993 öğretim yılında açılan öğretilebilir çocuklar okulu , 22’si erkek, 27’si kız olmak üzere 49 öğrenci ile öğretimine devam etmektedir
 
Rize’de Okur-Yazarlık Durumu
1927’de okur-yazarlık oranı %11 iken bu oran 1997’de %85’e ulaşmıştır Rize genelinde erkeklerin %95’i kadınların %70’i okuma yazma bilmektedir Okur yazarlık oranı yaş grubuna göre ele alındığında durum daha farklıdır 14-44 yaş grubundaki erkeklerin %98’i kadınların %86’sı okuma yazma öğrenmişken, 44 yaşın üzerindeki nüfusa erkeklerin %12’si ve kadınların %60’ı okuma yazma bilmemektedir
 
Halk Eğitimi
Halk eğitim merkezi müdürlükleri, gerek köylerde gerekse kasaba ve şehirlerde her zaman ve her yerde, yaş cinsiyet ve eğitim farkı gözetmeksizin bütün vatandaşlarımıza hitap eder tarzda eğitim hizmeti vermektedir Halk eğitim faaliyetlerine katılanların amaçları çok ve değişik olabilir
Rize Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
3837 sayılı kanunla kurulan Rize İlahiyat Fakültesi, 1993-1994 Eğitim-Öğretim yılında 32 öğrenci ve 3 öğretim elemanı ile eğitim-öğretime başlamıştır 1997-1998 Eğitim-Öğretim yılında 9 kişiyle ilk mezunlarını vermiştir
Rize Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi
Fakülte, 3837 sayılı kanunla kurulmuş ve 1993 yılında hizmete açılmıştır İlk öğrencilerini 1994-1995 eğitim öğretim yılında alarak faaliyete geçmiştir Rize Merkez Çarşı Mahallesi Hacı Eşref Caddesi’nde eski Sağlık Meslek Lisesi binasında faaliyetini halen sürdürmektedir
Rize Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi
Fakülte, 3 Eylül 1997 gün ve 23099 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan 1/9/1997 tarih ve 9892 sayılı Bakanlar kurulu Kararı ile kurulmuş olup, Rize Merkez Engindere Mahallesi’nde hizmete açılmıştır
Rize Üniversitesi Eğitim Fakültesi
Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı olarak 2809 sayılı Kanunun Ek-30 Maddesine göre Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/9/1997 tarihinde Fakültenin kurulması kararlaştırılmıştır Fakültenin bölümleri; İlöğretim Bölümü, Eğitim ve Bilimleri bölümleri, Bilgisayar ve Eğitim Teknoloji Bölümü
Rize Meslek Yüksekokulu Eğitim Bölümleri
Teknik Programlar Bölümü, İnşaat Programı, Makine Resim Konstr Programı, Çay eks Programı, Elektrik Programı, İklim Soğutma Programı, İktisadi İdari Programlar Bölümü, Muhasebe Programı, İşletme Programı
Rize Üniversitesi Fındıklı Meslek Yüksekokulu
Yükseköğretim Genel Kurulunun 23/1/1996 gün ve 96 1 6 sayılı kararı ile kurulun K T Ü Fındıklı Meslek Yüksekokulu, 1998-1999 Fındıklı Meslek Yüksekokulu, 1998-1999 öğretim yılında Eğitim-Öğretime başladı
|