Şehri Çeşm-İ Cihan Sesamos | Amasra İlçesi (Bartın)

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-04-2012

Kuşkayası Yol Anıtı:

Amasra - Bartın karayolu üzerinde, Amasra’ya 4 km

uzaklıktaki Kuşkayası Yol Anıtı Roma İmparatoru Claudius Cermonious zamanında Bitinya Valisi Galius Julius Aquilla tarafından yaptırılmıştır

(M

S

41–54) Yufka kabartma tekniği ile kayalara oyulmuş kral heykeli ve Roma hâkimiyetinin sembolü olan kartal figürü ve iki kitabesi bulunmaktadır

Heykellerin baş kısmı tahrip edilmiştir

Anadolu’da bulunan tek yol anıtı olma özelliği taşıyan eser Roma egemenliğinin sembolü ve ulusların barış ve dostluğunu simgeleyen önemli bir eserdir

Krateria-Amastris ara yolunun son dinlenme noktasında, Amasra'ya 4 km

mesafededir, yapıldığı zaman muhtemelen bir de anıtsal çeşmeyi kapsıyordu

Fakat sonradan bu çeşme yıkıldı ve suyu biraz aşağıda, halen Askersuyu diye bilinen yerde uzun zaman bir pınar olarak kullanılırdı

Anıt manzumesi şimdiki durumda, çok muntazam kaya dilimleri üzerine işlenmiş birbirini tamamlayan iki kitabeyi, bir insan figürü ile bir kartal figürü içeren "orta kabartma" tekniğiyle oyulmuş bir kompozisyon, oturma sedirlerini ve bir kaç kaya nişini kapsamaktadır

Tüm bunlar, yekpare kayaya oyulmuş, yol kalıntısı boyunca sıralanmıştır

260 140 cm boyutunda ve 50 cm derinliğinde kemerli bir nişin içinde kalan normal bir insan büyüklüğündeki başsız kabartmanın İmparator Claudius'a mı, yolu yaptıran Aquilla'ya mı ait olduğu bilinmiyor

Toğa giyimli vücut, hareketsiz işlenmiştir

Ayaklar da kopmuş vaziyettedir

Bu nişin sağında Toskan üslubunda kalın oyma bir sütunun başlığına bir kartal oyulmuştur

Bu Legionların sınırsız gücünü temsil etmektedir

Bir İnsan büyüklüğündeki başı kopuk kartalın sütun kaidesi 200 cm yüksekliğinde 55 cm çapındadır ve niş kaidesiyle aynı nizamda dört köşe bir tabana bağlıdır

Kitabelerden ilki, insan figürünü çerçeveleyen nişin üstündeki levhada, diğeri ise kabartmalardan uzakta ve batıdadır

Her iki yazı birbirini tamamlamaktadır

Devletlerarası barışın ve dostluğun anısına, İmparator Cermanicus'un yüceliği için; Daha önce, İmparator Augustus tarafından ömür boyu Strategos ve iki defa da Legion komutanı atanan; Senato'da ise Consül Gabinius Secundus ile Consül Taurus Statilius'un, kendisine bir ödül verilmesi konusundaki önerileri üzerine Devlet Hazinesinden gereken izni ve ödeneği alan Gaius Julıus Aquilla, dağı yardı ve bu dinlenme yerini kendi özel ödeneği ile yaptırdı

Kuşkayası, Anadolu'da başka örneği bulunmayan biricik yol anıtıdır

Eni 5 metreyi bulan Roma kaya yolunun son izleri de bu anıtın önünde, yüzyıllarca kullanılmaktan hasıl olan aşınmışlığı ile görülebilmektedir

Bedesten:

Amasra’nın güneyinde yer alan muhtemelen Roma Eyalet Meclisi Sarayı olarak yapılan eser daha sonraki dönemlerde Pazaryeri olarak kullanılmıştır

Beş tane sahnıyla büyük bir yapı olan ve halk arasında Bedesten olarak adlandırılan yapının bir kısmı günümüze dek varlığını sürdürebilmiştir

Cenova Şatosu:

Kalenin, iç kale olarak bilinen kesimidir

Cenovalıların bir saray haline getirdiği kale içine, Büyükliman tarafından basamaklı kaldırımlarla ulaşılan Cenova armalı ana kapıdan, kale içinde de yüksek bir burçla korunmaya alınmış şato kapısından girilmektedir

Kapıdaki armalarda Amasra’da egemen olmuş Cenova ailelerinin armaları bulunmaktadır

Amasra Kalesi:

Bizans dönemine ait olan kale, iki ana bölümden oluşur

Kemere Köprü ile birbirine bağlanan Zindan Kalesi'nin kara surlarının uzunluğu 600 metredir

Boztepe adasındaki Sormagir Kalesinin kuzey ve güney surları ise 300 metredir

Kalenin kuzeydoğu kesiminde Büyükliman Kapısı, batısında Küçükliman Kapısı, güneyinde Zindan Kapısı bulunmaktadır

Kemere Köprüsü:

Amasra'daki Sormagir mahallesi ile Boztepe - Zindan mahallesini birbirine bağlayan köprüdür

Eski zamanlarda köprünün altı çakıl taşları ile kaplı idi

Çakıl taşları temizlenerek köprünün altından deniz akımı sağlanmıştır

Köprüye ulaşım iki ayrı küçük geçitten geçilerek sağlanmaktadır

Köprü Roma döneminde yapılmıştır

Köprü kenarları toprak kayması nedeniyle günümüzde restore edilmiştir

Direkli Kaya:

Küçük Limanın doğusunda bulunan Direkli Kaya, koyun içindeki kaya üzerine örme sütunlarla3 yapılmış 7 metre yüksekliğinde yapıdır

Direkli Kaya’da denizle bağlantılı kare biçiminde bir havuz, kayaya oyulmuş basamaklar ve mermerden bir iskele görülür

Halk arasında buradaki havuz Amastris’in hamamı olarak bilinir

Kemerdere Köprüsü:

Roma İmparatoru Cladius döneminde (MS

41-54) yapılan tek gözlü Roma köprüsüdür

Amasra'yı Bartın'a bağlayan Roma yol ağının bir parçası olup, Amasra'ya 3 km

uzaklıktaki Cevizlik mevkiindedir

Halk arasında Roma Köprüsü olarak bilinen eserin ayaklarında silik de olsa Romalılarla Pontusluların savaşlarını anlatan kabartmalar mevcuttur

08-04-2012	#3
Prof. Dr. Sinsi	Şehri Çeşm-İ Cihan Sesamos \| Amasra İlçesi (Bartın) Kuşkayası Yol Anıtı: Amasra - Bartın karayolu üzerinde, Amasra’ya 4 km uzaklıktaki Kuşkayası Yol Anıtı Roma İmparatoru Claudius Cermonious zamanında Bitinya Valisi Galius Julius Aquilla tarafından yaptırılmıştır (MS41–54) Yufka kabartma tekniği ile kayalara oyulmuş kral heykeli ve Roma hâkimiyetinin sembolü olan kartal figürü ve iki kitabesi bulunmaktadır Heykellerin baş kısmı tahrip edilmiştir Anadolu’da bulunan tek yol anıtı olma özelliği taşıyan eser Roma egemenliğinin sembolü ve ulusların barış ve dostluğunu simgeleyen önemli bir eserdir Krateria-Amastris ara yolunun son dinlenme noktasında, Amasra'ya 4 km mesafededir, yapıldığı zaman muhtemelen bir de anıtsal çeşmeyi kapsıyordu Fakat sonradan bu çeşme yıkıldı ve suyu biraz aşağıda, halen Askersuyu diye bilinen yerde uzun zaman bir pınar olarak kullanılırdı Anıt manzumesi şimdiki durumda, çok muntazam kaya dilimleri üzerine işlenmiş birbirini tamamlayan iki kitabeyi, bir insan figürü ile bir kartal figürü içeren "orta kabartma" tekniğiyle oyulmuş bir kompozisyon, oturma sedirlerini ve bir kaç kaya nişini kapsamaktadır Tüm bunlar, yekpare kayaya oyulmuş, yol kalıntısı boyunca sıralanmıştır260 140 cm boyutunda ve 50 cm derinliğinde kemerli bir nişin içinde kalan normal bir insan büyüklüğündeki başsız kabartmanın İmparator Claudius'a mı, yolu yaptıran Aquilla'ya mı ait olduğu bilinmiyor Toğa giyimli vücut, hareketsiz işlenmiştir Ayaklar da kopmuş vaziyettedir Bu nişin sağında Toskan üslubunda kalın oyma bir sütunun başlığına bir kartal oyulmuştur Bu Legionların sınırsız gücünü temsil etmektedir Bir İnsan büyüklüğündeki başı kopuk kartalın sütun kaidesi 200 cm yüksekliğinde 55 cm çapındadır ve niş kaidesiyle aynı nizamda dört köşe bir tabana bağlıdır Kitabelerden ilki, insan figürünü çerçeveleyen nişin üstündeki levhada, diğeri ise kabartmalardan uzakta ve batıdadır Her iki yazı birbirini tamamlamaktadır Devletlerarası barışın ve dostluğun anısına, İmparator Cermanicus'un yüceliği için; Daha önce, İmparator Augustus tarafından ömür boyu Strategos ve iki defa da Legion komutanı atanan; Senato'da ise Consül Gabinius Secundus ile Consül Taurus Statilius'un, kendisine bir ödül verilmesi konusundaki önerileri üzerine Devlet Hazinesinden gereken izni ve ödeneği alan Gaius Julıus Aquilla, dağı yardı ve bu dinlenme yerini kendi özel ödeneği ile yaptırdı Kuşkayası, Anadolu'da başka örneği bulunmayan biricik yol anıtıdır Eni 5 metreyi bulan Roma kaya yolunun son izleri de bu anıtın önünde, yüzyıllarca kullanılmaktan hasıl olan aşınmışlığı ile görülebilmektedir Bedesten: Amasra’nın güneyinde yer alan muhtemelen Roma Eyalet Meclisi Sarayı olarak yapılan eser daha sonraki dönemlerde Pazaryeri olarak kullanılmıştır Beş tane sahnıyla büyük bir yapı olan ve halk arasında Bedesten olarak adlandırılan yapının bir kısmı günümüze dek varlığını sürdürebilmiştir Cenova Şatosu: Kalenin, iç kale olarak bilinen kesimidir Cenovalıların bir saray haline getirdiği kale içine, Büyükliman tarafından basamaklı kaldırımlarla ulaşılan Cenova armalı ana kapıdan, kale içinde de yüksek bir burçla korunmaya alınmış şato kapısından girilmektedir Kapıdaki armalarda Amasra’da egemen olmuş Cenova ailelerinin armaları bulunmaktadır Amasra Kalesi: Bizans dönemine ait olan kale, iki ana bölümden oluşur Kemere Köprü ile birbirine bağlanan Zindan Kalesi'nin kara surlarının uzunluğu 600 metredir Boztepe adasındaki Sormagir Kalesinin kuzey ve güney surları ise 300 metredir Kalenin kuzeydoğu kesiminde Büyükliman Kapısı, batısında Küçükliman Kapısı, güneyinde Zindan Kapısı bulunmaktadır Kemere Köprüsü: Amasra'daki Sormagir mahallesi ile Boztepe - Zindan mahallesini birbirine bağlayan köprüdür Eski zamanlarda köprünün altı çakıl taşları ile kaplı idi Çakıl taşları temizlenerek köprünün altından deniz akımı sağlanmıştır Köprüye ulaşım iki ayrı küçük geçitten geçilerek sağlanmaktadır Köprü Roma döneminde yapılmıştır Köprü kenarları toprak kayması nedeniyle günümüzde restore edilmiştir Direkli Kaya: Küçük Limanın doğusunda bulunan Direkli Kaya, koyun içindeki kaya üzerine örme sütunlarla3 yapılmış 7 metre yüksekliğinde yapıdır Direkli Kaya’da denizle bağlantılı kare biçiminde bir havuz, kayaya oyulmuş basamaklar ve mermerden bir iskele görülür Halk arasında buradaki havuz Amastris’in hamamı olarak bilinir Kemerdere Köprüsü: Roma İmparatoru Cladius döneminde (MS41-54) yapılan tek gözlü Roma köprüsüdür Amasra'yı Bartın'a bağlayan Roma yol ağının bir parçası olup, Amasra'ya 3 km uzaklıktaki Cevizlik mevkiindedir Halk arasında Roma Köprüsü olarak bilinen eserin ayaklarında silik de olsa Romalılarla Pontusluların savaşlarını anlatan kabartmalar mevcuttur