Türklerin Anadolu’Da Fethettiği Son Başkent | Trabzon (Trapezus)

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-04-2012

Tepelik Alanlar

Dağlık kütlenin kuzeye doğru devam eden vadiler arası bölümleri giderek daralmış ve yan derelerle önemli ölçüde parçalanmışlardır

Bu nedenle tepelik alanlar, yükseltileri güneyden kuzeye doğru giderek alçalan komşu havzalarla olan su bölümü çizgilerini takip eder

Doğudan batıya doğru başlıça tepeler olan Haldizen ile Karadere akarsuları arasındaki Mador Tepesi (2

742 m

), Polot Tepesi (2

880 m

), Ziyaret Tepesi (2

829 m

), Seslikaya Tepesi (2

117 m

), Gümüşki Tepesi (2

375 m

), Karadağ (1

946 m

), Oba Tepesi (1

951 m

), Güzelyayla Tepesi (1

945 m

) ve Yankaya Tepesi (1

410 m

) havzaların iç kısımlarında, akarsu kolları aralarına doğru sokulan bir dağılış göstermektedirler

Batıdaki akarsu kollarının az oluşu, bu alanın daha az parçalanmasına neden olmuştur

Trabzon ilinin Jeomorfolojik unsurlarından birisi de kütle hareketleridir

Bunlar büyüklüklerine göre heyelanlar, toprak akması ve soliflüksiyondur

Trabzon ilinin şekillenmesinde son derece önem taşıyan kütle hareketlerinin oluşmasının temel nedeni zeminin yapısıdır

Hakim materyaller olan lavlar ve tüfler bünyelerindeki yarık ve çatlaklarından dolayı az çok su geçirme özelliğine sahiptir

Yine yaygın halde bulunan tüfler büyük ölçüde gözenekler ihtiva ederler

Yörenin oldukça fazla yağış alması, sıcak ve nemli oluşu, kayaçların derinliklerine kadar ayrışmasına sebep olurken, genel yamaç eğimlerinin 25° – 30° nin üzerinde oluşu ve yıl içerisindeki belli aylarda alınan toplam yağışın uç değerlere yakın miktarlara ulaşması da kütle hareketlerini teşvik etmektedir

Günümüze kadar meydana gelmiş olan heyelanların en önemlileri; Çaykara-Ulucami (1929, 146 ölü), Sera (1949), Maçka-Çatak (1988, 63 ölü), Sındıran (1990) ile Karakaş ve Kavak heyelanlarıdır

Toprak akmalarında örnek olarak Maçka’nın kuzeybatısındaki Ormanüstü Köyü’nün Maçka Deresi’ne bakan yamaçlarının eteklerindeki ve biraz daha güneyindeki sahaları verilebilir

Yamaç Soliflüksiyonu ise en çok yüksek eğimli ve vadi yamaçları ile yayla ve mezralardır

Nüfusu

Türkiye’de ilk nüfus sayımının yapıldığı 1927 yılında 293

055 olan Trabzon İli Nüfusu 2009 yılı Adrese Dayalı nüfus sayımına kadar geçen 82 yıllık süre içerisinde yaklaşık 2,6 kat artarak 765

127′ye ulaşmıştır

Aynı dönem içerisinde ise Türkiye Nüfusu yaklaşık 5,3 kat artarak 13

648

270′den 72

561

312′e ulaşmıştır

2009 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre 765

127 olan nüfusun 378

602’si (%49,43) erkek, 386

525′i (%50,57) kadındır

Şehirler nüfusu 408

103 (% 53,34), köyler nüfusu ise 357

024 (% 46,66)’dir

Merkez İlçe nüfusu 292

254′dür

2009 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre Trabzon 81 İl içinde toplam nüfus itibariyle 26′ncı sırada yer almakta ve Türkiye nüfusunun %1,05′ini teşkil etmektedir

Nüfusun Eğitim Durumu

Trabzon İlinde Okuma ve yazma bilen nüfusun oranı Türkiye genelinde olduğu gibi her iki cinsiyet için de sürekli artış göstermiştir

1935 yılında erkeklerin % 28′i, kadınların % 3,7’si okuma yazma bilirken, bu oran 2008 yılında erkeklerde % 97

5′e, kadınlarda % 83

8′e yükselmiştir

Trabzon’da Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2008 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre, okuma yazma bilenlerin oranı % 90,56 olup, okuma yazma bilmeyenlerin oranı ise % 9,44′dür

Okuma yazma bilen nüfusun (587

498) % 52,94′ü erkek, % 47,06’sı kadın olup, okuma yazma bilmeyen nüfusun (61

242) % 12,99′u erkek ve % 87,01′i ise kadındır

08-04-2012	#8
Prof. Dr. Sinsi	Türklerin Anadolu’Da Fethettiği Son Başkent \| Trabzon (Trapezus) Tepelik Alanlar Dağlık kütlenin kuzeye doğru devam eden vadiler arası bölümleri giderek daralmış ve yan derelerle önemli ölçüde parçalanmışlardır Bu nedenle tepelik alanlar, yükseltileri güneyden kuzeye doğru giderek alçalan komşu havzalarla olan su bölümü çizgilerini takip eder Doğudan batıya doğru başlıça tepeler olan Haldizen ile Karadere akarsuları arasındaki Mador Tepesi (2742 m), Polot Tepesi (2880 m), Ziyaret Tepesi (2829 m), Seslikaya Tepesi (2117 m), Gümüşki Tepesi (2375 m), Karadağ (1946 m), Oba Tepesi (1951 m), Güzelyayla Tepesi (1945 m) ve Yankaya Tepesi (1410 m) havzaların iç kısımlarında, akarsu kolları aralarına doğru sokulan bir dağılış göstermektedirler Batıdaki akarsu kollarının az oluşu, bu alanın daha az parçalanmasına neden olmuştur Trabzon ilinin Jeomorfolojik unsurlarından birisi de kütle hareketleridir Bunlar büyüklüklerine göre heyelanlar, toprak akması ve soliflüksiyondur Trabzon ilinin şekillenmesinde son derece önem taşıyan kütle hareketlerinin oluşmasının temel nedeni zeminin yapısıdır Hakim materyaller olan lavlar ve tüfler bünyelerindeki yarık ve çatlaklarından dolayı az çok su geçirme özelliğine sahiptir Yine yaygın halde bulunan tüfler büyük ölçüde gözenekler ihtiva ederler Yörenin oldukça fazla yağış alması, sıcak ve nemli oluşu, kayaçların derinliklerine kadar ayrışmasına sebep olurken, genel yamaç eğimlerinin 25° – 30° nin üzerinde oluşu ve yıl içerisindeki belli aylarda alınan toplam yağışın uç değerlere yakın miktarlara ulaşması da kütle hareketlerini teşvik etmektedir Günümüze kadar meydana gelmiş olan heyelanların en önemlileri; Çaykara-Ulucami (1929, 146 ölü), Sera (1949), Maçka-Çatak (1988, 63 ölü), Sındıran (1990) ile Karakaş ve Kavak heyelanlarıdır Toprak akmalarında örnek olarak Maçka’nın kuzeybatısındaki Ormanüstü Köyü’nün Maçka Deresi’ne bakan yamaçlarının eteklerindeki ve biraz daha güneyindeki sahaları verilebilir Yamaç Soliflüksiyonu ise en çok yüksek eğimli ve vadi yamaçları ile yayla ve mezralardır Nüfusu Türkiye’de ilk nüfus sayımının yapıldığı 1927 yılında 293055 olan Trabzon İli Nüfusu 2009 yılı Adrese Dayalı nüfus sayımına kadar geçen 82 yıllık süre içerisinde yaklaşık 2,6 kat artarak 765127′ye ulaşmıştır Aynı dönem içerisinde ise Türkiye Nüfusu yaklaşık 5,3 kat artarak 13648270′den 72561312′e ulaşmıştır 2009 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre 765127 olan nüfusun 378602’si (%49,43) erkek, 386525′i (%50,57) kadındır Şehirler nüfusu 408103 (% 53,34), köyler nüfusu ise 357024 (% 46,66)’dir Merkez İlçe nüfusu 292254′dür 2009 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre Trabzon 81 İl içinde toplam nüfus itibariyle 26′ncı sırada yer almakta ve Türkiye nüfusunun %1,05′ini teşkil etmektedir Nüfusun Eğitim Durumu Trabzon İlinde Okuma ve yazma bilen nüfusun oranı Türkiye genelinde olduğu gibi her iki cinsiyet için de sürekli artış göstermiştir 1935 yılında erkeklerin % 28′i, kadınların % 3,7’si okuma yazma bilirken, bu oran 2008 yılında erkeklerde % 975′e, kadınlarda % 838′e yükselmiştir Trabzon’da Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2008 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre, okuma yazma bilenlerin oranı % 90,56 olup, okuma yazma bilmeyenlerin oranı ise % 9,44′dür Okuma yazma bilen nüfusun (587498) % 52,94′ü erkek, % 47,06’sı kadın olup, okuma yazma bilmeyen nüfusun (61242) % 12,99′u erkek ve % 87,01′i ise kadındır