|
Prof. Dr. Sinsi
|
Mersin'i Her Yönü İle Tanıyalım - İlçeleri - Tarihi Turistik Yerleri
GÜLNAR
Toros dağlarının 950 m yüksekliğinde kurulmuş, üzümü ile tanınan Gülnar, doğal güzellikleri ile görülmeye değer bir Türkmen yayla kentidir
Tarihçe
Gülnar'ın tarihi Hititlere kadar dayanmakta, daha sonra da bu bölgeye Asurlular'ın hakim oldukları bilinmektedir Kısa süreler de İran ve Mısırlılar'ın egemenliğinde kalan Gülnar, daha sonra Romalılar'ın yönetimine girmiştir Gülnar'ın bugünkü halkı, 1230 yılında Orta Asya Balkaş gölü kıyısındaki Gülnar'dan göç ederek bu çevreye yerleşen Türkmenler'dir 1461 yılında Silifke ve Mut ile birlikte Gülnar'da, Fatih'in komutanlarından Gedik Ahmet Paşa tarafından Osmanlı yönetimine katılmıştır 1900'lü yıllarda Adana valilik, Silifke mutasarrıflık, Gilindire ilçe, Zeyne (Sütlüce) bucak merkezi iken; Gülnar,Yörüklerin alım-satım yaptıkları (bir adı da Anaypazarı olan) bir köy idi Gilindire'den yaz aylarında yaylaya çıkan ilçe yöneticileri, Gülnar'ın ilçe olmasını istediler 3 Haziran 1916 tarihinde yapılan bir törenle Gülnar, resmen ilçe olmuştur
Coğrafi Yapı ve Nüfus
Gülnar, doğusu Silifke, batısı Anamur, kuzeyi Mut, kuzeybatısı Karaman güneyi Aydıncık ilçeleri ile çevrilidir Gülnar, İçel'in güneybatısında Mersin'e i 50 km uzaklıkta, Taşeli platosu üzerinde yer alır
Gülnar ilçesinin nüfusu, 1990 yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre toplam 33714'dür Bu nüfusun 7550'si ilçe merkezinde, 26164'ü köylerde yaşamaktadır
Eğitim ve Sağlık
Gülnar'ın eğitim seviyesi yüksek olup, okur-yazar oranı %97'dir İlçe merkezinde Mersin Üniversitesi'ne bağlı Gülnar Meslek Yüksekokulu, 1 Genel Lise, 1 Süper Lise, İmam Hatip Lisesi, Çok Programlı Lise ve Ticaret Lisesi, Pratik Kız Sanat Okulu, Sütlüce kasabasında Çok Programlı Lise, 3 İlköğretim Okulu, köy ve kasabalarda 25 ilköğretim Okulu bulunmaktadır Bu okullarda toplam 1454 öğrenci ve 271 öğretmen ile eğitim ve öğretim hizmetleri verilmektedir
İlçe merkezinde 1 Devlet Hastanesi, 1 Sağlık Ocağı ve ona bağlı 8 Sağlık Evi ile köy ve kasabalarda 8 Sağlık Ocağı ve 4 Sağlık Evi ile sağlık hizmetleri verilmektedir
Gülnar İlçesinin Ekonomisi
Yüzölçümü 166900 hektar olan ilçede, tarım alanı 35110 hektardır Orman ve fundalık alan 84809 hektar, çayır ve mera alanı 130 hektar, tarım dışı arazi 46851 hektardır Tarıma elverişli olan arazide tarla tarımı, bağcılık, meyvecilik ve sebzecilik yapılmaktadır Dağlık bölgelerde tahıllardan buğday ve nohut ekilir; bağcılık da önemli bir geçim kaynağıdır Son yıllarda elma ve şeftali de yetiştirilmektedir Ovada turfanda sebzecilik ve seracılık yapılmaktadır Gülnar halkı geçimini çoğunlukla tarımdan sağlar Köylerde "ıstar" denilen dokuma tezgahlarında, yöreye özgü halı, kilim, çul, çuval, heybe ve bez dokunur
Tarihi ve Kültürel Çevre
Kırshu (Meydancık Kale)
Gülnar'ın 10 km güneyinde Tırnak köyü yakınında sarp bir tepenin 750 m uzunluğunda ve 150 m genişliğindeki düzlükte yer alır 1971 yılından buyana Fransız arkeologlar tarafından arkeolojik kazı ve araştırmalar yapılmakta ve yöre tarihi ile ilgili önemli bulgulara ulaşılmaktadır
MÖ 7 ve 6 yüzyılda Luwiler'in kral ailesi kenti, MÖ 5 ve 4 yüzyılda Persler'in, MÖ 3 ve 2 yüzyılda da Mısırlılar'ın garnizonu olarak iskan edilen kale, bir süre terk edilmiş ve sonradan Geç Roma ve Bizans dönemlerinde yerleşim merkezi olarak tekrar iskan edilmiştir En önemli arkeolojik kalıntıları anıtsal kapısı, tepenin doğu eteğinde bulunan mezar, Pers kabartmaları ile kazı sırasında çıkan ve Silifke Müzesi'nde sergilenen Helenistik Çağ'a ait sikkelerin çıkarıldığı konak kalıntılarıdır Kayaya oyulmuş mezar odasındaki kitabede, kalenin adı Kirshu olarak verilmektedir Bu yerleşimle ilgili benimsenen görüş, kale Babil Kralı Neriglissar (MÖ 559-556) zamanında Pirindu Kralı Appuashu'ya aitti Daha sonra Neriglissar tarafından ele geçirilerek yıkıldı
Zeyne Türbesi
Gülnar'dan Mut'a giderken 26 km'de Zeyne (Sütlüce) kasabasındadır Geniş bir bahçe içerisinde inşa edilen ahşap çatı örtülü ve ahşap direkli mescit kısmına, zaman zaman mezar odalarının ilavesi ile meydana gelmiştir Bahçede ise mezarlar bulunmaktadır Zeyne Türbesi olarak bilinen Şeyh Ali Semerkandi Türbesi, beylikler dönemi eseridir Bir külliye olması gereken yapı gruplarından sadece türbe ayakta kalabilmiştir Günümüzde psikolojik rahatsızlığı olan hastaların ziyaret ettikleri ve kurban kestikleri türbenin, külliyenin bir parçası olduğuna dair yazılı bir kaynak bulunamamıştır
Ali Semerkandi ile ilgili bir efsane anlatılır Çobanlık da yapmış olan Semerkandi öğle sıcağında hayvanları susuzluktan yanmış vaziyette iken yoldan geçen bir Türkmenin sert sözleri ile karşılaşır Buna çok üzülen Semerkandi dua ederek elindeki sopasını kayaların ortasına vurur ve su fışkırır Hayvanlarını sulayarak susuzluktan kurtarır Bu yer, halen mesire yeri olarak kullanılmaktadır
Şeyh Ömer Türbesi
Gülnar ilçesine bağlı Şeyh Ömer köyündedir Türbe sekizgen planlı olup, düzgün kesme taşlarla örülmüştür Üzerindeki büyük kubbe betonla tamir edildiğinden eski özelliği hakkında tam olarak bilgi alınamamıştır
|