Seferihisar İlçesi (İzmir)

Seferihisar İlçesi (İzmir)







Seferihisar, İzmir'in güneybatısında ve Ege Bölgesi'nde yer almaktadır Seferihisar, Cumhuriyet öncesinde 1884 yılında ilçe olmuştur

Seferihisar'ın Beyler, Çamtepe, Düzce, Gödence, İhsaniye, Kavakdere, Orhanlı, Turgut ve Ulamış olmak üzere toplam 8 köyü ve Doğanbey ile Ürkmez beldeleri bulunmaktadır Çamtepe Güzelbahçe ilçesinden 2001 yılında Seferihisar'a bağlanmıştır Beyler, Orhanlı, Gödence, Çamtepe ve İhsaniye köyleri orman köyleridir Kavakdere köyü ise dağınık yerleşme yapısına sahiptir Orhanlı köyü 1979 tarihinden itibaren yeni yerleşim alanına kurulmuş, eski köyün yerinde bir mahalle kalmıştır Evliya Çelebi'nin de dediği gibi zeytin ve üzüm temel geçim kaynakları arasındadır

* Seferihisar Merkezi *



Seferihisar ilçe merkezi 6 mahalleye sahiptir Bunlar, Turabiye, Cami Kebir, Hıdırlık, Tepecik, Çolak İbrahim Bey, Sığacık ve Ulamış mahalleleridir




Tarihi

Seferihisar ilçesi topraklarında en eski yerleşim yeri Teos olup, burasının MÖ 2000 yıllarında Akalardan kaçan Giritliler tarafından kurulduğu ve Karyalıların bir kenti olduğu bilinmektedir Böylece yöreye 4000 yıldan bu yana yerleşildiği söylenebilir

Seferihisar’ın kuruluşu hakkında bir kaç tez bulunmaktadır Bunlardan ilkine göre; Seferihisar III Pön Savaşları (Roma – Kartaca Savaşları) sırasında Roma’ya yenilen Kartacalı Anibal’in, Suriye Selefkoslarına sığınmak üzere Anadolu’ya geçmesi (MÖ150-146) üzerine Roma donanması’nın Teos önlerinde Myonnesos açıklarında Kartaca donanması ile savaşırken, Romalı General Tysaferin’in konaklama yeri olarak askerlerine inşa ettirdiği üs olarak kurulmuş ve Tysaferinopolis adı verilmiştir

İkinci tez ise; MÖ7 yüzyılda Anadolu toprakları üzerinden, Roma’ya göçen, Hind-Avrupa ırkından Etrüskler tarafından kurulduğuna aittirAnadolu’ya geldiklerinde kıyılara yeterince yaklaşmak isteyen Etrüsksler’in Seferihisar’ı önce bir konaklama yeri olarak kurdukları, sonra büyük bir kısmının Teos ve Sığacık limanlarından yararlanarak İtalya’ya göçtükleri, bir kısmının ise burada kaldığı ve Seferihisar’ın da MÖ5yüzyılda güçlü bir kent olduğu ileri sürülmektedir

Seferihisar adının Romalı General Tysaferin’den geldiği, Selçuklulara kadar Tysaferin veya Tysaferinopolis olarak anıldığı, Anadolu’nun Türkleşmesi sırasında adına eklenen hisar kelimesiyle Tysaferinhisar’a dönüştügü sanılmaktadır Yüzyıllar boyunca kullanılan bu ad, bugün Seferihisar olarak karşımızdadır

Ege’nin diğer yöreleri gibi Seferihisar’da da MÖ7,-5, yüzyillar arasında Lidyalılar, İranlılar, Atinalılar ve Ispartalılar hüküm sürmüstür Daha sonra yöreye İranlılar, Bergama Krallığı, Makedonyalılar, Eski Yunanlılar, Romalılar ve Bizanslılar egemen olmuştur




Seferihisar 1084 yılında Selçuklu Komutanı Emir Çakabey tarafindan alınmıs, IIHaçlı Seferi (1147-1149) sonrasında, bölge Sultan Mesut tarafindan Selçuklu topraklarına katılmıştır Seferihisar, 1308 yılında Selçukluların dağılması ile 1320 de Aydınoguları’nın egemenliğine ardından 1394 yılında da Osmanlıların eline geçmistir 1402 Ankara Savaşı nihayetinde Moğolların işgaline uğrayan bölge, 1425 yılında tekrar Aydınoguları’nın elindedir, ancak Cüneyt Bey’in ölümünden sonra Seferihisar artık Osmanlıların olmuştur Seferihisar 14 – 15 – 16 yüzyıllarda Düce (Hereke) ‘deki medresisiyle bir ilim ve kültür ocağı haline gelmiştir

Osmanlı toprak bölünüşüne göre has arazi içerisinde bulunan Seferihisar’ın geliri IIIMurat’ın annesi Valide Sultan tarafından, Mekke’ye vakfedilmiştir Seferihisar 19 yüzyıl başlarında 20 bini aşkın nüfusa sahipken, köylerden çıkan veba hastalığı nüfusu kırmış, Seferihisar’ın dört beş köyü ortadan kalkmıştır

İzmir 1850 yılında, Aydın vilayeti’nin merkezi olunca, Seferihisar nahiyesi de 1884 yılında Belediye olmuştur

İlçe merkezinde Selçuklular ve Osmanlılardan kalma camiler bulunmaktadır

Bunlardan; Turabiye Camii (1197) yılında Selçuklular tarafından yapılmış (1783-1784) yıllarında Osmanlılar tarafından bakıma alınıp yeniden ibadete açılmıştır Osmanlı döneminde ise Güdük Minare Camii, Hıdırlık Camii (1767-1768)ve Ulu Cami (1816-1817) inşa edilmiştirBu camilerin hepsi çesitli tarihlerde onarım gördüklerinden günümüzde de ibadete açıktırlar Ayrıca Osmanlı Dönemin’den kalma ve bugün yıkıntı halde 2 hamam bulunmaktadır

* Hamam Kalıntıları *



Seferihisar ve çevresinde tesbit edilen tarihi değerlerden biride tümülüslerdir Bunlardan; Tepecik Mahallesindeki Güneşlikent Tümülüsü, yaklaşık 20 myüksekliğinde, 80 m çapındadır ve yoğun kaçak kazılara maruz kalmıştır Ayrıca Hıdırlık Mahallesinde birbirine yakın konumlarda ikisi tescilli, sekizi tescilsiz, toplam 10 tümülüs yer almaktadır

Seferihisar’da Cumhuriyet döneminde kayda değer bir olayda Kore Savaşları’na katılan Türk Kuvvetlerinin, ikinci kafileden itibaren, 1951-1960 yılları arasında on yıl, hazırlık eğitimini burada yapmış olmalarıdır

Seferihisar ilçe merkezinde Kurtuluş Savaşı’nda ve Cumhuriyet döneminde şehit düşenlere ait bir Şehitlik ile ilçe merkezi girişinde, İzmir Caddesi üzerinde Şehitler Çeşmesi bulunmaktadır





Seferihisar'ın Kurtuluşu ve Çolak İbrahim Bey

15 Mayıs 1919 tarihine kadar Seferihisar’da yaklaşık %50 Rum, %50 yerli ve Mora göçmeni Türk ahali birlikte yaşamışlar, İzmir’in 15 Mayıs 1919 da Yunan işgaline uğramasıyla, işgal yılları başlamış, 11 Eylül 1922 de ilçe kurtarılmıştır





Harbiye’den yetişmiş Çolak İbrahim Bey, Musatafa Kemal Paşa’nın teklifini kabul ederek, maiyetindeki iki milis süvari alayı ile birlikte Kuvayı Milliye’ye katılmıştır Emrine bir nizamiye alayı ile bir dağ bataryası verilerek 1920 yılında 3Süvari Tümeni namıyla Garp Cephesi emrinde bir süvari tümeni yapılmıştır Çolak İbrahim Bey, Kızılçullu yakınlarından hareket ederek,Sefehisar’ın doğusundaki dağ geçitlerinden ilerlemiş ve 11 Eylül 1922 tarihinde öğleden sonra Seferihisar’a girmiştir Giriş yönü, Kocaçay tarafından bugünkü Kurtuluş Caddesi (o zaman ki Sığırtmaç Sokağı) üzeridir

Çolak İbrahim Bey adı, Seferihisar’da eski Rum Mahallesi olan ve sonradan Rumeli göçmenlilerinin yerleştirildiği mahalleye verilmiştir 1982 yılında bir tanesi Çolak İbrahim Bey Mahallesindeki parka, diğeri de Şehitler Çeşmesi karşısında olmak üzere 2 büstü dikilmiştir





Atatürk’ün Seferihisar’ı Ziyareti


Seferihisar için önemli tarihlerden biri de 11 Nisan 1934 de Mustafa Kemal Atatürk’ün ilçe merkezini ve Sığacık’ı ziyaretleridirAtatürk ilçeye girmeden önce Sığacık’a geçmiş, sahilde incelemelerde bulunmuştur Karşılaştığı Sığacık İlkokul öğretmeninden not defterini istemiş, harf devrimine rağmen öğretmenin not defterinin eski yazıyla yazılmış olduğunu görünce üzülmüştür Sonra küçük öğrenci Mehmet İnce’ye sorular sorup, onu okşamış ve Seferihisar’a dönmüştür

Üzerinde yerli malı kumaştan golf elbise olan Atatürk, askeri gazinoda ağırlanıp, kahvesini içtikten sonra, halkı selamlayarak ilçeden ayrılmıştır