Urla İlçesi (İzmir'de Bir Nefes)

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-04-2012

Urla İlçesi (İzmir)

Doğal güzellikleri ve tarihi zenginlikleri ile tanınan ilçenin İzmir’e uzaklığı 38 km

yüzölçümü 728 km2 dir

Urla, İzmir’in batısında, kendi adı ile aynı adını taşıyan yarımadanın orta kısmında yer almaktadır

Kuzeyinde Ege denizi, batısında Çeşme ilçesi, güneyinde Düden denizi ve Seferihisar, doğusunda ise Güzelbahçe (Kilizman) ilçesi ile komşudur

İlçe merkezi sahilden 4 km

içeriye çekilmiş durumdadır

Urla’nın kurulduğu yerin özelliklerine bakıldığında alışılmışın dışında bir durum göze çarpar

Urla Akpınar deresinin içinden geçtiği dereli tepeli bir alanda kurulmuştur

Küçük düzlükler, verimli vadiler, yüksek olmayan tepeler Urla’nın dört bucağını çevreler

Onun en önemli özelliği, yarımadanın hemen ortalarında, verimli ziraat sahası içinde yer almasıdır

Urla Sokaklarından

Urla AdıUrla adı ile ilgili olarak halkın dilinde bugüne kadar yaşayan bir hatıra vardır

Buna göre: Urla Yarımadası’nda fetih hareketlerinde bulunan bir Türk kumandanı, Urla’da bir çınar ağacının altında dinlenir

Bu sırada oradan geçen bir kişi kendisine “uğurola” der

Gerçekten sefer uğurlu geçer ve kumandan dönüşte daha önce dinlendiği çınarın yanına bugün adını taşıyan camii yaptırır

Urla adı da Uğurola sözünün kısaltılmış şekli olarak yaşamaktadır

Urla adı ile ilgili başka görüş ve düşüncelerde vardır

Bizans tarihçisi Dukas, eserinde Urla’dan Vriula diye bahsetmektedir

Urla adının, bir ottan geldiğine dair rivayetler de vardır

XIX

yy

sonlarında Urla ve çevresinde sayıca çoğalan Rumlar, yöredeki bir ota Vriula derlermiş

Urla adının bundan çıktığı ileri sürülür

Tarihi

1920 Yılına ait bir fotoğraf

Günümüz Fotoğrafı (Yer aynı yer)

Bir evin restorasyon öncesi

Restorasyon sonrası

Tarihi M

Ö

2000 yıllarına kadar uzanır

Urla'nın o devirlerdeki adı Klazomenai'dir

M

Ö

2000 yıllarının sonlarında Ege göçleri sonucu, Dor'ların orta Avrupa içlerinden aşağıya, Yunanistan'a inmeleri ile Yunanistan'da oturan İon'lar Anadolu'ya geçerek İzmir Körfezi'nden Mandalya Körfezi'ne kadar uzanan bölgede yerleşmişlerdir

O devirlerdeki kargaşadan dolayı Anadolu'ya gelerek yeni kentler kurmuşlar

Hatta Hititler gibi büyük devletler bile bu kargaşadan etkilenmiştir

Bu bölgeye İonia adını vermişler

İon kolonizasyonu olarak adlandırılan bu olay, zamanla yayılmış ve Smynnaa (Eski İzmir) ve Phokaia (Eski Foça) Aiollerin elinden koparılıp alınmış ve birer İon kent devletine dönüştürülmüştür

Eski zeytinyağı içliği yenilenerek tekrar ayağa kaldırıldı

16 yyda yapılan Kamanlı Camii, (Kuşçular köyü)

Büyük İskender tarafından yaptırılan Taş Köprü

Ünlü Yunanlı şair Seferis'in yaşadığı evin butik otel hale getirilerek bar ve otel olarak kullanıldığı mekan

Deniz taşları ile kaplı ev

Klazomenai antik kentinin kalıntıları Urla'nın İskele mahallesinde bulunmaktadır

Şu anda kazılar halen devam etmektedir

Bir kısmı Karantina Adası üzerinde bulunmaktadır

Çıkarılan önemli kalıntılardan birisi de o devirlerde kullanılan bir zeytinyağı fabrikasıdır

Ağaçlı yolun (Mithat Paşa Caddesi) İskele tarafında batısında bulunmaktadır

Klazomenai M

Ö

188 de, Roma'nın Pergamon Krallığı'nın müttefiki olarak yer aldığı, Suriye Krallığı ile yapılan Apemai barışından sonra, Romalı'lar tarafından özgür bırakılan şehirler arasındadır

Ayrıca Drymussa (Uzunada) Adası'da Klazomenai'a eklenmiştir

Arkeolojik bulgular Klazonmenai Kentinde yerleşimin en geç M

S

5

Y

başlarına kadar devam ettiğini göstermektedir

Bizans döneminde Piskoposluk listesinde adı geçen Klazomenai kentinin bazı arkeolojik deliller işiığında eski kent arazisi içinde kalan ve günümüzde Gülbahçe olarak adlandırılan yerde bulunmaktadır

Helenistik-Roma döneminde anakara boşaltılmış ve Karantina Adası'ndaki yerleşim önem kazanmıştır

Karantina Adası'nın doğu kıyısındaki modern plajın içerisinde Helenistik-Roma dönemi villaların duvarları ve deniz içindeki temelleri gözlenebilmektedir

Adanın kuzeyindeki tepenin en yüksek noktasında bir tapınak bulunmaktadır

Bu tapınağın terasının kuzeyindeki bir yığıntıdan Arkaik dönem oturan kadın heykelciklerinin Helenistik dönem kopyaları elde edilmiştir

08-04-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Urla İlçesi (İzmir'de Bir Nefes) Urla İlçesi (İzmir) Doğal güzellikleri ve tarihi zenginlikleri ile tanınan ilçenin İzmir’e uzaklığı 38 km yüzölçümü 728 km2 dir Urla, İzmir’in batısında, kendi adı ile aynı adını taşıyan yarımadanın orta kısmında yer almaktadır Kuzeyinde Ege denizi, batısında Çeşme ilçesi, güneyinde Düden denizi ve Seferihisar, doğusunda ise Güzelbahçe (Kilizman) ilçesi ile komşudur İlçe merkezi sahilden 4 km içeriye çekilmiş durumdadır Urla’nın kurulduğu yerin özelliklerine bakıldığında alışılmışın dışında bir durum göze çarpar Urla Akpınar deresinin içinden geçtiği dereli tepeli bir alanda kurulmuştur Küçük düzlükler, verimli vadiler, yüksek olmayan tepeler Urla’nın dört bucağını çevreler Onun en önemli özelliği, yarımadanın hemen ortalarında, verimli ziraat sahası içinde yer almasıdır Urla Sokaklarından Urla AdıUrla adı ile ilgili olarak halkın dilinde bugüne kadar yaşayan bir hatıra vardır Buna göre: Urla Yarımadası’nda fetih hareketlerinde bulunan bir Türk kumandanı, Urla’da bir çınar ağacının altında dinlenir Bu sırada oradan geçen bir kişi kendisine “uğurola” der Gerçekten sefer uğurlu geçer ve kumandan dönüşte daha önce dinlendiği çınarın yanına bugün adını taşıyan camii yaptırır Urla adı da Uğurola sözünün kısaltılmış şekli olarak yaşamaktadır Urla adı ile ilgili başka görüş ve düşüncelerde vardır Bizans tarihçisi Dukas, eserinde Urla’dan Vriula diye bahsetmektedir Urla adının, bir ottan geldiğine dair rivayetler de vardır XIX yy sonlarında Urla ve çevresinde sayıca çoğalan Rumlar, yöredeki bir ota Vriula derlermiş Urla adının bundan çıktığı ileri sürülür Tarihi 1920 Yılına ait bir fotoğraf Günümüz Fotoğrafı (Yer aynı yer) Bir evin restorasyon öncesi Restorasyon sonrası Tarihi MÖ 2000 yıllarına kadar uzanır Urla'nın o devirlerdeki adı Klazomenai'dir MÖ 2000 yıllarının sonlarında Ege göçleri sonucu, Dor'ların orta Avrupa içlerinden aşağıya, Yunanistan'a inmeleri ile Yunanistan'da oturan İon'lar Anadolu'ya geçerek İzmir Körfezi'nden Mandalya Körfezi'ne kadar uzanan bölgede yerleşmişlerdir O devirlerdeki kargaşadan dolayı Anadolu'ya gelerek yeni kentler kurmuşlar Hatta Hititler gibi büyük devletler bile bu kargaşadan etkilenmiştir Bu bölgeye İonia adını vermişler İon kolonizasyonu olarak adlandırılan bu olay, zamanla yayılmış ve Smynnaa (Eski İzmir) ve Phokaia (Eski Foça) Aiollerin elinden koparılıp alınmış ve birer İon kent devletine dönüştürülmüştür Eski zeytinyağı içliği yenilenerek tekrar ayağa kaldırıldı 16 yyda yapılan Kamanlı Camii, (Kuşçular köyü) Büyük İskender tarafından yaptırılan Taş Köprü Ünlü Yunanlı şair Seferis'in yaşadığı evin butik otel hale getirilerek bar ve otel olarak kullanıldığı mekan Deniz taşları ile kaplı ev Klazomenai antik kentinin kalıntıları Urla'nın İskele mahallesinde bulunmaktadır Şu anda kazılar halen devam etmektedir Bir kısmı Karantina Adası üzerinde bulunmaktadır Çıkarılan önemli kalıntılardan birisi de o devirlerde kullanılan bir zeytinyağı fabrikasıdır Ağaçlı yolun (Mithat Paşa Caddesi) İskele tarafında batısında bulunmaktadır Klazomenai MÖ188 de, Roma'nın Pergamon Krallığı'nın müttefiki olarak yer aldığı, Suriye Krallığı ile yapılan Apemai barışından sonra, Romalı'lar tarafından özgür bırakılan şehirler arasındadırAyrıca Drymussa (Uzunada) Adası'da Klazomenai'a eklenmiştir Arkeolojik bulgular Klazonmenai Kentinde yerleşimin en geç MS 5 YY başlarına kadar devam ettiğini göstermektedir Bizans döneminde Piskoposluk listesinde adı geçen Klazomenai kentinin bazı arkeolojik deliller işiığında eski kent arazisi içinde kalan ve günümüzde Gülbahçe olarak adlandırılan yerde bulunmaktadır Helenistik-Roma döneminde anakara boşaltılmış ve Karantina Adası'ndaki yerleşim önem kazanmıştır Karantina Adası'nın doğu kıyısındaki modern plajın içerisinde Helenistik-Roma dönemi villaların duvarları ve deniz içindeki temelleri gözlenebilmektedir Adanın kuzeyindeki tepenin en yüksek noktasında bir tapınak bulunmaktadır Bu tapınağın terasının kuzeyindeki bir yığıntıdan Arkaik dönem oturan kadın heykelciklerinin Helenistik dönem kopyaları elde edilmiştir