Türkiye’De İslam, Hıristiyanlık Ve Museviliğin 70 Kutsal Abidesi

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-04-2012

Habib Neccar Camii ve Türbesi

Hatay
Fotoğraf: Umut Kaçar

Habibün Neccar’ın Antakya’da yaşadığına ve dülgerlike (marangozluk) uğraştığına inanılıyor

Kuran’da adı anılmaksızın kendisinden bahsedilir

Yahya Suresi’nin 13-27

ayetleri arsında anlatılan olaylar onunla ilişkişlendirilir

Buna göre Allah, Antakya halkı sapıtınca iki elçi yollar (yorumculara göre Yahya ve Yunus), sonra bir üçüncüsünü gönderir (Şem’un)

Ancak elçileri dinlemeyen halk sapkınlığa devam eder

Halkı elçilerin sözüne uyma konusunda uyaran bir kişi öldürülür

Bu öldürülen Habibün Neccar’dır

Araplar Neccar’ın mezarının bulunduğu Silpius Dağı’na Habibün Neccar adını verir

Habib Neccar Camii, Hatay’da yapılan ilk cami olarak biliniyor

Baybars zamanında eski bir tapınağın yerine yapılan cami, 9

yüzyılda depremden zarar gördüğü için yeniden yapıldı ama minare eski şeklini korudu

Kitabesinde yeniden yapım tarihi olarak hicri 1275 yazıyor

Caminin bir köşesinde Habib Neccar’ın türbesi yer alıyor

Aziz Paulus (St

Paul) Kilisesi

Isparta
Fotoğraf: Fatih Özenbaş

Aziz Paulus (St

Paul) Kilisesi, Yalvaç ilçesinin yaklaşık 1 kilometre kuzeyinde, Sultan Dağları’nın güney yamaçlarında kurulu Antiocheia antik kentinde yer alıyor

İlk Hıristiyan kiliseleri arasında yer almasından dolayı önem taşıyor

İsa’nın havarilerinden St

Paul’ün, St

Barnabas ile birlikte İS 46 yılında kente gelerek buradaki sinagogda ilk resmi vaazını verdiği söylenir

Daha sonra bu sinagog üzerine St

Paul Kilisesi inşa edildi

Antiokheia’nın ilk ve en büyük kilisesi olan St

Paul, Roma hamamının 200 metre güneyinde yer alıyor

Yapı bazilikal planlıdır

Kilisede yapılan araştırmalar, daha önce inşa edilmiş küçük boyutlardaki bir sinagogun varlığını doğruladı

Kilisenin taban mozaikleri ile sütunlu bir duvarın görünümü oldukça etkileyici

Kilisenin içinde çok sayıda mezar ve iskelet kalıntılarına rastlandı

Kilisede yer alan kitabelerde Optimus Ortodoks liderlerinin adı geçiyor

Aya Thekla(Meryemlik)

Çel
Fotoğraf: Cüneyt Oğuztüzün

Silifke’ye 5 kilometre mesafede, Taşucu yolu üzerinde bulunan Aya Th ekla Hıristiyanlığın en eski ve en önemli merkezlerinden biri olup, İS 50 yılında kurulduğu tahmin ediliyor

Meryemlik’in tarihi Azize Th ekla’nın buraya gelişi ile başlıyor

Hz

İsa’nın havarilerinden olan Aziz Paulus’un (St

Paul) vaazlarını dinleyerek etkilenen ve kendini Hıristiyanlık dinine adayan 17 yaşındaki Azize Th ekla, yörede (Konya, Yalvaç, Kapadokya) Hıristiyanlığı yaymaya çalışırken paganların (putperest Romalılar) baskılarına maruz kalıp öldürüleceğini anlayınca kaçarak Silifke’ye gelir

Yeraltında bulunan mağaralarda saklanan ve dinini yaymaya devam eden azizenin, bunun yanı sıra hastalara yardım ettiği rivayet ediliyor

Azize Th ekla’nın öldürüleceğini anlayınca bu mağarada kaybolduğuna inanılıyor

Azize Th ekla’nın içinde yaşadığı mağara, onun kayboluşundan sonra Hıristiyanlarca kutsal yerlerden sayıldı

İS 312 yılında bu din serbest bırakılıncaya kadar gizli bir ibadet yeri olarak kullanıldı

Bu mağara bölümü daha sonra 4

yüzyılda kiliseye (yeraltı kilisesi) dönüştürüldü

Üzerinde bugün sadece apsisinin biri bulunan Aya Th ekla Kilisesi, üç nefli Th ekla Bazilikası, büyük sarnıç, nekropol alanı ve kutsal yol görülmeye değer yerlerden

Ashabı Kehf Mağarası

Çel
Fotoğraf: Şebnem Eraş

İçel’in Tarsus ilçesine 12 kilometre mesafedeki Ulaş köyü yakınında

Kuranı Kerim’de bir sureye adını veren bu mağara, hem Müslüman, hem de Hıristiyanlarca kutsal sayılıyor

İnanışa göre çoktanrılı dönemde, tek Tanrıya inandıkları için eziyet edilmekten kaçan Hıristiyan dinine mensup yedi genç (Yemliha, Mekseline, Mislina, Mernuş, Sazenuş, Debrenuş ve Kefeştetayuş), köpekleriyle birlikte bu mağaraya saklanırlar

Mucizevi bir şekilde taş kesilip 300 yıl uykuya dalan bu dindar kişiler, uyandıklarında her şeyin çok farklı olduğunu görürler

İçlerinden birisi yiyecek almak için kente gider, ancak yakalanır

Yakalayanlar, onunla birlikte mağaraya geldiklerinde yedi yavru kuşun tünediği bir yuvadan başka bir şey görmez

Bu nedenle burası “Yedi Uyurlar Mağarası” olarak adlandırılır

Mağaranın üstünde 1873 yılında Sultan Abdülaziz tarafından yaptırılan camiye sonradan üç şerefeli bir de minare eklendi

Ashabı Kehf söyleni Anadolu insanını çok etkilemiş olmalı ki birçok yerde daha aynı adla ya da “Yedi Uyurlar”, “Yedi Uyuyanlar” adlarıyla anılan mağaralar görülüyor

Bunlardan en bilinenlerini anmadan geçemedik

Yedi Uyurlar Mağarası (İzmir)

İzmir’deki Yedi Uyurlar Mağarası’nın söyleni ise 3

yüzyılın başında hüküm süren ve Hıristiyanlara karşı acımasızlığıyla bilinen Roma İmparatoru Decius zamanına dayandırılır

Buna göre; Decius’un zulmünden kaçan yedi kişinin, sığındıkları Panayır Dağı’ndaki Yedi Uyurlar Mağarası’nda 200 yıl süren bir uykuya daldıkları kabul edilir

Dört katı ortaya çıkarılan mağaralarda, iki kilise ve birçok mezar bulunuyor

Ashabı Kehf Külliyesi ve Camii (Kahramanmaraş)

Afşin’in 8 kilometre batısında, yüksek bir tepe üstündeki yapılar topluluğu 13

yüzyıldan kalma

Cami, kervansaray, ribat ve planı saptanamayan birçok küçük yapıdan oluşuyor

Son yıllarda onarıldı

Ashabı Kehf Mağarası’nın önünde, Bizans kilisesinden camiye dönüştüren yapı Ashabı Kehf Camii olarak biliniyor

Kayaya oyulmuş, geniş kemerle birbirine bağlı iki tonozlu mağara bölümünün önünde üç bölümlü yapı yer alıyor

Caminin doğusunda ikisi tonozlu, biri küçük kubbe ile örtülü üç bölümlü son cemaat yeri var

Bir bölümü kayalara oyulmuş olan ribat iki katlı; alt katı kesme taş, üst kat ise tuğla ile inşa edilmiş

Yapıya güneydeki görkemli taçkapıdan giriliyor

Dışa taşkın dikdörtgen taçkapı iç içe bordürlerle bezeli

Mukarnaslı, yıldız geçmeli bordürlerin ortasında bitkisel ve geometrik rozetler yer alıyor

Taçkapıdan girilen uzun koridorun sağında, üç kemerle açılan başka bir salon, salonda ise kemerle bağlanan tonozlu mescit ile buna dikey eyvan yer alıyor

Aziz Paulus (St

Paul) Kilisesi

Çel

İçel’in Tarsus ilçesinde bulunan ve Aziz Paulus’a (St

Paul) adandığı bilinen yapının İS 11

-12

yüzyıllarda inşa edildiği tahmin ediliyor

İkinci kez 1862 yılında yeniden yapılan kilise, iki sıra halinde dört sütunla üç nefe ayrıldı ve üzeri tonozla örtüldü

Kuzeydoğu köşesinde çan kulesi bulunan kilisenin iç mekânı fresklerle süslü olup, aziz ve melek tasvirleri ile Hz

İsa tasviri yer alıyor

Aziz Paulus Kuyusu

Yine Tarsus ilçesinde, Cumhuriyet Alanı’nın yaklaşık 300 metre kuzeyinde, öteden beri “St

Paul’un Evi” olarak kabul edilen bir avluda bulunan kuyunun St Paul adına yapıldığı rivayet ediliyor

Tarihi açıdan zengin geçmişi olan kuyu ve yakın çevresi günümüzde koruma altına alınarak arkeolojik araştırmalar yapıldı

Bu araştırmalarda, St

Paul Kuyusu ve çevresinin Roma, Bizans ve Osmanlı dönemi kültür katlarını verdiği tespit edildi

Suyunun şifalı olduğuna inanılan St

Paul Kuyusu, turistlerden yoğun ilgi görüyor

Binbir Kilise (Maden)

Kahraman
Fotoğraf: Özcan Yüksek

Maden, Karaman’ın 50 kilometre kuzeyinde Karadağ eteklerine kurulmuş Binbir Kilise olarak bilinen tarihi kalıntıların üzerinde yer alıyor

Köye girişte sağdaki ilk bina Büyük Kilise olarak anılıyor

Düzgün kesme taştan yapılmış Büyük Kilise’nin (Mahalaç Kilisesi) girişi ile dokuz kemerli sol kanadı ayakta kalmış

Kilisenin kuzeyinde büyük bir sarnıç bulunuyor

Kent susuz bir arazi üzerinde kurulduğundan tüm mabetler, keşişhaneler, rahip ve öğrenci odalarında ve konutların hepsinde sarnıç olduğu görülüyor

Kentin kuzeyinde bulunan Çanlı Kilise ise yıkıntı halinde

Kentin tam ortasında bir mezarlık bulunuyor

Birinci kilisenin kuzeybatısında, ikinci bir kilise daha var

Bu kilisenin apsis kısmı ile girişi ayakta

Maden antik şehri bu değerlerinden dolayı kentsel sit alanı ilan edildi

Derbe

Karaman’a 23 kilometre mesafedeki Ekinözü (Aşıran) köyündeki antik Derbe yerleşiminde Kerti Höyük’ün yanı sıra Hıristiyanlığın ilk yıllarına ait kilise kalıntısı bulunuyor

Bu kilisenin Ephesos’taki Meryemana Kilisesi’nden 13 yıl önce kurulan bir Hıristiyan kilisesi olduğu rivayet ediliyor

Kilisenin İS 41 yılında St

Paul ve St

Barnabas tarafından yapıldığı rivayet edilir

Bab-ı Esrar - Yansımalar

08-04-2012	#11
Prof. Dr. Sinsi	Türkiye’De İslam, Hıristiyanlık Ve Museviliğin 70 Kutsal Abidesi Habib Neccar Camii ve Türbesi Hatay Fotoğraf: Umut Kaçar Habibün Neccar’ın Antakya’da yaşadığına ve dülgerlike (marangozluk) uğraştığına inanılıyor Kuran’da adı anılmaksızın kendisinden bahsedilir Yahya Suresi’nin 13-27 ayetleri arsında anlatılan olaylar onunla ilişkişlendirilir Buna göre Allah, Antakya halkı sapıtınca iki elçi yollar (yorumculara göre Yahya ve Yunus), sonra bir üçüncüsünü gönderir (Şem’un) Ancak elçileri dinlemeyen halk sapkınlığa devam eder Halkı elçilerin sözüne uyma konusunda uyaran bir kişi öldürülür Bu öldürülen Habibün Neccar’dır Araplar Neccar’ın mezarının bulunduğu Silpius Dağı’na Habibün Neccar adını verir Habib Neccar Camii, Hatay’da yapılan ilk cami olarak biliniyor Baybars zamanında eski bir tapınağın yerine yapılan cami, 9 yüzyılda depremden zarar gördüğü için yeniden yapıldı ama minare eski şeklini korudu Kitabesinde yeniden yapım tarihi olarak hicri 1275 yazıyor Caminin bir köşesinde Habib Neccar’ın türbesi yer alıyor Aziz Paulus (St Paul) Kilisesi Isparta Fotoğraf: Fatih Özenbaş Aziz Paulus (St Paul) Kilisesi, Yalvaç ilçesinin yaklaşık 1 kilometre kuzeyinde, Sultan Dağları’nın güney yamaçlarında kurulu Antiocheia antik kentinde yer alıyor İlk Hıristiyan kiliseleri arasında yer almasından dolayı önem taşıyor İsa’nın havarilerinden St Paul’ün, St Barnabas ile birlikte İS 46 yılında kente gelerek buradaki sinagogda ilk resmi vaazını verdiği söylenir Daha sonra bu sinagog üzerine St Paul Kilisesi inşa edildi Antiokheia’nın ilk ve en büyük kilisesi olan St Paul, Roma hamamının 200 metre güneyinde yer alıyor Yapı bazilikal planlıdır Kilisede yapılan araştırmalar, daha önce inşa edilmiş küçük boyutlardaki bir sinagogun varlığını doğruladı Kilisenin taban mozaikleri ile sütunlu bir duvarın görünümü oldukça etkileyici Kilisenin içinde çok sayıda mezar ve iskelet kalıntılarına rastlandı Kilisede yer alan kitabelerde Optimus Ortodoks liderlerinin adı geçiyor Aya Thekla(Meryemlik) Çel Fotoğraf: Cüneyt Oğuztüzün Silifke’ye 5 kilometre mesafede, Taşucu yolu üzerinde bulunan Aya Th ekla Hıristiyanlığın en eski ve en önemli merkezlerinden biri olup, İS 50 yılında kurulduğu tahmin ediliyor Meryemlik’in tarihi Azize Th ekla’nın buraya gelişi ile başlıyor Hz İsa’nın havarilerinden olan Aziz Paulus’un (St Paul) vaazlarını dinleyerek etkilenen ve kendini Hıristiyanlık dinine adayan 17 yaşındaki Azize Th ekla, yörede (Konya, Yalvaç, Kapadokya) Hıristiyanlığı yaymaya çalışırken paganların (putperest Romalılar) baskılarına maruz kalıp öldürüleceğini anlayınca kaçarak Silifke’ye gelir Yeraltında bulunan mağaralarda saklanan ve dinini yaymaya devam eden azizenin, bunun yanı sıra hastalara yardım ettiği rivayet ediliyor Azize Th ekla’nın öldürüleceğini anlayınca bu mağarada kaybolduğuna inanılıyor Azize Th ekla’nın içinde yaşadığı mağara, onun kayboluşundan sonra Hıristiyanlarca kutsal yerlerden sayıldı İS 312 yılında bu din serbest bırakılıncaya kadar gizli bir ibadet yeri olarak kullanıldı Bu mağara bölümü daha sonra 4 yüzyılda kiliseye (yeraltı kilisesi) dönüştürüldü Üzerinde bugün sadece apsisinin biri bulunan Aya Th ekla Kilisesi, üç nefli Th ekla Bazilikası, büyük sarnıç, nekropol alanı ve kutsal yol görülmeye değer yerlerden Ashabı Kehf Mağarası Çel Fotoğraf: Şebnem Eraş İçel’in Tarsus ilçesine 12 kilometre mesafedeki Ulaş köyü yakınında Kuranı Kerim’de bir sureye adını veren bu mağara, hem Müslüman, hem de Hıristiyanlarca kutsal sayılıyor İnanışa göre çoktanrılı dönemde, tek Tanrıya inandıkları için eziyet edilmekten kaçan Hıristiyan dinine mensup yedi genç (Yemliha, Mekseline, Mislina, Mernuş, Sazenuş, Debrenuş ve Kefeştetayuş), köpekleriyle birlikte bu mağaraya saklanırlar Mucizevi bir şekilde taş kesilip 300 yıl uykuya dalan bu dindar kişiler, uyandıklarında her şeyin çok farklı olduğunu görürler İçlerinden birisi yiyecek almak için kente gider, ancak yakalanır Yakalayanlar, onunla birlikte mağaraya geldiklerinde yedi yavru kuşun tünediği bir yuvadan başka bir şey görmez Bu nedenle burası “Yedi Uyurlar Mağarası” olarak adlandırılır Mağaranın üstünde 1873 yılında Sultan Abdülaziz tarafından yaptırılan camiye sonradan üç şerefeli bir de minare eklendi Ashabı Kehf söyleni Anadolu insanını çok etkilemiş olmalı ki birçok yerde daha aynı adla ya da “Yedi Uyurlar”, “Yedi Uyuyanlar” adlarıyla anılan mağaralar görülüyor Bunlardan en bilinenlerini anmadan geçemedik Yedi Uyurlar Mağarası (İzmir) İzmir’deki Yedi Uyurlar Mağarası’nın söyleni ise 3 yüzyılın başında hüküm süren ve Hıristiyanlara karşı acımasızlığıyla bilinen Roma İmparatoru Decius zamanına dayandırılır Buna göre; Decius’un zulmünden kaçan yedi kişinin, sığındıkları Panayır Dağı’ndaki Yedi Uyurlar Mağarası’nda 200 yıl süren bir uykuya daldıkları kabul edilir Dört katı ortaya çıkarılan mağaralarda, iki kilise ve birçok mezar bulunuyor Ashabı Kehf Külliyesi ve Camii (Kahramanmaraş) Afşin’in 8 kilometre batısında, yüksek bir tepe üstündeki yapılar topluluğu 13 yüzyıldan kalma Cami, kervansaray, ribat ve planı saptanamayan birçok küçük yapıdan oluşuyor Son yıllarda onarıldı Ashabı Kehf Mağarası’nın önünde, Bizans kilisesinden camiye dönüştüren yapı Ashabı Kehf Camii olarak biliniyor Kayaya oyulmuş, geniş kemerle birbirine bağlı iki tonozlu mağara bölümünün önünde üç bölümlü yapı yer alıyor Caminin doğusunda ikisi tonozlu, biri küçük kubbe ile örtülü üç bölümlü son cemaat yeri var Bir bölümü kayalara oyulmuş olan ribat iki katlı; alt katı kesme taş, üst kat ise tuğla ile inşa edilmiş Yapıya güneydeki görkemli taçkapıdan giriliyor Dışa taşkın dikdörtgen taçkapı iç içe bordürlerle bezeli Mukarnaslı, yıldız geçmeli bordürlerin ortasında bitkisel ve geometrik rozetler yer alıyor Taçkapıdan girilen uzun koridorun sağında, üç kemerle açılan başka bir salon, salonda ise kemerle bağlanan tonozlu mescit ile buna dikey eyvan yer alıyor Aziz Paulus (St Paul) Kilisesi Çel İçel’in Tarsus ilçesinde bulunan ve Aziz Paulus’a (St Paul) adandığı bilinen yapının İS 11-12 yüzyıllarda inşa edildiği tahmin ediliyor İkinci kez 1862 yılında yeniden yapılan kilise, iki sıra halinde dört sütunla üç nefe ayrıldı ve üzeri tonozla örtüldü Kuzeydoğu köşesinde çan kulesi bulunan kilisenin iç mekânı fresklerle süslü olup, aziz ve melek tasvirleri ile Hz İsa tasviri yer alıyor Aziz Paulus Kuyusu Yine Tarsus ilçesinde, Cumhuriyet Alanı’nın yaklaşık 300 metre kuzeyinde, öteden beri “St Paul’un Evi” olarak kabul edilen bir avluda bulunan kuyunun St Paul adına yapıldığı rivayet ediliyor Tarihi açıdan zengin geçmişi olan kuyu ve yakın çevresi günümüzde koruma altına alınarak arkeolojik araştırmalar yapıldı Bu araştırmalarda, St Paul Kuyusu ve çevresinin Roma, Bizans ve Osmanlı dönemi kültür katlarını verdiği tespit edildi Suyunun şifalı olduğuna inanılan St Paul Kuyusu, turistlerden yoğun ilgi görüyor Binbir Kilise (Maden) Kahraman Fotoğraf: Özcan Yüksek Maden, Karaman’ın 50 kilometre kuzeyinde Karadağ eteklerine kurulmuş Binbir Kilise olarak bilinen tarihi kalıntıların üzerinde yer alıyor Köye girişte sağdaki ilk bina Büyük Kilise olarak anılıyor Düzgün kesme taştan yapılmış Büyük Kilise’nin (Mahalaç Kilisesi) girişi ile dokuz kemerli sol kanadı ayakta kalmış Kilisenin kuzeyinde büyük bir sarnıç bulunuyor Kent susuz bir arazi üzerinde kurulduğundan tüm mabetler, keşişhaneler, rahip ve öğrenci odalarında ve konutların hepsinde sarnıç olduğu görülüyor Kentin kuzeyinde bulunan Çanlı Kilise ise yıkıntı halinde Kentin tam ortasında bir mezarlık bulunuyor Birinci kilisenin kuzeybatısında, ikinci bir kilise daha var Bu kilisenin apsis kısmı ile girişi ayakta Maden antik şehri bu değerlerinden dolayı kentsel sit alanı ilan edildi Derbe Karaman’a 23 kilometre mesafedeki Ekinözü (Aşıran) köyündeki antik Derbe yerleşiminde Kerti Höyük’ün yanı sıra Hıristiyanlığın ilk yıllarına ait kilise kalıntısı bulunuyor Bu kilisenin Ephesos’taki Meryemana Kilisesi’nden 13 yıl önce kurulan bir Hıristiyan kilisesi olduğu rivayet ediliyor Kilisenin İS 41 yılında St Paul ve St Barnabas tarafından yapıldığı rivayet edilir Bab-ı Esrar - Yansımalar