Anadolu'nun Şelaleleri

Oylat Şelalesi



Oylat Şelalesi – İnegöl (Bursa)
Fotoğraf: Elif Duran



Oylat adının kökeni eski bir hikâyeye dayanıyor İnegöl çevresine hâkim olan bir Bizans tekfurunun kızı onulmaz hastalığa yakalanır Son çare olarak belki deva bulur diye bölgedeki ılıcaya gönderilir Ancak sağlığından umut kesildiği için oraya bırakılır ve “öl-yat” denilir kıza Günlerce kaplıcaların şifalı sularında dinlenen kız sonunda iyileşir Halk arasında halen Ölyat olarak anılan bölgenin adı zamanla Oylat’a dönüşür

Bursa’nın İnegöl ilçesine 26 kilometre uzaklıktaki Oylat kanyon, mağara, kaplıca ve şelaleden oluşan doğal güzellikleriyle karşılıyor konuklarını Anayoldan kavak ağaçları arasındaki Oylat yoluna girdiğinizde, Sivrikaya Tepesi’nin oluşturduğu derin kanyonla karşılaşıyorsunuz Merdivenlerle inilen kanyon ağzında üç galerili bir mağara yer alıyor Birçok hastalığın tedavisinde yararlanılan Oylat Kaplıca Tesisleri, Uludağ’ın eteklerindeki ormanlık alanda konumlanıyor İsviçre’den sonra özellikleri açısından dünyada ikinci sırada yer aldığı iddia edilen kaplıcanın çevresinde, Roma dönemine tarihlenen kalıntılar göze çarpıyor

Oylat’ın son sürprizi büyük şelalesi Çam, meşe, ıhlamur, kestane, gürgen ve çınar ağaçlarıyla bezeli bir vadi yatağında akan derenin kenarından iki saatlik bir yürüyüşle ulaşılıyor Oylat Şelalesi’ne Ormanın serinliği ve suyun ritmik sesi eşliğindeki yürüyüş güzergâhı, Orman İşletmesi tarafından ahşap köprüler ve platformlarla düzenlenmiş Sonbaharda muhteşem bir renk cümbüşü yaşayan, ilkbaharda ise menekşe bahçesine dönüşen Oylat Şelalesi yolu, irili ufaklı birçok çağlayanla süslü Sık ağaçlar arasından geçen tahta platformu izleyerek, büyük bir gürültüyle düşen asıl şelaleye ulaşılıyor en sonunda Doğanın kucağında saklı bir hazineye benzeyen Oylat, dinginliği arayanlara huzur ve şifa ortamı sunuyor






Softboğan Şelalesi


Softboğan Şelalesi - Bursa
Fotoğraf: Halim Diker



Bursa-Uludağ’ın yarattığı bir başka şelale de Softaboğan Uludağ oteller bölgesindeki telesiyej istasyonuna yaklaşık iki kilometre mesafede, Kırkpınarlar Deresi üzerindeki şelale, bu noktadan itibaren Deliçay ile birleşene kadar yarattığı akarsuyun adını Balıklı Deresi olarak değiştirir Bakacak mevkiinde, tüm Bursa ovasının seyredilebildiği manzara noktasının yakınlarındaki dere yatağından aşağılara inilerek ulaşılıyor Softaboğan’a Dere içindeki iri taşlar, ıslanmadan patikadan yürüyüş yapma olanağı sağlıyor Yaklaşık 1800’lü metrelerden aşağılara indikçe suyun yarattığı taraça ve göletlerle karşılaşılıyor

Yaklaşık iki kilometre sonra gelinen noktada, bir kayanın üzerinden üç metreden dökülen şelale çıkıyor karşınıza Çok eski yıllarda bir medrese talebesinin boğularak ölmesinden dolayı Softaboğan denmiş şelalenin adına Birçok Bursalının gençlik günlerinde yüzme öğrendiği şelalenin küçük bir de göleti bulunmakta Şelaleden sonra Balıklı adını alan su, çılgın akışına Cumalıkızık köyüne kadar devam ediyor ve Bursa ovasına ulaştığı andan itibaren sakin bir dere yatağına dönüşüyor Şimdi ne yazık ki izine pek rastlanmasa da, geçmiş yıllarda derede balık yaşamaktaydı

Şelaleye giden patikalar, yine Uludağ’ın yamaçlarında bulunan Aras Şelalesi’yle birlikte hafta sonu trekking güzergâhı olarak kullanılıyor






Sutüven Şelalesi



Sutüven Şelalesi – Edremit (Balıkesir)
Fotoğraf: Balıkesir İl Müdürlüğü Arşivi



Kaz Dağları Milli Parkı içindeki diğer bir doğa harikası da Sutüven Şelalesi Dünyanın en önemli oksijen depolarından Kaz Dağları, biyolojik çeşitliliği ve akarsularıyla dikkat çeken bir bölge Edremit Körfezi manzaralı Sarıkız Tepesi yamaçlarından fışkıran pınarlar, denize doğru yol aldıkça derelere ve şelalelere dönüşüyor

İzmir Çanakkale karayolunun Altınoluk Edremit bölümünün 20 kilometresinde, Zeytinli köyü levhası takip edilerek ulaşılıyor şelaleye Beyoba köyünden iki kilometrelik toprak yolla gelinen şelale alanı, bir piknik ve mesire yeri olarak düzenlenmiş Yükseklerdeki Sarıkız Yaylası’ndan doğan Kızılkeçili Çayı üzerindeki Sutüven Şelalesi’nin adı, “tüven” yani “sıçrayan” su anlamına geliyor Dağların denize bakan yamacındaki şelale, isminin hakkını verircesine kayaların üzerinden sıçrayarak düşüyor küçük göletinin yüzeyine Köpürerek, 17 metre yüksekten dökülen sular, çam ormanlarıyla kaplı vadiyi serinletiyor

Şelalenin az yukarısındaki kaynağın çıkış noktasında yer alan Hasanboğuldu göleti, hüzünlü öyküsüyle biliniyor Yavuklusunun aşkını sınamak isteyen Emine ondan tuz yüklü bir çuvalı taşımasını ister Sıcaktan ve tuzdan sırtı yanan Hasan dayanamaz, gölete düşerek boğulur Hasan’ın boynundaki yazmayı suda bulan Emine, sevgilisinin öldüğünü anlayıp kendini oracıktaki bir çınara asar Bu hüzünlü aşk öyküsüne tanık olan şelale ve gölet, yüzyıllardır aynı devinimle akmaya devam ediyor

Sutüven Şelalesi’nin bulunduğu alanda çeşitli doğal ürünlerin satıldığı tezgâhlara rastlayabilirsiniz Ege’nin en önemli zeytin üretiminin yapıldığı bu bölgenin yakınlarındaki Akçay’da bir de termal kaplıca bulunuyor





Güney Şelalesi



Güney Şelalesi – Güney(Denizli)
Fotoğraf: Denizli İl Müdürlüğü Arşivi



Denizli merkeze 70, Güney ilçesine 5 kilometre mesafedeki şelale, yeşillikler içinde beyaz kıyafetiyle uzaklardan görülebiliyor Birinci dereceden sit alanı ilan edilen Güney Şelalesi, Türkiye’nin önemli doğa hazinelerinden biri olarak nitelendiriliyor

Afyon Dinar dağlarından doğan Büyük Menderes Nehri, Çivril ve Çal yerleşimlerini geçtikten sonra Güney ilçesi yakınlarında derin vadilere giriyor Bu noktadaki Cindere köyüyle aynı adı taşıyan tepeden doğan kaynak suları, yirmi metrelik bir şelale oluşturarak Büyük Menderes’e dökülüyor Kireçli suyun yatağındaki kalkerli tabakayı beyaza boyamasından dolayı, yöre yemyeşil orman dokusuyla birlikte bir renk cümbüşü yaratıyor Şelalenin gücü, yüzyıllardır altındaki kayaçları oyarak bir mağara haline getirmiş Sarkıt ve dikitlerin yanı sıra içinde bir de göl bulunan mağaranın, biri büyük diğeri küçük olmak üzere iki ağzı var Şelalenin serinlettiği ortamda, Damlataş Mağarası içindeki soğuk sularda yüzülebiliyor

Denizli’den gelirken yaklaşık bin metrelik bir irtifa kaybederek aşağı inen asfalt yol, vadinin dibindeki Güney ilçesine kadar uzanıyor Güney Şelalesi etrafında yer alan dinlenme tesisleri ve alabalık lokantaları, gelen turistlere hizmet veriyor