İstanbul'un En Büyük Adası: Büyükada | Her Şeyi İle Tanıyalım

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-03-2012

Büyükada |İstanbul

Tarihçe

Büyükada'da Bizans öncesi yerleşimlere ait çok az bilgi vardır

Muhtemelen Antik dönemde meskun olan Ada'daki en önemli bulgu, 1930 yılında Karacabey mevkiindeki Rum Ortodoks mezarlığı yakınında bulunan ve Büyük İskender'in babası Makedonya kralı II

Filip’e ait altın sikkeleri ihtiva eden Büyükada Definesidir

Hepsi 207 altın sikkeden ibaret olup şu anda İstanbul Arkeoloji Müzesindedir

Büyükada, diğer İstanbul Adaları gibi yaklaşık 7 yüzyıllık Bizans döneminde hapishane ve manastırlarıyla ün kazanmıştır

Bu dönemde Bizans'ta ortaya çıkan taht kavgaları, siyasi ve dini içerikli anlaşmazlıklar neticesinde Büyükada’ya prensesler, prensler, din adamları sürgün olarak gönderilmiş ve bunlara korkunç işkenceler yapılmıştır

İstanbul'un Türkler tarafından fethinden yaklaşık birbuçuk ay önce Fatih Sultan Mehmed'in kenti kuşatması sırasında Baltaoğlu Süleyman Bey bir donanma ile Kınalıada, Burgazada ve Heybeliada'yı teslim almış, yalnızca Büyükada bir kaleye sahip olduğu için kısa bir süre direnebilmiştir

Türklerin Adaları alması ile huzur ve sükun gelmiştir

Yerli halk balıkçılık ve tarımla geçinmiştir

Manastır ve kiliselerdeki keşişler el yazması dini eserleri çoğaltarak hayatlarını sürdürmüşlerdir

Ada'ya Türklerin yerleşmesi 1846'da küçük gemilerin hizmete başlaması ile oluşmuştur

1875'de daha büyük gemilerin gelmesi ile düzenli seferlere geçilmiştir

Bundan sonra Ada'da nüfus hızla artmıştır

Zengin Türklerin yanısıra yabancılar da Ada'ya rağbet etmiş ve köşkler, konaklar, oteller dönemin mimari usluplarını yansıtan binalar, kiliseler ve cami yapılmıştır

1861’de Padişah Abdülaziz döneminde İstanbul'da kurulan ilk üç belediye dairesinden biri olarak Yedinci Daire diye anılan Adalar Belediyesi Teşkilatı kuruldu ve merkezi Büyükada oldu

1894’de meydana gelen depremde ve 1900'lü yılların başlarında çıkan çarşı yangınında önemli hasarlar meydana geldi

1945 yılından sonra Ada'ya yazlığa gelen Türklerde çoğalma olmuş, iskele çevresinde başlayan yapılaşmalar kıyı boyunca devam ederek tepelere doğru tırmanmıştır

1984 yılında SİT alanı olarak kabul edilen Büyükada İstanbul'un en seçkin yerlerinden biri olma özelliğini korumaktadır

Genel Bilgiler:

Büyükada 9 adet adadan oluşan İstanbul Adalarının ilçe merkezidir

5400 Km2 yüzölçümüne, 2000 yılı itibarı ile 7320 kişilik nufusa sahiptir

Bu nufus yaz aylarında 10 -15 katına kadar çıkmaktadır

Evlerin büyük çoğunluğu yazlık olarak kullanılmaktadır

İki tepeden oluşan Ada’nın kuzeyindeki İsa Tepesi (Hristos) 164 metre,güneyindeki Yüce Tepe (Aya Yorgi) ise 202 metredir

Bitki Örtüsü:

Büyükada'da yerleşim dışındaki bitki örtüsü, incelendiğinde, iğne yapraklı orman (Pinus brutia Ten

), Maki garik formasyonundan oluştuğu görülmektedir

Ada'da orman kuran tek ağaç türü Kızılçam'dır

Ada'da Kızılçam'ın Türkiye'deki doğal yayılış sahası içerisinde kuzey sınırında yer alması, oldukça sığ topraklar üzerinde yetişmiş olması ve yüzyıllar boyu insan tesirinde kalması, eğri, büğrü, fazla boylanmayan gövdeli ferdlerin oluşmasına sebep olmuştur

Ada'da Kızılçam ormanı dışında görülen ikinci bitki tipi makidir

Maki Türkiye'nin Akdeniz bölgesindeki bitki toplumları içerisinde en karakteristik doğal vejetasyon tipidir

Ada'da oldukça boylu, sekonder tipte oluşmuş maki elemanları görülür

Yerleşim yerlerinde ise pek çok ekzotik bitki türü Ada'ya uyum sağlamış olarak görülür

Plajlar:

1- Nakibey Plajı:
Maden semtinde olup, yürüyerek veya fayton ile gidebilirsiniz

2- Kumsal Plajı:
Kumsal semtindedir ve yürüyerek ya da fayton ile gidebilirsiniz

3- Yörükali Plajı:
İskele yanından motorlu tekne seferleri vardır

4- Prenses Plajı:
İskele yanından motorlu tekne seferleri vardır, yürüyerek veya fayton ile de gidebilirsiniz

Emniyet:
Adalar Emniyet Müdürlüğü Büyükada Karakol Meydanı‘ında bulunmaktadır

Herhangi bir sorununuz olduğunda emniyet müdürlüğüne başvurabileceğiniz gibi iskele binası içindeki polis departmanına da kolaylıkla ulaşabilirsiniz

Adalar Emniyet Müdürlüğü Telefon: (0216) 382 60 36

Sağlık:
Büyükada'da Adalar Devlet Hastanesi bulunmaktadır

Bu hastanede küçük çaplı ameliyatlar yapılabilmektedir

Daha büyük müdahaleler için hastalar Kartal Devlet Hastahanesine veya başka bir sağlık kuruluşuna sevk edilmektedirler

Belediyeye ait ambulans tekne hastaları kısa sürede Kartal'a ulaştırmaktadır

İlaç ihtiyacı için Ada'da 4 adet eczahane bulunmaktadır

Büyükada Eczahanesi :Çınar Cd No: 2 (0216) 382 67 56
Halk Eczahanesi :Çınar Cd No:17 (0216) 382 60 37
Merkez Eczahanesi : 23 Nisan Cd No: 12 (0216) 382 63 92
Yeni Eczahanesi :Çınar Cd No: 11 (0216) 382 38 00
Adalar Devlet Hastanesi : Lâla Hatun cd No47 (0216) 382 62 28
Ambulans(0216) 382 68 03

Bir sağlık probleminiz olduğunda Turist Danışmaya (Information), Belediye Zabıtasına, Adalar Devlet Hastahanesi'ne müracaat edebilirsiniz

Okullar:
1- Büyükada Şehid Murat Yüksel İlköğretim Okulu (0216) 382 60 44

2- Büyükada İlköğretim Okulu (0216) 382 64 66

3- Büyükada Rum İlkokulu (0216) 382 64 82

Sinemalar:
Büyükada’da 2 adet yazlık sinema bulunmaktadır

Bu sinemalar yaz sezonu boyunca açık olup, akşamları saat 22

00 de gösterime başlarlar

Genellikle her gün ayrı bir film gösterilir

Büyükada Sineması : Lâla Hatun Sk No 14
Lâle Sineması :Çınar Cd No52 (0216) 382 70 69

Küçük Tur:
İskeleden başlar

Çankaya caddesi, Nizam yoluyla Birlik Meydanına ulaşılır

Birlik Meydanından Rum Mezarlığı, Karacabey Koyu, Maden Yılmaz Türk Caddesi Yoluyla Çınar Meydanı ve iskeleye dönüş

Büyük Tur:
Küçük Tur'daki gibi Birlik Meydanına varılır

Buradan Büyük Tur tabelasının gösterdiği yola girilir

Ada'nın arkası dolaşıldıktan sonra Rum mezarlığından sonra Küçük Tur'daki yol takip edilerek iskeleye dönülür

Dil Burnu:
Büyükada’nın batısında yer alan Dil Burnu 500 metre uzunluğunda 100 metre genişliğindedir

Kuzeyinde kalan kısımda Nizam (Değirmen) Koyu, güneyinde ise plaj ve tesislerin bulunduğu Yörük Ali Koyu bulunmaktadır

Yaz aylarında Ada'ya günübirlik gelenlerin en çok tercih ettikleri yerlerden biridir

Çam ağaçlarının altında piknik masaları vardır

Ulaşım:
Ulaşım Türkiye Denizcilik İşletmelerine bağlı Şehir Hatları İşletmesinin düzenlediği vapur seferleri ve İstanbul Deniz Otobüsleri İşletmesinin katamaran tipi hızlı gemileri ile sağlanmaktadır

Vapurla yapılan ulaşımda; Sirkeci,Kabataş,Kadıköy,Bostancı,Kartal iskelelerinde gişelerde satılan jeton alınıp turnikeden atılarak geçilmekte, Ada'dan dönüşte ise Ada iskelesindeki gişeden bilet alınmakta ve bu bilet inilen iskelede toplanmaktadır

Dolayısı ile yolculuk esnasında Ada'dan alınan bu bilet saklanmalıdır

Büyükada 'dan diğer adalara yapılan vapur yolculuğu ücretsizdir

Vapur Ve Denizotobüsü Tarifeleri:

Vapur İle Yolculuk Süreleri:[*]Sirkeci - Büyükada : 90 dakika [*]Bostancı - Büyükada direk: 30 dakika [*]Bostancı - Heybeliada - Büyükada : 45 dakika [*]Bostancı - Tekmil Adalar - Büyükada : 60 dakika Deniz Otobüsü İle Yolculuk Süreleri:[*]Kabataş - Büyükada : 30 dakika [*]Bostancı - Büyükada : 10 dakika
Büyükada İskele Başmemurluğu Tel : (0216) 382 60 06
Büyükada Deniz Otobüsü İskele Memurluğu Tel : (0216) 382 44 36

Ada içi ulaşımda ise faytonlar kullanılmaktadır

İtfaiye, Emniyet, Belediye ve sağlık kurumlarının araçları dışında motorlu araç kullanımı yasaktır

Bu sebeple gürültü ve hava kirliliği yoktur

Önemli Telefonlar:

Kaymakamlık : (0216) 382 60 17
Belediye Başkanlığı : (0216) 382 78 09
Belediye Santral : (0216) 382 78 50
Büyükada Devlet Hastanesi : (0216) 382 62 28
Merkez Sağlık Müdürlüğü : (0216) 382 62 10
Ambulans : (0216) 382 63 03
Belediye Zabıta : (0216) 382 68 03
Halk Eğitim Merkezi : (0216) 382 56 66
Müftülük : (0216) 382 56 03
Milli Eğitim Müdürlüğü : (0216) 382 65 01
Büyükada İskele : (0216) 382 60 06
Deniz Otobüsü İskelesi : (0216) 382 44 36
Polis : (0216) 382 60 36
İtfaiye : (0216) 382 68 21
Iski : (0216) 382 62 15
PTT : (0216) 382 59 71
Muhtarlık (Nizam Mahallesi) : (0216) 382 59 32
Muhtarlık (Maden Mahallesi) : (0216) 382 45 86

08-03-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	İstanbul'un En Büyük Adası: Büyükada \| Her Şeyi İle Tanıyalım Büyükada \|İstanbul Tarihçe Büyükada'da Bizans öncesi yerleşimlere ait çok az bilgi vardır Muhtemelen Antik dönemde meskun olan Ada'daki en önemli bulgu, 1930 yılında Karacabey mevkiindeki Rum Ortodoks mezarlığı yakınında bulunan ve Büyük İskender'in babası Makedonya kralı II Filip’e ait altın sikkeleri ihtiva eden Büyükada Definesidir Hepsi 207 altın sikkeden ibaret olup şu anda İstanbul Arkeoloji Müzesindedir Büyükada, diğer İstanbul Adaları gibi yaklaşık 7 yüzyıllık Bizans döneminde hapishane ve manastırlarıyla ün kazanmıştır Bu dönemde Bizans'ta ortaya çıkan taht kavgaları, siyasi ve dini içerikli anlaşmazlıklar neticesinde Büyükada’ya prensesler, prensler, din adamları sürgün olarak gönderilmiş ve bunlara korkunç işkenceler yapılmıştır İstanbul'un Türkler tarafından fethinden yaklaşık birbuçuk ay önce Fatih Sultan Mehmed'in kenti kuşatması sırasında Baltaoğlu Süleyman Bey bir donanma ile Kınalıada, Burgazada ve Heybeliada'yı teslim almış, yalnızca Büyükada bir kaleye sahip olduğu için kısa bir süre direnebilmiştir Türklerin Adaları alması ile huzur ve sükun gelmiştir Yerli halk balıkçılık ve tarımla geçinmiştir Manastır ve kiliselerdeki keşişler el yazması dini eserleri çoğaltarak hayatlarını sürdürmüşlerdir Ada'ya Türklerin yerleşmesi 1846'da küçük gemilerin hizmete başlaması ile oluşmuştur 1875'de daha büyük gemilerin gelmesi ile düzenli seferlere geçilmiştir Bundan sonra Ada'da nüfus hızla artmıştır Zengin Türklerin yanısıra yabancılar da Ada'ya rağbet etmiş ve köşkler, konaklar, oteller dönemin mimari usluplarını yansıtan binalar, kiliseler ve cami yapılmıştır 1861’de Padişah Abdülaziz döneminde İstanbul'da kurulan ilk üç belediye dairesinden biri olarak Yedinci Daire diye anılan Adalar Belediyesi Teşkilatı kuruldu ve merkezi Büyükada oldu 1894’de meydana gelen depremde ve 1900'lü yılların başlarında çıkan çarşı yangınında önemli hasarlar meydana geldi 1945 yılından sonra Ada'ya yazlığa gelen Türklerde çoğalma olmuş, iskele çevresinde başlayan yapılaşmalar kıyı boyunca devam ederek tepelere doğru tırmanmıştır 1984 yılında SİT alanı olarak kabul edilen Büyükada İstanbul'un en seçkin yerlerinden biri olma özelliğini korumaktadır Genel Bilgiler: Büyükada 9 adet adadan oluşan İstanbul Adalarının ilçe merkezidir 5400 Km2 yüzölçümüne, 2000 yılı itibarı ile 7320 kişilik nufusa sahiptirBu nufus yaz aylarında 10 -15 katına kadar çıkmaktadır Evlerin büyük çoğunluğu yazlık olarak kullanılmaktadır İki tepeden oluşan Ada’nın kuzeyindeki İsa Tepesi (Hristos) 164 metre,güneyindeki Yüce Tepe (Aya Yorgi) ise 202 metredir Bitki Örtüsü: Büyükada'da yerleşim dışındaki bitki örtüsü, incelendiğinde, iğne yapraklı orman (Pinus brutia Ten), Maki garik formasyonundan oluştuğu görülmektedir Ada'da orman kuran tek ağaç türü Kızılçam'dır Ada'da Kızılçam'ın Türkiye'deki doğal yayılış sahası içerisinde kuzey sınırında yer alması, oldukça sığ topraklar üzerinde yetişmiş olması ve yüzyıllar boyu insan tesirinde kalması, eğri, büğrü, fazla boylanmayan gövdeli ferdlerin oluşmasına sebep olmuştur Ada'da Kızılçam ormanı dışında görülen ikinci bitki tipi makidir Maki Türkiye'nin Akdeniz bölgesindeki bitki toplumları içerisinde en karakteristik doğal vejetasyon tipidir Ada'da oldukça boylu, sekonder tipte oluşmuş maki elemanları görülür Yerleşim yerlerinde ise pek çok ekzotik bitki türü Ada'ya uyum sağlamış olarak görülür Plajlar: 1- Nakibey Plajı: Maden semtinde olup, yürüyerek veya fayton ile gidebilirsiniz 2- Kumsal Plajı: Kumsal semtindedir ve yürüyerek ya da fayton ile gidebilirsiniz 3- Yörükali Plajı: İskele yanından motorlu tekne seferleri vardır 4- Prenses Plajı: İskele yanından motorlu tekne seferleri vardır, yürüyerek veya fayton ile de gidebilirsiniz Emniyet: Adalar Emniyet Müdürlüğü Büyükada Karakol Meydanı‘ında bulunmaktadır Herhangi bir sorununuz olduğunda emniyet müdürlüğüne başvurabileceğiniz gibi iskele binası içindeki polis departmanına da kolaylıkla ulaşabilirsiniz Adalar Emniyet Müdürlüğü Telefon: (0216) 382 60 36 Sağlık: Büyükada'da Adalar Devlet Hastanesi bulunmaktadır Bu hastanede küçük çaplı ameliyatlar yapılabilmektedir Daha büyük müdahaleler için hastalar Kartal Devlet Hastahanesine veya başka bir sağlık kuruluşuna sevk edilmektedirler Belediyeye ait ambulans tekne hastaları kısa sürede Kartal'a ulaştırmaktadır İlaç ihtiyacı için Ada'da 4 adet eczahane bulunmaktadır Büyükada Eczahanesi :Çınar Cd No: 2 (0216) 382 67 56 Halk Eczahanesi :Çınar Cd No:17 (0216) 382 60 37 Merkez Eczahanesi : 23 Nisan Cd No: 12 (0216) 382 63 92 Yeni Eczahanesi :Çınar Cd No: 11 (0216) 382 38 00 Adalar Devlet Hastanesi : Lâla Hatun cd No47 (0216) 382 62 28 Ambulans(0216) 382 68 03 Bir sağlık probleminiz olduğunda Turist Danışmaya (Information), Belediye Zabıtasına, Adalar Devlet Hastahanesi'ne müracaat edebilirsiniz Okullar: 1- Büyükada Şehid Murat Yüksel İlköğretim Okulu (0216) 382 60 44 2- Büyükada İlköğretim Okulu (0216) 382 64 66 3- Büyükada Rum İlkokulu (0216) 382 64 82 Sinemalar: Büyükada’da 2 adet yazlık sinema bulunmaktadır Bu sinemalar yaz sezonu boyunca açık olup, akşamları saat 2200 de gösterime başlarlar Genellikle her gün ayrı bir film gösterilir Büyükada Sineması : Lâla Hatun Sk No 14 Lâle Sineması :Çınar Cd No52 (0216) 382 70 69 Küçük Tur: İskeleden başlar Çankaya caddesi, Nizam yoluyla Birlik Meydanına ulaşılır Birlik Meydanından Rum Mezarlığı, Karacabey Koyu, Maden Yılmaz Türk Caddesi Yoluyla Çınar Meydanı ve iskeleye dönüş Büyük Tur: Küçük Tur'daki gibi Birlik Meydanına varılır Buradan Büyük Tur tabelasının gösterdiği yola girilir Ada'nın arkası dolaşıldıktan sonra Rum mezarlığından sonra Küçük Tur'daki yol takip edilerek iskeleye dönülür Dil Burnu: Büyükada’nın batısında yer alan Dil Burnu 500 metre uzunluğunda 100 metre genişliğindedir Kuzeyinde kalan kısımda Nizam (Değirmen) Koyu, güneyinde ise plaj ve tesislerin bulunduğu Yörük Ali Koyu bulunmaktadır Yaz aylarında Ada'ya günübirlik gelenlerin en çok tercih ettikleri yerlerden biridir Çam ağaçlarının altında piknik masaları vardır Ulaşım: Ulaşım Türkiye Denizcilik İşletmelerine bağlı Şehir Hatları İşletmesinin düzenlediği vapur seferleri ve İstanbul Deniz Otobüsleri İşletmesinin katamaran tipi hızlı gemileri ile sağlanmaktadır Vapurla yapılan ulaşımda; Sirkeci,Kabataş,Kadıköy,Bostancı,Kartal iskelelerinde gişelerde satılan jeton alınıp turnikeden atılarak geçilmekte, Ada'dan dönüşte ise Ada iskelesindeki gişeden bilet alınmakta ve bu bilet inilen iskelede toplanmaktadır Dolayısı ile yolculuk esnasında Ada'dan alınan bu bilet saklanmalıdır Büyükada 'dan diğer adalara yapılan vapur yolculuğu ücretsizdir Vapur Ve Denizotobüsü Tarifeleri: Vapur İle Yolculuk Süreleri:[]Sirkeci - Büyükada : 90 dakika* []Bostancı - Büyükada direk: 30 dakika* []Bostancı - Heybeliada - Büyükada : 45 dakika* []Bostancı - Tekmil Adalar - Büyükada : 60 dakika* Deniz Otobüsü İle Yolculuk Süreleri:[]Kabataş - Büyükada : 30 dakika* []Bostancı - Büyükada : 10 dakika* Büyükada İskele Başmemurluğu Tel : (0216) 382 60 06 Büyükada Deniz Otobüsü İskele Memurluğu Tel : (0216) 382 44 36 Ada içi ulaşımda ise faytonlar kullanılmaktadırİtfaiye, Emniyet, Belediye ve sağlık kurumlarının araçları dışında motorlu araç kullanımı yasaktır Bu sebeple gürültü ve hava kirliliği yoktur Önemli Telefonlar: Kaymakamlık : (0216) 382 60 17 Belediye Başkanlığı : (0216) 382 78 09 Belediye Santral : (0216) 382 78 50 Büyükada Devlet Hastanesi : (0216) 382 62 28 Merkez Sağlık Müdürlüğü : (0216) 382 62 10 Ambulans : (0216) 382 63 03 Belediye Zabıta : (0216) 382 68 03 Halk Eğitim Merkezi : (0216) 382 56 66 Müftülük : (0216) 382 56 03 Milli Eğitim Müdürlüğü : (0216) 382 65 01 Büyükada İskele : (0216) 382 60 06 Deniz Otobüsü İskelesi : (0216) 382 44 36 Polis : (0216) 382 60 36 İtfaiye : (0216) 382 68 21 Iski : (0216) 382 62 15 PTT : (0216) 382 59 71 Muhtarlık (Nizam Mahallesi) : (0216) 382 59 32 Muhtarlık (Maden Mahallesi) : (0216) 382 45 86