Akçakese Köyü | Şile (İstanbul)

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-03-2012

Akçakese Köyü
Şile (İstanbul)

Akçakese, İstanbul'un Şile ilçesine bağlı bir sahil köyüdür

Köy İstanbul'a 60 km, Şile'ye 17 km uzaklıktadır

Yazları hafta sonları denize fazla talep alır

Çevredeki köyler gibi emekli insanların sürekli olarak ikamet ettiği göze çarpmaktadır

Köyün asıl yerlileri yazın gelirler

Tarihçe

1327’de Kocaeli yarımadasının büyük bir bölümü Osmanlı kumandanı Akçakoca Bey (Kocaeli ismi Akçakoca’dan gelir) tarafından Bizanslılardan alındıktan birkaç yıl sonra Orhan Gazi tarafından İzmit şehri de alınmış, Şile çevresinde ise Anadolu’dan getirilen Türkmen aşiretleri iskân ettirilmiş, yöre Türkleştirilmeye başlanmıştır

Yıldırım Beyazıt döneminde kumandan Yahşi Bey Şileyi 1391 ve 1395 yıllarında iki kez fethetmiştir

Bizanslıların Şile’yi geri almak için gösterdikleri çabalar sonuç vermeyince, 1401 yılında yapılan anlaşma ile Şile’nin Türk toprakları olduğu resmileştirilmiştir

Şile çevresine yerleştirilen Türkmen aşiretlerinin lakapları kurdukları yerlere isim olmuştur

Çengiloğulları (Çengilli), Gökmenler (Gökmaslı köyü), Hasanoğulları (Hasanlı köyü), Çitaklar (Çataklı köyü), Karamanoğulları (Karamandere köyü), Yakupoğulları (Yakupku), İsaoğulları (İsaköy) gibi

Akçakese İsmi

Kköy ile deniz arasında kalan ve “gavur harmanları” olarak anılan arazide beyaz taşlardan inşa edilmiş bir kilise olduğu, ilk yerleşen Türkmenler tarafından bölgenin akkilise veya akçakilise olarak adlandırıldığı ve 1401 yılından sonra köy ismi olarak Akçakese isminin benimsendiği hikâye edilmektedir

Bu arazide halen büyük beyaz taşlar görülebilmektedir

Diğer bir görüş; Akçakoca beyin maliye sorumlusu komutanı köyümüz halkına yerleşim yeri seçiminde rehberlik etmiş, bir “konak” yaptırarak kendisi de buraya yerleşmiş, duyulan saygı ile köy adı Akçakoca'nın kasası “Akça-kese” olarak seçilmiştir

Köyün yanındaki dereye bu kişinin adı verilmiş, “Mahmutdere” denilmiştir

Derenin denize kavuştuğu kumsal da aynı isimle anılmaktadır

Bu ihtimal daha kuvvetlidir

Şöyle ki ; ilk yerleşen Türkmenlere rehberlik etmeleri için yaşı ilerlemiş askerlerden gönüllüler seçildiği ve tekrar orduya dönmemek üzere görevlendirildikleri düşünülmektedir

Köyümüzde ve Şile civarındaki köylerin bir çoğunda bulunan, yapılış zamanı bilinmeyen çok eski (ahşap, bazıları tadil edilmiş) isimsiz türbelerin bu askerler anısına yapıldıkları sanılmaktadır

Köken

Köydeki yerli halka “Manav” denilmektedir

Manav Türkleri Özellikle Batı Anadolu'da yoğunlaşan Türk halkı

Anadolu'ya göç ederek gelen Türklerden bazıları yerleşik hayata geçerek tarım faaliyetlerinde bulunmaya başlamışlardır

Buna bağlı olarak manavlık ; “Yerleşik Türkmen Topluluğu”, “Türkçe dışında dil bilmeyen”, “Hareketli nüfusa karşın yerini değiştirmeyen, devamlı olarak orada oturan”, “Batı Anadolu’ya dışarıdan gelen (göçmen/muhacir) ve göçebelikten yerleşmiş (Yörük) nüfus dışında eskiden yerleşmiş köylüler” olarak tanımlanmaktadır

08-03-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Akçakese Köyü \| Şile (İstanbul) Akçakese Köyü Şile (İstanbul) Akçakese, İstanbul'un Şile ilçesine bağlı bir sahil köyüdür Köy İstanbul'a 60 km, Şile'ye 17 km uzaklıktadır Yazları hafta sonları denize fazla talep alır Çevredeki köyler gibi emekli insanların sürekli olarak ikamet ettiği göze çarpmaktadır Köyün asıl yerlileri yazın gelirler Tarihçe 1327’de Kocaeli yarımadasının büyük bir bölümü Osmanlı kumandanı Akçakoca Bey (Kocaeli ismi Akçakoca’dan gelir) tarafından Bizanslılardan alındıktan birkaç yıl sonra Orhan Gazi tarafından İzmit şehri de alınmış, Şile çevresinde ise Anadolu’dan getirilen Türkmen aşiretleri iskân ettirilmiş, yöre Türkleştirilmeye başlanmıştır Yıldırım Beyazıt döneminde kumandan Yahşi Bey Şileyi 1391 ve 1395 yıllarında iki kez fethetmiştir Bizanslıların Şile’yi geri almak için gösterdikleri çabalar sonuç vermeyince, 1401 yılında yapılan anlaşma ile Şile’nin Türk toprakları olduğu resmileştirilmiştir Şile çevresine yerleştirilen Türkmen aşiretlerinin lakapları kurdukları yerlere isim olmuştur Çengiloğulları (Çengilli), Gökmenler (Gökmaslı köyü), Hasanoğulları (Hasanlı köyü), Çitaklar (Çataklı köyü), Karamanoğulları (Karamandere köyü), Yakupoğulları (Yakupku), İsaoğulları (İsaköy) gibi Akçakese İsmi Kköy ile deniz arasında kalan ve “gavur harmanları” olarak anılan arazide beyaz taşlardan inşa edilmiş bir kilise olduğu, ilk yerleşen Türkmenler tarafından bölgenin akkilise veya akçakilise olarak adlandırıldığı ve 1401 yılından sonra köy ismi olarak Akçakese isminin benimsendiği hikâye edilmektedir Bu arazide halen büyük beyaz taşlar görülebilmektedir Diğer bir görüş; Akçakoca beyin maliye sorumlusu komutanı köyümüz halkına yerleşim yeri seçiminde rehberlik etmiş, bir “konak” yaptırarak kendisi de buraya yerleşmiş, duyulan saygı ile köy adı Akçakoca'nın kasası “Akça-kese” olarak seçilmiştir Köyün yanındaki dereye bu kişinin adı verilmiş, “Mahmutdere” denilmiştir Derenin denize kavuştuğu kumsal da aynı isimle anılmaktadır Bu ihtimal daha kuvvetlidir Şöyle ki ; ilk yerleşen Türkmenlere rehberlik etmeleri için yaşı ilerlemiş askerlerden gönüllüler seçildiği ve tekrar orduya dönmemek üzere görevlendirildikleri düşünülmektedir Köyümüzde ve Şile civarındaki köylerin bir çoğunda bulunan, yapılış zamanı bilinmeyen çok eski (ahşap, bazıları tadil edilmiş) isimsiz türbelerin bu askerler anısına yapıldıkları sanılmaktadır Köken Köydeki yerli halka “Manav” denilmektedir Manav Türkleri Özellikle Batı Anadolu'da yoğunlaşan Türk halkı Anadolu'ya göç ederek gelen Türklerden bazıları yerleşik hayata geçerek tarım faaliyetlerinde bulunmaya başlamışlardır Buna bağlı olarak manavlık ; “Yerleşik Türkmen Topluluğu”, “Türkçe dışında dil bilmeyen”, “Hareketli nüfusa karşın yerini değiştirmeyen, devamlı olarak orada oturan”, “Batı Anadolu’ya dışarıdan gelen (göçmen/muhacir) ve göçebelikten yerleşmiş (Yörük) nüfus dışında eskiden yerleşmiş köylüler” olarak tanımlanmaktadır