Zeytin Diyarı Gemlik İlçesi (Bursa)

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-03-2012

Coğrafya

Gemlik Bursa'nın 32 km kuzeybatısında, Marmara denizinin en sakin ve adını verdiği körfezi kıyısında kurulmuştur

29

13 derece Doğu meridyeni ile 40

12 derece Kuzey enlemi üzerinde bulunmaktadır

İlçe yüzölçümü 413 km²'dir

Gemlik Körfezini çevreleyen dağların körfeze dönük yamaçları ilçenin arazisini oluşturmaktadır

Dağlarla kıyı arasında sıkışmış bulunan çok sayıda ova bulunmaktadır

Bunların en büyükleri Engürücük ve Gemlik ovalarıdır

İlçe merkezi Gemlik ovasının batı ucunda kurulmuştur

İlçenin en yüksek noktası, Katırlı dağları Üçkaya Tepesidir

Volkanik kütlelerin mevcudiyeti vaktiyle bu arazinin bir indifa sahası olduğunu göstermektedir

Yer Kabuğunun yerleşmediği şimdi bile bol yağmurlardan sonra meydana gelen kaymalardan görmek mümkündür

Samanlı dağlarının Gemlik körfezine bakan yamaçları tatlı eğimlerle bir platformu teşkil eden sıra dağlardan ayrılan bu kollar ise kıyıya kadar dik bir şekilde inerek kıyının düzgün manzarasını sivri burunlar halinde bozmuştur

(Bunlardan, Göztepe Burnu, Kapaklı Burnu, Sarı Burun, Manastır Burnu en önemlileridir

)

Armutlunun batısına kadar devamlı bir alçalma ile inen samanlı dağları Bozburun'un dik kayalıklarını teşkil ederek denize kadar 6 millerde tekrar denizin yüzüne çıkarak İmralı adasını meydana getirir

Gemlik'in kurulduğu nokta denize dikey inen az yükseklikte bir sırtla bunun yamaçları ve denizin çekilmesinden meydana gelen dar kıyı düzlüklerinden ibarettir

İlçenin kıyıları eski kayıkhane Burnundaki kayalık çıkıntılar bir tarafa bırakılacak olursa tamamıyle düzdür

Pek derin olmayan kıyılar derelerin taşıdığı molozlarla devamlı sığlaşmaktadır

Gemlik körfezi umumiyetle sakin ve dalgasızdır

Doğudan batıya uzunluğu 35 km- 15 km olan körfez daima sakin olmasını sağlayan karşılıklı iki burundur

(Tuzla ve Kapaklı burunları) her iki sahilde birbirine cephe alan bu burunlar körfezi bir kıskaç içine almış gibidir

Körfez bu kıskaçlar arasında adeta bir havuza benzer

Körfez sularının sığ 1-10 m

Derin kısımları ise 100-150 m arasındadır

İlçenin eski adı Kilyos olduğu için körfezde eskiden Kilyos denirdi

Körfezin diğer bir adı da İncir limanıydı

Asırlarca birçok ulusların gemilerine sığınak olan bu şirin körfez bugünde sessiz suları ile bakanların gözlerini okşamaktan geri kalmamaktadır

Gemlik'in jeolojik teşekkülü eski ve yeni kayaçlardan ibaret olup uzun müddet aşınmalara, çöküntülere ve kaymalara maruz kalmıştır

Birçok yerlerde sert kayaçların sivrildiğini ve çöküntülerinde olduğu toprakaltı tabakalarının intizamsızlığını görmek mümkündür

Dağlık bölgelerde Paleozoik tabakalar ile gnaya ve grantiler günü 3

zaman arazisi (Neojen tabakaları) ile yeni volkanik örtüller (Andezit) çok yer tutar

İlçenin ova olan yerleri az olup yeni alüvyonlarla örtülüdür

Derinliği 200 m'den az olan körfez yer kabuğunun kırılmalarından meydana gelmiş bir çöküntü alanıdır

Gemlik ilçesi akarsu ve kaynakları bakımından nispeten fakirdir

Muntazam bir akım rejimine tabi olmayan derelerin çoğu yağmur ve kaynak sularıyla beslenmektedir

En önemlisi iznik gölünün ayağı olan karsak deresidir

Yağmur mevsiminde bol su taşır diğeri Engürücük köyünün biraz ilerisindeki Koca deredir

Nüfus

İlçenin nüfusu 2000 genel nüfus sayımına göre 88 472'dir

Bunun 63 710'si ilçe merkezinde, 24 762'i ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır

Son sayıma göre bölgenin nüfusu 75

000 civarındadır

(2008) İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 17 köy ve 23 mahalleden oluşmaktadır

08-03-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Zeytin Diyarı Gemlik İlçesi (Bursa) Coğrafya Gemlik Bursa'nın 32 km kuzeybatısında, Marmara denizinin en sakin ve adını verdiği körfezi kıyısında kurulmuştur 2913 derece Doğu meridyeni ile 4012 derece Kuzey enlemi üzerinde bulunmaktadır İlçe yüzölçümü 413 km²'dir Gemlik Körfezini çevreleyen dağların körfeze dönük yamaçları ilçenin arazisini oluşturmaktadır Dağlarla kıyı arasında sıkışmış bulunan çok sayıda ova bulunmaktadır Bunların en büyükleri Engürücük ve Gemlik ovalarıdır İlçe merkezi Gemlik ovasının batı ucunda kurulmuştur İlçenin en yüksek noktası, Katırlı dağları Üçkaya Tepesidir Volkanik kütlelerin mevcudiyeti vaktiyle bu arazinin bir indifa sahası olduğunu göstermektedir Yer Kabuğunun yerleşmediği şimdi bile bol yağmurlardan sonra meydana gelen kaymalardan görmek mümkündür Samanlı dağlarının Gemlik körfezine bakan yamaçları tatlı eğimlerle bir platformu teşkil eden sıra dağlardan ayrılan bu kollar ise kıyıya kadar dik bir şekilde inerek kıyının düzgün manzarasını sivri burunlar halinde bozmuştur (Bunlardan, Göztepe Burnu, Kapaklı Burnu, Sarı Burun, Manastır Burnu en önemlileridir) Armutlunun batısına kadar devamlı bir alçalma ile inen samanlı dağları Bozburun'un dik kayalıklarını teşkil ederek denize kadar 6 millerde tekrar denizin yüzüne çıkarak İmralı adasını meydana getirir Gemlik'in kurulduğu nokta denize dikey inen az yükseklikte bir sırtla bunun yamaçları ve denizin çekilmesinden meydana gelen dar kıyı düzlüklerinden ibarettir İlçenin kıyıları eski kayıkhane Burnundaki kayalık çıkıntılar bir tarafa bırakılacak olursa tamamıyle düzdür Pek derin olmayan kıyılar derelerin taşıdığı molozlarla devamlı sığlaşmaktadır Gemlik körfezi umumiyetle sakin ve dalgasızdır Doğudan batıya uzunluğu 35 km- 15 km olan körfez daima sakin olmasını sağlayan karşılıklı iki burundur (Tuzla ve Kapaklı burunları) her iki sahilde birbirine cephe alan bu burunlar körfezi bir kıskaç içine almış gibidir Körfez bu kıskaçlar arasında adeta bir havuza benzer Körfez sularının sığ 1-10 m Derin kısımları ise 100-150 m arasındadır İlçenin eski adı Kilyos olduğu için körfezde eskiden Kilyos denirdi Körfezin diğer bir adı da İncir limanıydı Asırlarca birçok ulusların gemilerine sığınak olan bu şirin körfez bugünde sessiz suları ile bakanların gözlerini okşamaktan geri kalmamaktadır Gemlik'in jeolojik teşekkülü eski ve yeni kayaçlardan ibaret olup uzun müddet aşınmalara, çöküntülere ve kaymalara maruz kalmıştır Birçok yerlerde sert kayaçların sivrildiğini ve çöküntülerinde olduğu toprakaltı tabakalarının intizamsızlığını görmek mümkündür Dağlık bölgelerde Paleozoik tabakalar ile gnaya ve grantiler günü 3 zaman arazisi (Neojen tabakaları) ile yeni volkanik örtüller (Andezit) çok yer tutar İlçenin ova olan yerleri az olup yeni alüvyonlarla örtülüdür Derinliği 200 m'den az olan körfez yer kabuğunun kırılmalarından meydana gelmiş bir çöküntü alanıdır Gemlik ilçesi akarsu ve kaynakları bakımından nispeten fakirdir Muntazam bir akım rejimine tabi olmayan derelerin çoğu yağmur ve kaynak sularıyla beslenmektedir En önemlisi iznik gölünün ayağı olan karsak deresidir Yağmur mevsiminde bol su taşır diğeri Engürücük köyünün biraz ilerisindeki Koca deredir Nüfus İlçenin nüfusu 2000 genel nüfus sayımına göre 88 472'dir Bunun 63 710'si ilçe merkezinde, 24 762'i ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır Son sayıma göre bölgenin nüfusu 75000 civarındadır(2008) İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 17 köy ve 23 mahalleden oluşmaktadır