Çanakkale | Bir Destanın Şehri

Lapseki







Çanakkaleye bağlı küçük bir ilçe ve son 24 yıldır hep 5 bin nüfusta kalmıştır Arka sokaklarındaki çift katlı mustakil evleri görülmeye değer Son zamanlarda Lapseki'de yüksek bina anlayışından nasibini aldı ve bu tarihi evlerini birer birer kaybetmeye başladı Bir arada asırlık çınarları deniz manzarasını kapatıyor diye kestirilmiştir En güzel yerleri biga tarafından girişte bulunan dalyan, yine aynı taraftaki çamlık isimli aile gazinosu ve iskelesidir Gelibolu ile Lapseki arasında arabalı vapurla ulaşım sağlanır Marmarada denize girilebilecek ender yerlerdendir






Lapseki adı birinci rivayete göre;

Evliya Çelebi (1611-1682) yazdığı seyahatnamesinde Lapseki’den şu şekilde bahseder “Deniz kenarından uzak bir bayır ve seki üzerinde incirli bir orman vardı Türkler incire Löp derdi İşte burada yapılan bu şehre de incirli seki anlamında Lapseki denilmiştir” ki adı “Löpseki”den gelir






İkinci rivayette şöyledir;

Lapseki'nin Anadolu'ya yapılan Hellen göçleri öncesi varlığını sürdürdüğü ve Pityausa olarak adlandırılmıştır Kordos'un sülalesinden olan Foça'da doğmuş, Fobus (Phoebus) ve Blebüsus isimlerindeki iki kardeş Pityausa'da hükümdar olan kral Mandrom'a hizmet ediyorlardı Mandrom bu iki kardeşi Foça'lı göçmen kafilesini göndermek üzere görevlendirdi Kafile Fobus'un nezareti altına girdi Bu sırada adına Bebrykos'lar denen ve bu bölgede yaşayan yerli halkın saldırısına uğrayan göçmenler tam öldürülecekleri sırada Kral Mandrom'un kızı Lampseke araya girmiş ve göçmenleri ölümden kurtarmıştır Bu nedenle Hellen göçmenleri Lampseke'ye bir tanrıça gibi tapmışlar ve sonradan ele geçirdikleri Pityausa kentine onun adını vererek günümüzde Lapseki adını almasını sağlamışlardır

Her yıl Haziran ayında ilçede Kiraz festivali düzenlenmektedir






IDünya Savaşında Lapseki:

Çanakkale savaşları tüm şiddetiyle sürerken Lapseki’nin savaş menzili dışında kalması ve stratejik bir konumunun olmayışından ötürü fazla tahribat görmemiş ve bilfiil savaşın içinde olmamıştır Bu savaş boyunca Lapseki bir idari lojistik merkez olarak üzerine düşen görevi yerine getirmiştir 2 Mayis 1915 yılında İngiliz Agemennon savaş gemisiyle Monica adlı balon gemisi Saroz körfezine girerek Gelibolu ilçe merkezini bombalamışlar ve bu bombardımanda ordu karargahı isabet almış ilçede bir cami yanmıs, bir han ve bazı evler yıkılmış, halktan yaralananlar olmuştur






Bu durumda halk şehri terk etmeye baslamış bu arada da 5 ordu karargahının yerinin değiştirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmıştır Gelibolu’da bulunan Ordu Menzil müfettiiliği bu suretle Lapseki’ye taşınmıştır Ayrica Gelibolu’daki erzak ve cephane depoları da Lapseki’ye nakledilmiştir Bu arada Gelibolu’da bulunan askeri hastane Tekirdağ’a taşınmış ve ayrıca Lapseki’de 300 yataklı bir hastane kurulmuştur Savaş sırasında değişik yerlerde yem ve gıda ambarları kurulmuş ve 23 temmuz 1915 tarihi itibari ile Lapseki ambarlarında askerlerin ihtiyacı için 85 ton ekmeklik un ,36 ton çesitli erzak ve 8 ton hayvan yemi stoklanmıştır 1914 yılında başlayan savaş sonucu kurulan menzil hastanelerine ilaveten Çanakkale muharebelerinin başlamasıyla bölgede iki hayvan hastanesi teşkil edildi Bu hastanelerden birisi Gelibolu’nun 8 km güneyinde Münip Bey çiftliğinde, diğeri ise Anadolu tarafında Çanakkale Lapseki yolu üzerinde SULUCA köyünde idi Bu hizmetler yapılırken ayrıca 5 ordu menzil müfettişliği bünyesinde Lapseki’de iskele komutanlığı ile bir hizmet bölüğü de görev yapmakta idi