Fotoğrafçılık Teknik Terimleri-Detaylı Açıklamalar

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-03-2012

ISO Nedir?

'International Organization for Standardization' yani 'Uluslararası Standartlık Örgütü'nün kısaltmasıdır Bizim fotoğrafçılık terimlerinden ISO ile kastetmek istediğimizi aslında 'ISO Speed'dir yani 'ISO hızı'dır

Ben de genel gibi hızı bölümünü atıp sadece ISO diyeceğim

ISO optik algılayıcının ışığa duyarlılığını belirtir yani ISO arttırkça optik algılayıcı ışığa karşı daha hassas olacaktır

Filmli dönemde ISO6 ile ISO3200 arasında filmler bulunabiliyorken dijital makinalarda ISO 50-25,600 arasında seçeneklere sahibiz ve her geçen sene çıta biraz daha yükseliyor

DSLR makinaların asıl avantajı burada ortaya çıkıyor: Işığın yetersiz olduğu ortamlarda da çekim yapabilmek

Gren Nedir? Filmli dönemden kalan bir kavramdır ve filmin ISO'su yükseldikçe daha belirgin olarak ortaya çıkan kumlanmayı ifade eder

Dijitalde de ISO'yu arttırdığımızda görüntüde meydana gelen istenmeyen noktacıklar için aynı terim kullanılır

Gren detayda kayıplara yol açar, siyah beyaz karelerinize karakter katabilir ama renkli karelerde istenmeyen renkli noktacıklar üreteceği için fotoğrafınızın toplam kalitesini düşürecektir o yüzden mümkün olan en düşük ISO değerinde çekim yapmanız önemlidir

Bu konuda kullanılan terim çeşitliliği çok, şöyle toplarlayabiliriz:

Kumlanma / Gren = 'Grain'
Gürültü = 'Noise'

Canon EOS 5D'nin ISO3200'deki kumlanma deseni

ISO diğer konulara göre anlaşılması daha basit bir kavramdır, maddeler halinde özetlemek geerekirse:

Işık yeterli değilse ISO'yu arttırmalıyız
Güneşin en güzel olduğu saatlerde mazara çekimi yapıyorsak ISO'yu olabildiğince düşük tutmalıyız
Aşırı pozlama söz konusu ise ilk düşürmeyi düşündüğümüz değişken ISO olmalıdır çünkü fotoğrafın kalitesinde doğrudan etki sahibidir
Doğru pozlamamız varsa ama enstantaneyi kısmak, diyaframı da sabit tutmak istiyorsak ISO'yu arttırmamız gerekir Örnek: 1/125 yerine 2 durak daha hızlı 1/500 kullanmak istiyorsak, diyafram sabit kalmak koşulu ile ISO'yu 2 durak arttırmamız gerekir yani daha önceki değer ISO100 ise ISO400'ü seçmeliyiz Unutmamamız gereken, ayarları değiştirirken algılayıcıya düşen toplam ışık miktarını aynı tutmaktır
Gövdedeki 'Image Processor' (dijital işleyici) tarafından fotoğraflara ön tanımlı olarak 'Gürültü Azaltma' (ing: 'Noise Reduction') işlemi uygular, bu da fotoğrafın pürüzsüz görülmesine sağlarken aynı zamanda da detay kayıplarına neden olur Bunu ekran kartlarında 'Anti Aliasing' işlemine benzetebilirsiniz yani algoritmalara dayalı bir işlemdir ama çözünürlük arttıkça fotoğraftaki kesinlik kaybını kolaylıkla farkedebilirsiniz Gövdeler gürültü azaltmayı kapatma ve şiddetini değiştirme olanağı sağlarlar
Her şeye rağmen gürültü içeren bir fotoğrafınız varsa ve kumlanma sizi rahatsız ediyorsa o zaman ek yazılımlarla gürültü azaltma işlemi uygulayabilirsiniz Noise Ninja ve Neat Image yazımlarını örnek olarak verebiliriz

ISO nelere bağlıdır?

Optik algılayıcının tipine göre ISO başarımı değişebilir CMOS, CCD'ye göre bu konuda daha başarılıdır ve günümüzde hemen hemen tüm DSLR üreticileri CMOS teknolojisiyle üretilen optik algılayıcıları kullanmaya başlamışlardır CCD kullanan makinalar genelde 'bas ve çek' tipindeki fotoğraf makinalarıdır, eski serilerden Nikon'un D200, D80, D40 gibi makinaları da CCD algılayıcıya sahiptir
Algılayıcının boyutu ve MegaPiksel (MP) değeri algılayıcıdaki her bir pikselin boyutunu belirlediği için bu ikili de çok önemlidir Optik algılayıcının tek bir pikselinin boyutu ne kadar büyükse ışığa duyarlılığı da o kadar yüksektir, bu da ISO'yu yükselttiğinizde daha az kumlanma ile karşılaşacaksınız demektir
Dijital işleyici de çekilen her fotoğraf için etkin bir biçimde işin içinde olduğundan ne kadar iyi tasarlanmışsa ve güçlüyse makinanın ISO başarımı da o kadar üstün olacaktır Kimi gövdeler gürültü azaltmayı ön tanımlı olarak açıp bol miktarda kullanırken kimi gövdeler detay sunmayı öncelik olarak benimseyip gürültü azaltmayı mümkün olduğunca az uygularlar

08-03-2012	#4
Prof. Dr. Sinsi	Fotoğrafçılık Teknik Terimleri-Detaylı Açıklamalar ISO Nedir? 'International Organization for Standardization' yani 'Uluslararası Standartlık Örgütü'nün kısaltmasıdır Bizim fotoğrafçılık terimlerinden ISO ile kastetmek istediğimizi aslında 'ISO Speed'dir yani 'ISO hızı'dırBen de genel gibi hızı bölümünü atıp sadece ISO diyeceğim ISO optik algılayıcının ışığa duyarlılığını belirtir yani ISO arttırkça optik algılayıcı ışığa karşı daha hassas olacaktır Filmli dönemde ISO6 ile ISO3200 arasında filmler bulunabiliyorken dijital makinalarda ISO 50-25,600 arasında seçeneklere sahibiz ve her geçen sene çıta biraz daha yükseliyor DSLR makinaların asıl avantajı burada ortaya çıkıyor: Işığın yetersiz olduğu ortamlarda da çekim yapabilmek Gren Nedir? Filmli dönemden kalan bir kavramdır ve filmin ISO'su yükseldikçe daha belirgin olarak ortaya çıkan kumlanmayı ifade eder Dijitalde de ISO'yu arttırdığımızda görüntüde meydana gelen istenmeyen noktacıklar için aynı terim kullanılır Gren detayda kayıplara yol açar, siyah beyaz karelerinize karakter katabilir ama renkli karelerde istenmeyen renkli noktacıklar üreteceği için fotoğrafınızın toplam kalitesini düşürecektir o yüzden mümkün olan en düşük ISO değerinde çekim yapmanız önemlidir Bu konuda kullanılan terim çeşitliliği çok, şöyle toplarlayabiliriz: Kumlanma / Gren = 'Grain' Gürültü = 'Noise' Canon EOS 5D'nin ISO3200'deki kumlanma deseni ISO diğer konulara göre anlaşılması daha basit bir kavramdır, maddeler halinde özetlemek geerekirse: Işık yeterli değilse ISO'yu arttırmalıyız Güneşin en güzel olduğu saatlerde mazara çekimi yapıyorsak ISO'yu olabildiğince düşük tutmalıyız Aşırı pozlama söz konusu ise ilk düşürmeyi düşündüğümüz değişken ISO olmalıdır çünkü fotoğrafın kalitesinde doğrudan etki sahibidir Doğru pozlamamız varsa ama enstantaneyi kısmak, diyaframı da sabit tutmak istiyorsak ISO'yu arttırmamız gerekir Örnek: 1/125 yerine 2 durak daha hızlı 1/500 kullanmak istiyorsak, diyafram sabit kalmak koşulu ile ISO'yu 2 durak arttırmamız gerekir yani daha önceki değer ISO100 ise ISO400'ü seçmeliyiz Unutmamamız gereken, ayarları değiştirirken algılayıcıya düşen toplam ışık miktarını aynı tutmaktır Gövdedeki 'Image Processor' (dijital işleyici) tarafından fotoğraflara ön tanımlı olarak 'Gürültü Azaltma' (ing: 'Noise Reduction') işlemi uygular, bu da fotoğrafın pürüzsüz görülmesine sağlarken aynı zamanda da detay kayıplarına neden olur Bunu ekran kartlarında 'Anti Aliasing' işlemine benzetebilirsiniz yani algoritmalara dayalı bir işlemdir ama çözünürlük arttıkça fotoğraftaki kesinlik kaybını kolaylıkla farkedebilirsiniz Gövdeler gürültü azaltmayı kapatma ve şiddetini değiştirme olanağı sağlarlar Her şeye rağmen gürültü içeren bir fotoğrafınız varsa ve kumlanma sizi rahatsız ediyorsa o zaman ek yazılımlarla gürültü azaltma işlemi uygulayabilirsiniz Noise Ninja ve Neat Image yazımlarını örnek olarak verebiliriz ISO nelere bağlıdır? Optik algılayıcının tipine göre ISO başarımı değişebilir CMOS, CCD'ye göre bu konuda daha başarılıdır ve günümüzde hemen hemen tüm DSLR üreticileri CMOS teknolojisiyle üretilen optik algılayıcıları kullanmaya başlamışlardır CCD kullanan makinalar genelde 'bas ve çek' tipindeki fotoğraf makinalarıdır, eski serilerden Nikon'un D200, D80, D40 gibi makinaları da CCD algılayıcıya sahiptir Algılayıcının boyutu ve MegaPiksel (MP) değeri algılayıcıdaki her bir pikselin boyutunu belirlediği için bu ikili de çok önemlidir Optik algılayıcının tek bir pikselinin boyutu ne kadar büyükse ışığa duyarlılığı da o kadar yüksektir, bu da ISO'yu yükselttiğinizde daha az kumlanma ile karşılaşacaksınız demektir Dijital işleyici de çekilen her fotoğraf için etkin bir biçimde işin içinde olduğundan ne kadar iyi tasarlanmışsa ve güçlüyse makinanın ISO başarımı da o kadar üstün olacaktır Kimi gövdeler gürültü azaltmayı ön tanımlı olarak açıp bol miktarda kullanırken kimi gövdeler detay sunmayı öncelik olarak benimseyip gürültü azaltmayı mümkün olduğunca az uygularlar