|
Prof. Dr. Sinsi
|
Empatik Düşünme Ve Sosyal Demokrasi
Empatik düşünme ve sosyal demokrasi
***
Birisine sempati duymak, ona yakınlık hissetmektir
Aynı şeyi, kurumlar, ideolojiler, sanat ve siyasal akımları için de söyleyebiliriz
Siyaset retoriğindeki sempatizan kavramı bunun için üretilmiştir
Peki Empati ve Empatik düşünce ne anlama geliyor?
Empati, kendini ötekinin, başkasının, diğerinin yerine koyarak düşünme şeklinde tanımlanabilir
Hemen görüleceği gibi empati ile sempati birbirlerine akraba kavramlardır
Birinde, ötekine yakınlık, sempati duyma varken, diğerinde ötekinin yerine geçme, onun gibi düşünme esprisi vardır
Peki niçin empatik düşünme ihtiyacı duyarız?
Ya da empatik düşünüş tarz ile demokratik değerler sistemi arasında doğrudan bir ilişki var mıdır?
Biraz daha açalım: faşist ve otoriter kişi ve kurumlar empatik düşünebilir mi?
Ya da soruyu tersinden soralım: Demokratik,humanist kişi ve kurumlar empati geliştirmeden demokratik fikirler üretebilir mi?
Empati her şeyden önce var olanı anlama ve açıklama eylemidir
Toplumsal ve bireysel olayları anlama ve açıklama, düşünüş yönteminizle doğrudan ilgilidir
Toplumsal olaylara ırkçı bakış açısı ile yaklaştığınızda, empatik düşünüş tarzını zihin faaliyetiniz içinden kovduğunuz gibi,
tek yanlı ve dışlayıcı fikirler-siyasetler üretirsiniz
Burada sadece kendi fikirleriniz mutlak doğrudur ve sizin dışınızdaki herkes tehlikeli fikirler taşıyan kişi ve kurumlardır
Toplumsal olaylar karşısındaki akıl yürütmeniz böyle olunca ırkçı, otoriter fikir ve siyasetler üretmekten başka çareniz yoktur
Ben olsaydım nasıl düşünürdüm dediğiniz zaman, karşınızdakine daha olumlu yaklaşma için kapı aralamışsınız demektir
Kendinizi başkasının ve hatta rakiplerinizin yerine koyarak, düşünmeye başladığınızda empatik düşünmenin derinliklerine varmışsınız demektir
Empatik düşünme aynı zamanda ortak akılların üretilmesinin de temel kaynağıdır
Kişisel empatiyi, kurumsal empatiye dönüştürdüğümüzde, toplumsal olayların anlaşılması ve çözümüne ilişkin çeşitli projelerin geliştirilmesi daha da kolaylaşır
Örneğin, toplumsal yaşamın tüm alanlarından dışlanan herhangi bir toplum kesiminin yaşam biçimini, kültürünü anlamak için Empati kurduğunuzda , mevcut olan ırkçı kültür kodlarını reddedip, daha humanist bir düşünce geliştirebilirsiniz
Empatik düşünüş gerçekleştirmediniz de sizi mevcut kültürel kodlar yönlendirir ki bu durumda ırkçılık ya da dinsel Fanatizme yol alıyorsunuz demektir
Çünkü etnik ve dinsel düşünüş, Empatik düşünmeden nefret ederler
Onlar için varsa yoksa, kendi doğrularıdır
Ancak, kendi doğruları temelinde toplumu belli bir kalıba sokarak, yönetmek istemektedirler
Dolayısıyla empatik düşüncenin karşıtı “doğru benim tekelimdedir” yaklaşımıdır
Halbuki empatik düşünce sistematiği için mutlak doğru yoktur ve doğru, bilgi, ve bilme ile sınırlıdır
Yani benim doğrum, benim bilgimle sınırlı iken, her hangi bir fanatik için, doğru , kendinin görüşleridir ve herkes bu doğruları kabullenmek durumundadır
Empatik düşünce bir biçimde hem humanist hem demokratik kültür damarlarından beslenir
Bu bakımdan tarih bilgisi , tarih bilinci empatik düşüncenin besleyici kaynaklarıdır
Bütün bu anlattıklarımızı toplumsal sorunların açıklanması ve çözümüne ilişkin düşünce üretilmesi bağlamında örnekleyerek açıklayabiliriz
Egemen kültür kodlarımıza göre, örneğin çingeneler, makbul insanlar değildir
Evet, bugüne kadar horlanmış, dışlanmış bir halk olan çingeneler ,toplumun en alt grubunu oluştururken, en kötü meslekleri yapmaktadırlar
Irkçı ve statükocu yaklaşımlar, geleneksel kültür kodlarından hareketle çingeneleri küçümsemeye devam edebilirler
Ancak, empatik düşünce ve akıl yürütmeyle hareket eden birisi ya da filan siyasi parti, Çingenelerin tarihsel-toplumsal oluşum süreçleri ve dışlanmışlıklarını anlayabilir
Dışlanan halkın yerine kendinizi koyduğunuz zaman, yani onların konumundan dünyaya baktığınızda, her şey bambaşka görülebilir
Bambaşka gördüğümüz bir dünyayı açıklarken, duruşunuz tavrınız değişeme uğrayacaktır
Sosyal demokrasi , düşünce sistematiği ve siyasal hareket olarak toplumsal olaylara empatik yaklaşır
Empatik yaklaşım nedeniyle toplumdaki ezilen, horlanan sınıf ve katmanların duyuş, düşünüş ve beklentilerini anlamaya çalışır
Anladığı zaman, halka yakın düşer ve onları arkasında görebilir
Sosyal demokrasi, sermaye sınıfına da empatik yaklaşır
Demokrasi ve demokratik değerler sisteminin gelişerek, bugünlerde neredeyse ideal bir noktaya gelmesinin nedeni empatik düşünüş tarzıdır
Bu bağlamda, katılımcı demokrasi , çok seslilik, çok kültürlülük, çeşitlilik içinde birlik gibi yeni değer ve kavramlar üretilmiş ve dolaşıma sokulmuştur
Bütün bu yeni kavramların empatik düşüşün tarzı ile üretildiği çok açık değil mi?
Mirza Turgut
05 09 2006
***
http://www sodev org tr/ 'den Alıntıdır
|