Endülüs Siyasi Tarihi

2 EMEVİLER DÖNEMİ (Emîrlik Dönemi 138-316/756-929; Hilâfet Dönemi 316-422/929-1031)
Emevîler'in Abbâsîler tarafından sona erdirilmesiyle Halîfe Hişam'ın torunlarından Abdurrahman b Muâviye Afrika'ya kaçtı ve 755 yılında da Endülüs'e geçti O sırada Endülüs'te vâli seçimi meselesi sebebiyle küskün bulunan Yemenliler Berberîler ve Mevâlî'nin desteğiyle kısa sürede mevcut yönetime karşı başarılı oldu Başşehir Kurtuba'ya girerek bağımsız emîrliğini ilân etti (138/756) IAbdurrahman vefâtından iki yıl evvel Kurtuba Ulucâmii'nin inşâsını başlattı Kendisinden sonrakilerce bu câmi tamamlandı ve yeni ilâveler yapıldı Arkasından hüküm sürenler sırasıyla şöyledir:
IHişam (172/788) IHakem (180/796) IIAbdurrahman (206/822) IMuhammed (238/852) Münzir (273/886) Abdullah (275/888) IIIAbdurrahman el-Halîfe (300/912) IIHakem (350/961) IIHişam (366-399/976-1009) yine IIHişam (400-403/1010-1013) IIMuhammed (399/1009) Süleyman (399/1009) yine Süleyman (403-407/1013-1016) Hammûdîler (408-413/1018-1022)VAbdurrahman (414/1024) IIIMuhammed (414-416/1024-1025) yine Hammûdîler (416-418/1025-1027) ve IIIHişam (418-422/1027-1031) Kurtuba'da hâkim olan idarî karmaşa karşısında halk hilâfeti lağvederek Endülüs Emevîleri hânedânını sürgün ettiler ve yeni yönetimi eşrâftan oluşan şûrâ heyeti üstlendi Böylece Endülüs Emevi Devleti de ömrünü tamamlamış oldu (422/1031)

3 MÜLÛKÜ’T-TAVÂİF DÖNEMİ (422-483/1031-1090)
Endülüs Emevi Devleti'nin yönetiminde ortaya çıkan otorite boşluğunun doğal bir sonucu olarak her bölgede irili ufaklı 20 küsür yerel hânedân bağımsızlıklarını ilân ettiler İçlerinden önemlileri şunlardır: İşbiliye (Sevilla) civarında Abbâdîler (1023-1091) es-Sağru'l-A'lâ bölgesinde Tücîbîler ve Hûdîler (1040-1142) Cehverîler (1031-1069) Tuleytula'da Zünnûnîler (1016-1085) Batalyevs (Badajoz) bölgesinde Eftasîler (1022-1094) Gırnata'da Zîrîler (1010-1090) ve diğerleri
Bu dönemde Endülüs siyasî hayatının temel karakteristiği emîrlikler arasında yaşanan kıyasıya çatışmalar ve düşmandan birbirlerine karşı toprak-haraç karşılığında yardım almalar oldu Bu durum Müslümanların zayıf düşmesine sebep olurken Hıristiyan İspanya devletlerinın da güçlenmesine dolayısıyla Reconquista'nın hızlanmasına sebep oldu Nitekim 1085 yılında Kastilya (Castile Castilla Kaştâle Kaştîle) Kralı VIAlfonso (el Bravo 1072-1109) Endülüs'ün en önemli ikinci büyük kenti olan Tuleytula'yı işgal etti Ancak bunun üzerine Müslümanlar Reconquista hareketinin farkına varabildiler Kendilerini Hıristiyan işgaline karşı korusun diye Kuzey Afrika'da (el-Mağrib) bir imparatorluk kurmuş olan Murâbıtlar'ın hükümdarı Yusuf b Taşfîn'den yardım istediler