Bilecik Gelenek Ve Görenekleri

Edebiyat

İlimizde yaşayan önemli şahsiyetler

Edebalı, 1208 yılında Horasan’ın Merv şehrinde doğmuştur Osman Gazi’nin kayınpederi ve Anadolu’nun ilk Ahi Şeyhlerindendir çocukluğunu Horasan’da geçiren Edebalı, tahsilini Şam’da tamamlayarak devrin büyük bilginlerinden ders almış ve Eskişehir’in İtburnu Köyüne yerleşmiştir

Ertuğrul Gazi ve Osman Gazi, kuruluş döneminde ahilerden ve özellikle Ahi Şeyhi olan Edebalı’dan büyük yardım görmüşlerdirOsman Bey, Söğüt’teki tanışmasından sonra (1281) sık sık Şeyh Edebalı’nın Eskişehir’deki dergahını ziyaret ederek onun görüşlerinden faydalanmıştır Edebalı Bilecik’in fethinden sonra da Bilecik Kadılığına tayin edilmiştir

Şeyh Edebalı at sırtında gezen, yayla ve otlaklarda dolaşan Kayı Aşiretini bir hamur gibi yoğurmuş, onların yerleşik hayata geçmelerinde önemli rolü olmuştur Devlet yapısının kurulmasında büyük hizmetler veren ve yardım eden, bu bakımdan Osmanlı Devleti’nin “Manevi Lideri” olarak bilinen Edebalı, 1328 yılında 120 yaşında vefat etmiştir Edebalı’nın bazı uyarı ve sözleri şunlardır:

“Toprağa bağlanınız Suyu israf etmeyiniz Veriniz; elleriniz yumuk kalmasın İlim sahiplerini koruyunuz Ağaç dikiniz”

ŞEYH EDEBALI’NIN OSMAN BEY’E NASİHATI

Oğul,
İnsanlar vardır, şafak vaktinde doğar
Akşam ezanında ölürler
Avun oğlum avun,
Güçlüsün, kuvvetlisin, akıllısın, kelamlısın,
Ama, bunları nerede, nasıl kullanacağını bilmezsen
Öfken ve nefsin bir olup aklını yener,
Sabah rüzgarlarında savrulur gidersin
Daima sabırlı, sebatlı ve iradına sahip olasın
Dünya senin gözlerinin gördüğü gibi büyük değildir
Bütün fethedilemeyen gizemler, bilinmeyenler, görülmeyenler,
Ancak senin erdemlerinle
Gün ışığına çıkacaklar
Ananı-atanı say
Bereket büyüklerle beraberdir
Bu dünya inancını kaybedersen
Yeşilken çorak olur, çöllere dönersin
Açık sözlü ol
Her sözü üstüne alma, gördün söyleme, bildin bilme
Sevildiğin yere sık gidip gelme
Kalkar itibarın, muhabbet olmaz
Üç kişiye acı:
Cahiller arasındaki alime,
Zenginken fakir düşene,
Hatırlı iken itibarını kaybedene
Unutma ki yüksekte yer tutanlar
Aşağıdakiler kadar emniyette değildir
Haklı olduğunda mücadeleden korkma
Bilesin ki atın iyisine doru,
Yiğidin iyisine deli derle


Dursun Fakıh:

Karaman’da doğmuş, Şeyh Edebalı’nın öğrencisidir Dursun Fakıh; tefsir, hadis, fıkıh bilimlerini okumuştur Osmanlı Devletinin kuruluşuna şahitlik etmiş bir Türk Bilginidir Şeyh Edebalı’nın kızını alarak damadı ve Osman Gazi ile de bacanak olmuştur
28 Eylül 1299 yılında Karacahisar fethedildikten sonra, Osman Gazi adına Cuma Hutbesini okuyup, Cuma Namazını kıldırmıştır Böylece, hem Osman Gazi’nin hür ve tam İstiklal sahibi bir Devlet Başkanı olduğunu, hem de Osmanlı Devletinin İstiklalini dünyaya ilan etmiştir
Dursun Fakıh, Osmanlı Devletinin ilk imam-hatibi ve ilk kadısı olma şerefine elde etmiştir “Gazavetname” adlı bir eseri bulunmaktadır Anadolu’da milli birlik ve milli kültür birliğinin oluşmasına hizmet eden bir Türk Büyüğüdür1327 yılında vefat etmiştir

Vakıf Duası

Her kimse ki; vakıflarımın bekâsına özenen ve
gelirlerimin arttırılmasına itina gösterirse;
Bağışlayıcı olan Allahu Teâla'nın huzurunda
ameli güzel ve makbul olup,
mükâfatını sayılmayacak kadar çok olsun
dünya üzüntülerinden korunsun ve muhafaza edilsin

Kanuni Sultan Süleyman Vakfiyesinden
950 H / 1543 M

Vakıf Bedduası

Her Kim ki; Allah'tan korkmayıp vakıflarıma zarar vermeye niyet eder
veya değiştirirse dünyada zalimler sayılan
Ahirette elleri boş, Allah'ın rahmetinden mahrum ve
sonsuz azablarla azab olunsun!

Kanuni Sultan Süleyman Vakfiyesinden