Hakkari Gelenek Ve Görenekleri

Genel Bilgiler



Yüzölçümü: 9521 km²

Nüfus: 236581 (2000)

İl Trafik No: 30

Türkiye’nin güneydoğu köşesinde derin ve uzun Zap Vadisi’nin güney yamacına kurulu, dört bir yanı dağlarla çevrili Hakkâri Anadolu, Mezopotamya ve İran üçgeninde yer alan coğrafi konumuyla birçok topluluğun ilgisini çekmiş ve birçok millete vatan olmuştur İlin tarihi Paleolitik Çağ’dan başlamaktadır İl sınırları içinde çeşitli yerlerde bulunan kaya resimleri Neolitik Çağ’a tarihlenmektedir MÖ 6 yüzyıl başlarına kadar bölgeye Urartular egemen olmuşlardır Çevrenin zorlu koşullarına rağmen güçlü bir örgütlenme gerçekleştiren Urartular bölgede sivil ve askeri amaçlı, “Ordu Yolu” diye adlandırılan ve belirli bir kesimi günümüze ulaşan bir ulaşım ağı kurmuşlardır Urartu toprakları zaman zaman Assur tehdidini yaşamış, MÖ 560 yılında Med saldırısı ile tarihten silinmiştir Urartularla birlikte Assurluları da yok eden Medler, Pers istilası ile yok olmuştur Perslerin ise Büyük İskender tarafından egemenliği silinmiştir Büyük İskender’den sonra Seleukos Krallığı’nın, İran'da bir krallık kuran Partların, Sasanilerin ve Müslüman Arapların hâkim olduğu yörede daha sonra Roma, Bizans, Selçuklu, İlhanlı, Karakoyunlu, Akkoyunlu, Safevi dönemleri yaşanmıştır Yazılı olarak bölgenin adına ilk defa Arap kaynaklarında rastlanmaktadır Ünlü Arap tarihçisi İbn-i Havkal, Hakkar aşiretinin adına dayanarak Van Gölü’nün güneyine düşen bölgeyi “Hakkâriye” (Hakkarların beldesi) adıyla anmaktadır Hakkar aşireti bölgede bugün de varlığını sürdüren 12 Ertuşi (Hertuşi) oymağıyla 12 Pinyanişi oymağından oluşmaktadır Hakkâri 1536'da Kanuni Sultan Süleyman döneminden itibaren Osmanlı egemenliğine girmiş ve Hakkâri adıyla anılmıştır

Coğrafi Konumu

Hakkâri’nin kuzeyinde Van, doğusunda İran, güneyinde Irak, batısında Şırnak bulunmaktadır

İklimi

Hakkâri’de karasal ikim hüküm sürmektedir Bu nedenle kışlar soğuk ve sert yazları ise sıcak ve kurak geçmektedir

Ulaşımı

Karayolu ile ulaşım mümkündür

İLÇELER

Hakkari ilinin ilçeleri; Çukurca, Şemdinli ve Yüksekova'dır



Tarihçe


Anadolu Mezopotamya, ve İran üçgeninde yer alan Hakkari konumu ve coğrafi yapısıyla bir çok topluluğun ilgisini çekmiş ve bir çok millete vatan olmuştur Hakkari, Med, Pers, Selevkos, Abbasi, Selçuklu, Moğol, Karakoyunlu, Akkoyunlu ve Osmanlı hakimiyetini görmüştür




Coğrafya


Hakkari ili doğuda İran, güneyde Irak, batıda Şırnak, kuzeyde de Van illeri ile çevrilidir Yüzey şekillerinin ana çatısını oluşturan dağlar, batı-doğu doğrultusunda yüksek bir kabartı şeklinde uzanırlar Güneydoğu Toroslar yayının bu ildeki uzantılarına Hakkari Dağları adı verilir
İlin en büyük düzlüğü Yüksekova'nın kuzey ve doğusundaki dağların yamaçlarından doğan Nehil Çayı'nın oluşturduğu Yüksekova'dır Bununla beraber yüksek dağların doruklarında ve doruğa yakın yerlerde çok sayıda göl vardır bunların içinde en önemlisi Gelyana Gölü'dür
Hakkari'de karasal iklim hüküm sürmektedir Bu nedenle kışları soğuk ve sert geçmektedir Yazları ise sıcak ve kuraktır