İğdır Gelenek Ve Görenekleri

Genel Bilgiler



Yüzölçümü: 3539 km²
Nüfus: 168634 (2000)
İl Trafik No: 76
Türkiye'nin doğu sınırında yer alan Iğdır, efsanevi Ağrı Dağı ile görülmesi gereken bir ildir
Iğdır, Türkiye’nin doğu sınırında, yüksek platoların ve dağlık kesimlerin geniş yer kapladığı bir bölgede yer almaktadır Bununla birlikte Iğdır Ovası, jeolojik yapısı ve iklim özellikleri nedeniyle, meyve ve pamuk dahil olmak üzere her türlü tarıma elverişli topraklara sahiptir Türkiye’nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı’nın büyük bir bölümü de il sınırları içinde kalmaktadır Ağrı Dağı hakkında pek çok efsane vardır Bunlardan en bilineni Nuh’un gemisidir İncil, Tevrat, Kur’an gibi kutsal kitaplarda bahsedilen ve ünlü Sümer destanı “Gılgamış”ta da geçen tufandan sonra Nuh’un gemisinin Ağrı Dağı’nda karaya oturduğu inancı yaygındır Bir diğer söylence de dağın zulme ve kötülüğe karşı öfkelenmesiyle ilgili halk inancı çerçevesinde gelişen Ağrı Dağı efsanesidir
Yapılan arkeolojik araştırmalara göre, ilin tarihi Paleolitik Çağ’a kadar uzanmaktadır Mezolitik, Kalkolitik ve Eski Tunç çağlarında da iskan edilen yörede, MÖ 1 binde Urartular, Assurlular, Kimmer ve İskit akınları etkin olmuştur Daha sonra Pers, Makedon, Seleukos, Roma hâkimiyetine giren bölge, MS 7 yüzyılda Arapların eline geçmiştir Araplarla Doğu Roma İmparatorluğu arasında sürekli çatışma konusu olan ve birçok kez el değiştiren yöreye, 1064’de Selçuklular egemen olmuşlardır 13 yüzyılda Moğol istilasına uğrayan, 1514’de Çaldıran Savaşı’nın kazanılmasıyla Osmanlı topraklarına katılan Iğdır, 1737-1746 yıllarında İran ve 1878-1918 yılları arasında Rus işgali altında kalmıştır
İran üzerinden gelip Doğubayazıt, Kars, Erzurum, Erzincan üzerinden İç Anadolu’ya uzanan İpek Yolu Iğdır’dan geçmektedir

Coğrafi Konumu

Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan Iğdır’ın doğusunda Nahçivan ve Ermenistan, kuzeyinde Ermenistan ve Kars, batısında Kars ve Ağrı, güneyinde Ağrı ili bulunmaktadır

İlçeler ve İletişim Bilgileri

TUZLUCA İLÇESİ : Önceki adı Kulp olan Tuzluca İlçesi 7 Ekim 1920 tarihinde Rus işgalinden kurtarılmış ve 1920’ de ilçe olmuştur İl merkezine uzaklığı 39 km dir 1236 Km2’ lik yüzölçümü ile Iğdır ilinin en büyük ilçesi durumundadır Nüfus olarak 26178 nüfusa sahiptir Tuğla Fabrikası ve bölgenin bütün tuz ihtiyacını karşılayan Tuz Dağı ilçede bulunmaktadır Ayrıca Tuz dağında bulunan su göletleri astım hastalığına iyi geldiği söylenmektedir
ÖNEMLİ TELEFONLAR
Kaymakamlık : 311 20 05

Yazı işleri Müdürlüğü : 311 21 88

Belediye Başkanlığı : 311 20 35

Jandarma Bölük Komutanlığı : 311 24 55

Emniyet Amirliği : 311 20 71

Sağlık Ocağı Tabiiliği : 311 20 69


ARALIK İLÇESİ : 14 Kasım 1920 tarihinde Rus işgalin den kurtarılmıştır Yüzölçümü 611 km karedir Nüfusu 24 089 nüfusa sahiptir İl merkezine uzaklığı 45 km’dir İlimizin ve aynı zamanda Türkiye’nin en uç noktasını teşkil eder Türkiye’nin üç Ülke ile komşu ve müşterek sınırlarının bulunduğu tek kavşak noktası durumundadır
ÖNEMLİ TELEFONLAR
Kaymakamlık : 411 20 05

Yazı İşleri Müdürü : 411 21 15

Belediye Başkanlığı : 411 20 15

Jandarma Bölük Komutanlığı : 411 28 15

Emniyet Amirliği : 411 20 37

Merkez Sağlık Ocağı Tabipliği : 411 20 08
KARAKOYUNLU İLÇESİ : Karakoyunlu ilçesi 1972 tarihine kadar Iğdır’a bağlı bir köy iken 1992 de 3806 sayılı Kanunla İlçe olmuş Iğdır İline bağlanmıştır Iğdır’a uzaklığı 14 km olup, 19 644 Nüfusa sahiptir
ÖNEMLİ TELEFONLAR
Kaymakamlık : 518 72 46

Yazı işleri Müdürlüğü : 518 72 14

Belediye Başkanlığı : 518 70 01

Jandarma Bölük Komutanlığı : 518 72 97

Emniyet Amirliği : 518 75 22

Sağlık Ocağı Tabibliği : 518 73 43



Coğrafya

Doğu Anadolu gibi yüksek platolar ve dağlık kesimlerin geniş yer kapladığı bir bölgede bulunan İl, gerek iklim, gerekse toprak ve bitki örtüsü gibi tabii çevre özellikleri bakımından oldukça farklı özellikler gösterir
Bölge, Aras nehrinin birtakım birleşme boğazları ile birbirlerine bağladığı depresyonlardan (çöküntülerden) birisini oluşturur Ancak, bu depresyon bölgesi, Aras nehri ve bu nehrin yatağı boyunca geçen Türkiye-Ermenistan sınırı tarafından hemen hemen iki eşit parçaya bölünmüştür Sınırlarımız dışında kalan Erivan (Revan) ovası ile Iğdır Ovası'nın birlikte oluşturduğu bu depresyon bölgesinin tümüne "Sürmeli Çukuru" da denilmektedir Fakat yörede bu çukurluğun sınırlarımız içerisinde kalan kısmına "Sürmeli Çukuru", Ermenistan sınırları içerisinde kalan bölümüne ise "Sahat Çukuru" adı verilmektedir

Sürmeli Çukuru, Arpaçay'ın Aras'la birleştiği Ergüder mevkiinden başlayıp, Aras nehrinin ülkemiz sınırlarını terk ettiği Türkiye-İran-Nahcıvan sınırlarının birleşme noktasına kadar devam eder Yükseltisi, batıdan-doğuya ve güneyden-kuzeye doğru azalan bu çukurluğun merkezinde Iğdır şehri kurulmuştur
Aras nehri boyunca doğu-batı doğrultusunda uzanan Iğdır Ovası, Batı Iğdır, Doğu Iğdır ve Dil ovasından oluşmaktadır Iğdır Ovası'nın güneydoğuya doğru bir uzantısı durumunda olan Dil Ovası (Dil Ucu), aynı zamanda ülkemizin en doğu uç noktasını (440 48') oluşturur
Bölgenin güneyinde, kabaca batı-doğu doğrultusunda uzanan Orta Toroslar'ın uzantısı ve Munzur dağlarıyla başlayıp Karasu-Aras dağlarıyla devam eden dağlık kütlenin doğudaki bölümü yer almaktadır Bu bölüm üzerinde yer alan dağlar sırasıyla batıdan doğuya doğru Durak Dağı(2811) m), Zor Dağı (3196 m), Pamuk Dağı (2639 m) Büyük Ağrı Dağı (5165 m) ve Küçük Ağrı (3986 m) dağlarıdır Türkiye'nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı, İran ile tabii bir sınır teşkil eder Anadolu ile Asya'dan uzanan sıradağların bir nevi buluşma noktasıdır

İlin güneydoğusunda; çevresinin 128 km’yi, yüz ölçümünün 1188 km²’yi bulduğu tahmin edilen Büyük Ağrı Volkanik Dağı yükselmektedir Dağın 5000m yükseklikteki kesiminde devamlı kar ve buzullarla kaplı bir "krater düzlüğü" ün bulunduğu kabul edilmektedir Büyük ve Küçük Ağrı Volkanik Dağları arasındaki 2687 m yüksekliğindeki geçide "Serdarbulak Geçidi" denilmektedir
Ağrı Dağına Oğuzlar, arkadaki dağ anlamına gelen "Arkuri", 1290 yılında bölgeden geçen Marko Polo "Arkdağ", Katip Çelebi ünlü eseri Cihannüma'da ve Evliya Çelebi Seyahatname adlı eserinde "Kül-i Argı" adıyla bahsetmişlerdir Batılıların daha çok "Ararat" dedikleri Ağrı Dağı'na Arap Coğrafyacıları "Cebel-el-Haris", İranlılar ise "Küh-i Nuh" adını vermişlerdir Aslında, iki volkan konisinden oluşan Ağrı Dağı, Serdarbulak geçidi adlı boyun noktası ile Büyük ve Küçük Ağrı kütlelerinden oluşur