|
Prof. Dr. Sinsi
|
Afyon Örf-Adet-Gelenek-Görenekleri
El Öpme Daveti:
Pazar günü kız evi oğlan evine bir tepsi baklava(Pazar baklavası) gönderir Baklavayı götüren kadınlar, kadınları öğle yemeğine, erkekleri akşam yemeğine davet eder El öpme daveti Pazartesi günü yapılır Bu yemek çok çeşitlidir Yemekten sonra kahve içilir, kız evinin yeniden aldığı dürüler dağıtılır
Çeyiz İndirme Daveti:
El öpme davetinden birkaç gün sonra oğlan evi, kız evinin kadınlarını öğle, erkeklerini akşam yemeğine davet eder Bu davetin amacı, asılı duran çeyizlerin indirilmesiyle düğünün bittiğini gösterir İlimizde ayrıca, "imece, aşure, sıra geceleri (gecekler)" gibi gelenekler de vardır
HAMAM
Hamam Türk kültürel mirasında sosyal olayların kutlandığı yer olarak da önem taşıyor Afyon'da 'gelin hamamı', 'bebek hamamı', 'damat hamamı' ve 'asker hamamı' gibi gelenekler eski günlerin ihtişamı içinde olmasa da sürdürülüyor En yaygın gelenek olan gelin hamamına göre gelin ve ailesindeki bayanlar düğünün başında damat tarafının davetlisi olarak hamama giderler Hazırlanan yemekler göbek taşının üzerinde yenilir ve söylenen şarkılar eşliğinde eğlenilir Geleneğe göre damadın ailesi tarafından geline havlu takımı ve takunya, akrabalarına ise takunya hediye edilir Gelinin annesi ise karşılığında damadın ailesine yöresel bir eşarp olan tülbent hediye eder 1900'lü yılların başlarında da Afyon ve çevresinde gelin kızlar düğünden önce kağnılarla Gazlıgöl Kaplıcasına getirilir, hamamda eğlenilir, yemek yenilirmiş
Afyon il merkezinde bulunan hamamlar içinde Osmanlı döneminin ilk yıllarında yapılmış ve günümüze kadar kullanılagelmiş olanları bulunuyor Bunlara zamanla yenileri de eklenmiş Kadın ve erkek için ayrı ayrı, bitişik çifte hamamlar yapıldığı gibi, tek yapılanları da var
YÖRESEL YEMEKLER:
ÇORBALAR: Sakala çarpan çorba, şehriye çorbası, tarhana çorbası, pirinç çorbası, işkembe çorbası, miyane çorbası
ETLER : Bütüm et, zürbiye, pideli kebap, özbek pilavı, paça, duvaklı hindi, sırtsırta (çifthindi)
ETLİ SEBZE YEMEKLERİ : Nohutlu kabak musakka, patlıcan musakka, pırasa musakka, patlıcan böreği, yanı yarma (karnıyarık), patates oturtma, kabak dolma, yaprak dolması
HAMUR İŞLERİ : Mercimekli bükme, ağzı açık, bohça böreği, ocak bükmesi, haşhaşlı katmer, haşhaşlı pide, şepit Cızdırma, hamursuz, övme, yalınpide, pişi, lokma, cimcik hamuraşı ve ekmek
TATLILAR : Kaymaklı ekmek kadayıfı, baklava, erişte baklavası, hurma baklavası, un helvası, kaymaklı güllaç, palize, su muhallebisi, kaymaklı tel kadayıfı, cücü kadayıf, aşure
YÖRESEL GİYİM:
Kadın Giysileri : Göynek, şalvar, zıbın, birlak, kuşak, peştamal, alaca, çorap, baş, pullu çiçek, takı, üç etek�dir
Erkek Giysileri : Genellikle efe, kızan ve zeybek giysileri ön plana çıkmaktadır
HALK OYUNLARI VE FOLKLOR:
Afyon yöresinde genellikle kırık havalar oynanmaktadır Aşağı yukarı aynı ritmlerde seyreden oyun- larda kesinlikle ayaklar dizden arkaya bükülerek veya hoplayıp zıplayarak oynanmaz Ayrıca göbekde hare- ket ettirilmez Gerdan kırma, omuz silkme (oynatma) gibi hareketler kesinlikle yapılmaz
NELERİ İLE ÜNLÜ:
Haşhaş, Kaymak, Afyon Sucuğu, Afyon Mermeri, Çağlayan Mesire Yeri, İscehisar Kayalıkları, Bayat Kilimleri, Hüdai, Gazlıgöl, Dinar ve Sandıklı Kaplıcaları
İL İSMİ NEREDEN GELİYOR?
Afyon türklerinde sık sık "hisar" sözcüğü geçer "hisarın bedenleri çevirin gidenleri" Bu hisar sözcüğünün Afyon türklerinde sık sık yinelenmesi nedensiz değildir Eski adı Akroenos olan şehri Selçuklular uzun süren bir kuşatmadan sonra ele geçirdiler "Hisar" kuşatma anlamına gelir Acılarla elde edilen yere "Karahisar" dediler ve orada, kara taşlardan bir kale kurdular Onaltıncı yüzyılda bölgede afyon yetiştirilmeye başlayınca, Karahisar'ın başına bir de Afyon eklendi ve şehir "Afyonkarahisar"adını aldı
|