Kars Gelenek Ve Görenekleri

Tarihçe


TARİHÇE
Kars adının kaynağı Karsaklardan gelmektedir MÖ 130-127 yıllarında Kafkas dağlarının
kuzeyinde ve Dağıstan’da gelerek Kars çevresine yerleşmiş, buraya adlarını vermişlerdir Bu durumda Türkiye’deki en eski Türkçe İl adı ününü kazanmıştır
Divan-ı Lügat it Türk’te Kars deve veya koyun yününden yapılan elbise, şal kuşak dokuma anlamındadır

Araştırmalarda Kars’ın tarih öncesi çağlardan buyana yerleşim merkezi olduğu anlaşılmaktadır Kür (Kura) ve Aras (Araz) nehirleri boylarında yapılan kazılarda bunun izlerine rastlanılmaktadır

Kapataş, Yantmataş ve Cilalıtaş devirlerinden itibaren yerleşme merkezlerinde oluşu yanında MÖ 9000-8000 yıllarından buyana hayvan ehlileştirme ve tarım devirlerinde yaşanmıştır
MÖ 5000-4000 yıllarında Doğu Anadolu ve Azerbaycan’a yerleşen Huriler Kars’ın bilinen ilk sakinleridir Daha sonra MÖ 9 Yüzyılda güneyden gelen Urartu’ların egemenliğine girmiştir Urartular 2500 yıl küçük beylikler vasıtasıyla egemenliklerini sürdürmüşlerdir MÖ 665 yılında Urartular Kimmer akınları sonucunda bölgeden çekilince hakimiyet İskitlere geçmiştir İskit egemenliği MÖ 145 yılına kadar sürmüştür Bu tarihten itibaren Partlar, İskit egemenliğine son vererek Türk Arsaklı beyliğini kurmuşlardır Kars adı da buradan kaynaklanmaktadır Arsaklar MÖ 2 Yüzyılından MS 5Yüzyıl ortalarına kadar Kars’ta hüküm sürmüşlerdir 430 yılında Sasanilere geçen bölge uzun süre Sasani, Bizans ve Araplar arasında savaş alanı olmuştur Bunlar arasında kısa sürelerle el değiştirmiştir

1064 yılında Selçuklu Türkleri tarafından feth edilerek Türk Şeddatlı beyliğinin emrine verilmiştir 1200 yılında Gürcü Atabeylerinin eline geçen bölge 1239’da Moğollar tarafından tahrip edilmiştir Moğollar Anadolu’dan çekilince 1406’da Karakoyunluların, 1467’de da Akkoyunluların eline geçmiştir Bu iki beyliğin sürekli savaşları Kars ve çevresini çok etkilemiştir Yerleşme merkezlerinin tahrip edilmesine ve nüfusun azalmasına sebep olmuştur 1535 yılından itibaren Kars Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarına katılmış, 1877-1878 (93 harbi) Osmanlı-Rus harbine kadar önce İranlı’lara sonra Ruslara karşı en büyük askeri üst olmuştur

1918’e kadar 40 yıl Rus işgalinde kalmıştır 1918’de tekrar alınmış, 6 ay sonra Mondros Mütürekesi gereği ordunun çekilmesi üzerine kaderiyle baş başa bırakılmıştır
Ordunun desteğinden mahrum kalan Karslılar önce Milli Şura sonra Çenub-i Garb-i Kafkas hükümetlerini kurarak mücadeleye devam etmişlerdir 30 Ekim 1920’de Kazım Karabekir yönetimindeki Türk Ordusu Kars’ı alarak Türk topraklarına katmıştır