Karaman Gelenek Ve Görenekleri

YÖRESEL GİYİM:

Karaman İli ve çevresinde giyim kuşam normalde Orta Anadolu giyim kuşam özellikleri gösterir 10-15 seneye kadar yaşlılarda ve gençlerde giyim kuşamda büyük fark yokken bu gün bu fark daha belirgin durumdadır Yaşlı kadın ve erkekler daha çok örf ve adetlerine bağlı atalarından gördükleri kılık kıyafetleri muhafaza etmektedirler Gençler ise Avrupai bir yaşantı içerisindedir Bilhassa ilimiz dâhilinde Avrupa'da çalışan İşçilerimizin çokluğu bu durumu etkilemektedir
İl dâhilindeki köyler arasında giyim ve kuşamda ufak tefek farklar olmasına rağmen genelde büyük özellikleri birbirine uymaktadır Yaşlı kadınlar başlarına fes giyer başlarını örter bellerine ipekten dokunmuş kırmızı renkli kuşak kuşanır Şayak denen kumaştan bolca dikilmiş şalvar giyerler Orta yaştaki kadınlar kirlik tutar entari giyerler İhtiyar kadınlar penez denen gümüş para dizilmiş olan fes takar ve zıbın giyerler Bütün bunların yanında ilimiz ve çevresinde kadınların büyük çoğunluğunun giydikleri giysiler şalvardır Şalvarın üstüne poşu denen büyükçe bir örtü örterler Normalde günlük yaşantılarında başlarına yaşmak denen kenarı işlemeli başörtü veya beyaz çember örterler Takı olarak kadınlar altın bilezik kolye küpe ve sarı lira takarlar
Erkeklerde ise; ihtiyarlar ve gençler arasında fark vardır Yaşlılar bellerine kuşak bağlar şalvar denen bol pantolon giyerler başlarına genelde takke giyerler Yaşlıların giydiği pantolonlar elde dokuma yünden yapılmış şalvar veya şayak denen giysilerdir Kışın giydikleri arasında yünden dokunmuş yün çoraplar vardır Gençler ise normal giysilerden ceket pantolon ile bazı yörelerde eskiden potin - çarık denen bir tür ayakkabı giyerken şimdi artık normal ayakkabı giyilmektedir
Kadınlar bazı bölgelerde üç etek denen bir tür giysi giyerler Bazı yörelerde manto - pardesü yerine peşli zıbın giyer şal örtü örterler ve uzun göynek giyerler İl genelinde 40 yaşın üzerindeki erkekler kaput bezinden dikilmiş uzun göynek ve uzun don giymekteyken yeni yetişen gen gerek ilimiz dâhilinde Avrupalı işçilerin çok olması ve gerekse halkımızın modern yaşantıya uyma çabaları bilhassa şehir merkezinde günün modasına uygun giyinmeye doğru gitmektedir
Kadınlarımız özel günlerinde düğünlerde bayramlarda hacı karşılama merasimlerinde "çakma" denen üzeri sırma işlemeli giysiler giyerler Sudurağı kasabasında kadınlar eşarpların üzerine beyaz bir çember bağlarlar ki bu da evliliklerinin işareti belirtisidir Boyalı köyünde kadınlar bellerine kuşak bağlarlar eskiden ayaklarına ayakkabı olarak giydikleri çarık şimdi ortadan kalkmıştır Sarıveliler ilçemizde yaşlı kadınlar üç etek fes ve entari giyerler ve çenelik takarlar Bazı yörelerde çarşaf denilen kuşak kuşanılır Ermenek Üzümlü köyünde kadınlar başlarını ve yüzlerini örtmek için "Mahrama" denen bir örtü örterler
İlimiz dâhilindeki en farklı giyim kuşam merkeze bağlı Taşkale kasabası kadınlarının giyim ve kuşam şeklidir Kendilerine mahsus özel bir şalvar giyerler ki; siyah kumaştan yapılmaktadır Başlarına fes takarlar Fesin çevresi madeni paralarla süslenmiştir Fesin üstüne ayrı bir örtü örterler bu tür giysi nerede görülürse hemen Taşkale kasabasının giyim şekli olduğu belli olur Ancak bu kıyafet bu gün sadece yaşlılara mahsustur Yeni yetişen gençlik bu giysilerini yavaş yavaş terk etmektedir