Karaman Gelenek Ve Görenekleri

HALK OYUNLARI VE FOLKLOR:
Ülke gerçeklerini öğrenmede halk biliminin önemi büyüktür Karaman folklorunu incelerken Anadolu folklorunu hazırlayan etkenleri bilmekte yarar vardır Orta Asya'dan gelen göçebe Türk kültürü İranlı öğelerle zenginleşmiş ve bazı dinlerin etkisinde kalmıştır Osmanlı imparatorluğunun parlak dönemlerinde çevre ülkelerinin fetihleri nedeniyle kültür alışverişi zorunlu olarak ortaya çıkmıştır Etnolojik açıdan Konya Karaman Ermenek Bozkır Hadim bir bağ sıralarlar Temeli Karaman olan eski gelenekler buralarda çok az faklılıklarla kendini göstermektedir Güneyde Mut Silifke Kuzey'de Çumra Akşehir'de bu bağ görülmez Burada uzaklık ve yakınlığın önemi yoktur Ticari ve tarihi akış içindeki nedenler önem taşır
Selçuklular döneminde Türkmenler sarp Toros dağlarına yerleşmişlerdi Daha sonraki tarihlerde (1228)'de Selçuklu sultanı Alaaddin bey Türkmen boylarını İçil yani İçel bölgesine yerleştirmiştir Bu boylar şimdi Anamur Gülnar Mut Erdemli Ermenek Silifke ilçeleri arasında geleneklerini sürdürmektedir Bu yöreler Selçukluların yıkılışından sonra Türkmen boylarının kaynaştığı yerler olmuş Silifke yöresinde boy ve oymak adları ile köyler kurup yerleşmişlerdir Bu boyların kökeninde Karaman'lı Türkmenlerin Orta Asya kaynaklı gelenekleri yaşar "Salur ve Beydilli" köyleri buna örnek verilebilir Buradan anlaşılıyor ki Karaman kaynaklı Silifke Mut oyunları değişikliklere uğrayarak kendini kabul ettirmiştir Karaman folkloru ve oyunları ise çeşitli nedenlerle köy düğünlerinden öteye gidememiştir Karaman folkloru bölgenin ova oluşu nedeni ile genel olarak tarımsal çıkışlı öğeleri taşır Halkın oynadığı oyunlara ve alışkanlıklara dayalı olarak düşünülmüştür Köy düğünlerinde sıralarda kış geceleri odalarda oynanan oyunlar Türklerin eski geleneklerinden günümüze izler aktarmaktadır
12 yüzyılda Maveraünnehir bölgesinden Anadolu'ya gelip yerleşen Salur boyuna mensup Karamanlı Türkmenler Anadolu'da milli kültürün kurulmasında ve yaşatılmasında en büyük faktör olmuşlardır Karamanoğlu Mehmet Bey dönem en parlak dönemini yaşayan Kararnanoğullan bir manada Anadolu'da ilk kurtuluş savaşını vermiştir Karamanoğlu Mehmet Bey Acem ve Arap kültürünün karşısına çıkarak ünlü fermanını söylemiş Türk dilini ve kültürünü koruma savaşını başlatmıştır Karamanoğlu Mehmet Bey Yunus Emre Bekir Sıtkı Erdoğan ve daha pek çok şair ozan ve düşünürün yaşadığı Karaman kültürünü yaşatmak folklorunu ortaya çıkarmak ve Karaman dışında duyurma çalışmaları sürdürülmektedir
KARAMAN'IN FOLKLORİK OYUNLARI
Karaman folklor ekibi kurulurken önce müze arşivinden Karaman giysileri araştırılmış Karaman folklorik giysileri çıkrık tufan tarım aletleri seyirlik oyun araçlarına kadar zengin folklorik koleksiyonlar olduğu görülmüştür Karaman'da çeşitli birimlerin kurmuş olduğu folklor ekiplerinin giysileri müzeden örnek alınmış bu kıyafetlerde ayakkabısından takılarına kadar eskiye bağlı kalınmıştır
Karaman köy düğünlerinde kına gecelerinde söylenen türküleri davul zurna tef eşliğinde oynanan kaşıklı oyunlar incelenerek Karaman folklorunun özellikleri ortaya çıkarılmıştır Bu oyunlar aşağıdaki türküler eşliğinde oynanmaktadır
İmaret'in Taşları: Geniş bir bahçe ortasında Türk sanatının şaheseri olan İmaret külliyesinin tabii ve sanat dekorlarından ilham ozanın söylediği Karaman'a has türküden esinlenerek düzenlenmiştir
Goşeveş Oyunu: Çerkezlerin oynadığı bir oyundur Mızıka eşliğinde erkekli kadınlı oyuncular el çırparak oynarlar Oyuncular özel giysiler üzerine erkekler gümüş kama kadınlarda gümüş süslemeli kuşak takarlar Karşılıklı olarak ta el çırparak ve dönerek oynanır
ERKEK KIYAFETİ:
Çarık pantolan üzerine renkli yün örme çorap (Püsküllü) şalvar (pantolan-tepme tezgahlarda yünden yapılmıştır) gömlek cepken (yelek) ve püsküllü bereden ibarettir Bu kıyafet çeşitli aksesuarlarla süslenmektedir

KIZ KIYAFETİ:
Patik yün çorap şalvar üç etek kuşak yelek gömlek fes ve eşarp'tan (tülbent-yazma) oluşur Kız kıyafetleri de çeşitli aksesuarlarla süslenmektedirKız ve erkek kıyafetlerinin en önemli tamamlayıcısı oyunların özelliği gereği kaşıktırHalk oyunlarımızda hakim olan çalgı aletleri Davul ve Klarnettir Bununla birlikte bazı yörelerimizde saz darbuka cümbüş davul ve klarnetin birlikte çalındığı da görülmektedir
Nişan düğün ve sünnet düğünleri ile özel günler ve anma törenlerinde Halk Oyunları ve folklor gösterileri yapılmaktadır