Yaygaralar Ve İslam Toplumu

Söylentiler Ve Yaygaraların Kaynakları:


[size="4"]Asılsız haber şeklindeki sözler genellikle kişiler veya basın yayın araçları vasıtasıyla yayılır İnsanlar aralarındaki haberleri bu yollarla yayarlar Dolayısıyla kişinin duyduğu ve bir başkasına vereceği haberin doğruluğundan iyice emin olması gerekir Asıl olan müslümanın beraatıdır Dolayısıyla bir müslüman hakkında gelen olumsuz bir haberi hemen tasdik etmeden önce onun doğruluğunu ve meselenin hakikatini öğrenmek gerekir Haber açık ve kesin delillerle teyit edilmedikçe, hakkında olumsuz haber bulunan kişi tam bir beraat içindedir

Söylenti Ve Yaygaraların Nedenleri:


Çıkarılan yaygaraların bir çok nedenleri vardır Bunlardan bazıları şunlardır:
* Düşmanın başına gelene sevinmek: Kişi düşmanının başına gelen musibete sevinerek onunla ilgili olumsuz haberleri sağda solda yayar Bundan Allah’a sığınırız
* Aşırı meraklılık: Her türlü yaygarayı yayan en büyük kesim ise lafa söze merak, kendilerinde adeta hastalık halini almış kimselerdir Konuşulanları ağızları açık dinleyişleriyle hem anlatanın konuşmasını asılsız şeylerle süslemesini teşvik ederler, hem de kendileri onu başkasına anlatırken abartmaktan zevk alırlar
* Vakit öldürmek için konuşmak: Meclis içinde anlatmaya değer bir şey bulamayıp susmak durumunda kalan bazı kimseler, bunu kendileri için bir eksiklik kabul edip susmaktansa bir şeyler anlatmış, söze iştirak etmiş olmak için getireceği vahim sonuçları düşünmeden aslı astarı belli olmayan sözleri anlatırlar [2]

Söylenti Ve Yaygaraların Yayılmasının Sebepleri:


* Dinleyicilerin fuzuli ve gereksiz sözleri dinlemek için istek göstermeleri
* İnsanların bu tür haberleri ilgi ile dinlediklerini gören anlatıcının, ilgi toplama merakı
* Haberin yalan olması durumunda doğuracağı vahim sonuçları düşünememe
* Söylentiyi yayan kimselerin gerekli İslami şuurdan yoksun olmaları
* İnsanların nefislerini muhasebe ve kontrol etmeleri [3]

İslam’ın Yayılan Söylentiler Ve Çıkan Yaygaralar Karşısındaki Tavrı


Allahu Teâlâ şöyle buyurdu:
“Ey iman edenler! Eğer bir fasık size bir haber getirirse onun doğruluğunu araştırın Yoksa bilmeden bir topluluğa kötülük edersiniz de sonra yaptığınıza pişman olursunuz” (Hucurat, 49/6)
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem de şöyle buyurdu:
[size="4"]“Her duyduğunu söylemesi kişiye yalan olarak yeter”
İmam Malik şöyle dedi: “Bilinmez ki insanın her duyduğunu konuşması büyük bir fesattır” Munâvi de şöyle dedi “Dinlediği şeyin yalan veya gerçek olması ihtimalinden dolayı, insan her duyduğu şeyi konuştuğu taktirde mutlaka bazı yalanları da konuşmuş olur Yalan, bir şeyi olduğundan başka şekilde anlatmaktır Kişi kasten böyle yaparsa günah işlemiş olur Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem her duyduğunu başkalarına nakledenler hakkında şöyle buyurdu:
[size="4"]“Kişinin, iddiaları binek edinmesi ne kötü bir şeydir”
Hadiste geçen “zeamu/iddia ettiler” kelimesi kafirlerin sözlerindendir Çünkü onlar ilimsiz olarak iddialarda bulunuyorlardı Allahu Teâlâ onları şöyle zemmetti
“İnkar edenler, kesinlikle diriltilmeyeceklerini ileri sürdüler” (Tağabun, 64/7)
İmam Beğavi bu ayetin açıklamasında şöyle dedi: Allah Subhanehu ve Teâlâ bu kelimeyi zemmetti Zira bu kelime genellikle insanların dillerine doladıkları asılsız iddiaları ifade için kullanılır: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem insanların ihtiyaçlarına ulaşmak için sözlerinin başına getirdikleri “zeamu/iddia ettiler” ifadesini, maksatlarına ulaşmak için kullandıkları binek hayvanına benzetti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, kişinin naklettiği haberlerin doğruluğundan emin olmasını, bu konuda ihtiyatı elden bırakmamasını ve güvenilir olmayan kimselerden hadis rivayet etmemesini emretti İmam Abdurrahman b Mehdi de şöyle dedi: “Kişi duyduğu şeylerden bazılarını insanlara anlatmaktan imtina etmedikçe insanların uyduğu bir im


[size="4"] Abdullah Yolcu, Söylentiler, Yaygaralar Ve İslam Toplumu Üzerindeki Olumsuz Etkileri, Guraba Yayınları El Broşürleri

[size="4"] Abdullah Yolcu, Söylentiler, Yaygaralar Ve İslam Toplumu Üzerindeki Olumsuz Etkileri, Guraba Yayınları El Broşürleri

[size="4"] Abdullah Yolcu, Söylentiler, Yaygaralar Ve İslam Toplumu Üzerindeki Olumsuz Etkileri, Guraba Yayınları El Broşürleri

[size="4"] Müslim

[size="4"] Sahih Ebu Davud