Boş Vaktin Değerlendirilmesi

Boş Vaktin Değerlendirilmesi

Şeyh Abdulbâri es-Sübeyti

26/03/1423 Hicri – 07/06/2002 Miladi




Zaman döndü dolaştı ve uzun gündüzlerinin sıcağıyla, kısa geceleriyle yaz başladı Bu başlangıçla birlikte yeni yetişmekte olan nesiller için boş vaktin zararlarına, yol açabileceği eğilimlere ve sapmalara karşı uyarıcı sesler de yükseliyor
Çağdaş uygarlığın ortaya çıkardığı tehlikeli genişliği ile boş vakit, toplumsal hareket üzerinde büyük bir yük ve tehlike halini almıştır Boş vakit bu çağda, boş vakit olmanın ötesine geçerek ruhi boşluk ve kalp boşluğu, ilkeler ve değerler boşluğu, ciddi hedefler boşluğu olmuştur
Boş vakit sorunu, hayatın hedefsiz olmasından kaynaklanmıştır Değilse; boş vakit sorunu, insan fıtratından kaynaklanan temel bir sorun değildir Bilakis çağdaş uygarlığın sahteliğinden kaynaklanan, sonradan ortaya çıkma bir sorundur
Boş vakit insanın kendisini; faydasız, toplumun üretmeyen ve yarar sağlamayan felçli bir organı olarak hisseder hale getirir Boş insan, yaptığının sonucu olarak nefsinin arzu duyacağı bir şey beklemez Hayatta bir hedefi yoktur Hedefi olmayan bu hayat nasıl bir hayattır?!
Boş vakit, şeytanın araçlarından biridir Şeytan, boş vakitte insana vesvese verir İçgüdüleri kışkırtır ve alevlendirir; onlar da insanı yakar Çünkü ne olursa olsun hiçbir iş olmadan vakit bolluğu, kişiyi şeytani vesveselerin ve tehlikeli düşüncelerin esaretine düşürür
Boş vakit; düşünceyi, aklı ve bedeni güçleri öldüren bir hastalıktır Çünkü nefsin mutlaka bir hareketi ve işi olmalıdır Nefis bunlardan boş olunca düşünce geriler ve akıl işlemez hale gelir Nefsin hareketi zayıflar Aşağılık düşünceler kalbi işgal eder
Boş vakit, yaz tatilinde gerçek bir olgu ve sorun haline gelmektedir Gençler, geniş vakitler bulmakta ve onları dolduracak ciddi ve iyi işler bulamamaktadır Bu boşluk, öldürücü dahi olabilir Hatta araştırmacılardan bir çoğu; boş vaktin, çeşitli sapmalarda baş faktör olduğu görüşündedir Örneğin; uyuşturucu alışkanlığının yaygınlaşması ve bir çok müslüman toplumda ürkütücü boyutlara ulaşması, boş vakit sorununun doğru bir şekilde kontrol altına alınamamasından kaynaklanmaktadır
Boşluk içerisinde yaşayan bir gencin, başkalarının eline av olarak düşmesi ve yönlendirilmesi kolaydır Sapık mezheplerin ve bozuk görüşlerin ağına düşenlerin hayat hikayelerini okuyan; onların, boş vakit sorunu yaşayan gençlerden olduğunu görür Toplum bilimciler, hangi zaman ve mekanda olursa olsun, ahlaki problemler ve suç oranının boş vaktin artışı ile bağlantılı olduğuna şahit olmuştur Bu nedenle; gençler arasında boş vakti gözetimden, denetimden ve yönlendirmeden uzak bir şekilde; yararlı bir neden olmadan caddelerde ve çarşılarda dolaşarak doldurma olgusu yaygınlaşmıştır Böylece vakit öldürürler ve görülmesi sakıncalı şeyleri gözetlerler Kahvelerde ve yol kenarlarında otururlar Bozgunculuk faktörüne, rolünü oynaması ve istediği gibi at oynatması için alan bırakırlar Onları, kötülüklere teşvik eder ve kötü alışkanlıklara sürükler Bütün bu vakitler, öldürücü saatler olabilir; öldürücüdür de Genç bütün vaktini uydu yayınlarını seyrederek geçirebilir Aile fertleriyle duygusal ve toplumsal bağı kesilir Bu durumda önce bizzat kendisiyle, daha sonra ailesi ve toplumu ile çatışma yaşayacak; bir eksiklik, baskı ve mahrumiyet hissedecektir Ayrıca; alışılmışın dışına çıktığı, kendi haklarını ve başkalarının haklarını gözetmediği için rahatsızlık kaynağı olacaktır Daha sonra da yasak olan şeylere kaçacaktır Böylece, eğitimci rolündeki babaların boş vaktin afetlerinden sakınmaları ve nefisleri kötülüklerine karşı korumaları gerektiğini anlamış oluruz İnsanların mal kaybına belli bir ölçüde dikkat ettiğini ve zararlarının boyutunu bildiğini fakat vakit kaybının anlamını idrak edemediklerini görmek gerçekten üzüntü verici bir durumdur Ömer ibnu’l-Hattâb radıytallahu anh çalışanına şöyle derken ne doğru söylemiştir: “Bu eller, seni günah ile meşgul etmeden önce mutlaka Allah’a itaatle meşgul edilmelidir”
Boş vakit sonsuza kadar boş vakit olarak kalmaz Mutlaka hayır ya da şer bir şeyle doldurulur Nefsini hayır ile meşgul etmeyeni, nefsi batıl ile meşgul eder Boş vaktini hayır ve doğrulukla doldurana müjdeler olsun!
Boş vakte iyi bir şekilde hakim olmak ve onu uygun kanallarda sarf etmek ümmetin mensuplarının güçlerini boşa gitmekten korur Düşünsel hastalıklara ve zehirlere karşı ümmete bağışıklık ve dayanıklılık kazandırır Ümmete, davranış bozukluğu kapılarını kapatma gücü verir
Bu nedenle İslam, görevlerden sonraki boş vakitleri faydalı ve verimli işlerle değerlendirmeye teşvik etmiştir Böylece insan; şikayetçi olacak, doldurmak için güç sarf edecek ya da sapacak bir boşluk bulamaz Daha da ötesi; müslümanın hayatında asıl olan boş vaktin olmamasıdır Çünkü müslümanın hayatında vakit ve ömür, Allah’ın mülküdür İslam terbiyesi; yeni yetişen nesli, hayatın her saatine ve anına boynuna asılmış bir emanet olarak bakmak ve bu nedenle onu hayırla doldurmak üzere yetiştirir Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem, geçip gitmeden önce boş vakitlerimizden yararlanmamız için açık bir çağrıda bulunmuştur Şöyle buyurur: “Beş şeyden önce beş şeyin kıymetini bil: Ölümünden önce hayatının, hastalığından önce sağlığının, meşguliyetinden önce boş vaktinin, yaşlılığından önce gençliğinin ve fakirliğinden önce zenginliğinin”