Tarihu;L-İslam,Tarih'in Tarifi:

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-02-2012

Eserlerine gelince bize ulaşan 26 kitab adı vardırki her biri sahasında dev ve ansiklopedik eserlerdir

1- Sünen'i Kübra: 9 dev cilt muazzam bir eser olup Şafiî fıkhına göre tertiplenmiş bir hadis kitabıdır

Şafii'nin bütün maddelerine hadis bulmaya çalışır

Bu haliyle Tahavî'nin Şerhti Meâniül Âsar'ına benzer

2- Sünen'i Suğra 4 cilttir

3- Delâiîinnübüvve 7 cilttir

4- Şu'bü'l îman önce muhtarasarı basılmıştır

Şimdi Camiü Şu'bü'l İman olarak yeniden basılıyor bize 13cü cilde kadarı ulaştı

5- El Medhal ile's Sünen
6- Ahkamü'l Kur'an
7- Menakıbüş Şafii
8- El Ba's ven Nüşür,
9- Edep
10- Zühd
11- İtikad,
12- Tergîb ve Terhîb
13- Fazailü-s Sahabe
14- İmam Ahmed b

Hanbel
15- Yenâbi'ül Usul

Konumuzla ilgili Delâil'ine gelince: Bu eser sahasında kanaatimce en güzel eserdir

Müellif konuya tarih ilminin kırıtiği ile girip, kimlerin haberi alınır kimlerin ki reddedilir, haber çeşitleri nelerdir gibi malzemeleri gayet ustalıkla serdeder

Peygamberlik delilleri ile Şemaile ait çok geniş malumat verir

Kendinden önceki yazılanları nakleder ama hiç bir zaman İbni İshak dediki

Belazuri anlattıki demez

Bütün bunları hadis ilminin verilerine dayandırarak "Haddese-nâ7' "ahberanâ" diye başlayarak şeyhleri vasıtasıyla rivayeti sonuna ulaştırır

Zehebî'nin temel dayanaklarından birini bu eser teşki! eder

Ancak Zehebî, Beyhakî'den daha dikkatli davranarak onun rivayetlerini de kritik ederek alır ve zaman zaman serzenişte bile bulunur

16- Ebû Nuaym ve Delailûn Nübüvve'si: İsmi ve künyesi: Âhmed b

Abdillah b

Ahmed el-Mirâni el-İsfehânî

Hicrî 336 yılında doğmuş 430 yılında vefat etmiştir

Küçük yaşında ilim tahsiline başlayıp Va-sit şehrinde Abdullah b

Ömer b

Şözeb'ten, Nişapur'da Ebû'l Abbas el-Esam'dan Şam'da Hayseme b

Süleyman el-Etrâblusî'den, Bağdat'da Ca'fer el Haledî ve Ebû Sehl b

Ziyad'dan icazet almıştır

Zehebî onu "Çağının hadis hafızı" diye anar

Ebû Nuaym itikadda aşırı derecede Eşari kabul edilmiş bu yüzden bir takım müteassıp hanbelilerin hücumumna uğramıştır

Hatta Zehebî Tezkeratül Huffaz'ında şöyle bir olayı Muhammed b

Ab-dü'l Cebbâr'dan nakleder

:
«Ebû Bekr b

Ali el-Muaddel'in ilim meclisine gittim

Şeyh dersini bitirince birisi "Ebû Nuaym'm meclisine gelmek isteyen ayağa kalksın" deyince Muaddel'in meclisinde bulunan hanbeli hadis ehli bir kısım herifler bu adama kalem bıçaklarını çekerek saldırdılar

Adam öle yazmıştı

"
Bunun sebebi Ebû Nuaym'ın el-Muaddel ile aynı mezhepte olmayışı idi

Ebû Nuaym'ı tenkid edenler varsada

Zehebî, İbni Kesir ve İbni Hacer bunların çoğunun kıskançlık yada mezhep taassubu olduğunu söylerler

Ancak Ebû Nuaym uydurma haberlere senedi ile yer verir ve bunlara tenbihtede bulunmaz

Belki senedi vermekle kendinin mes'ûliyetten kurtulduğu kanaatini taşırdı

08-02-2012	#10
Prof. Dr. Sinsi	Tarihu;L-İslam,Tarih'in Tarifi: Eserlerine gelince bize ulaşan 26 kitab adı vardırki her biri sahasında dev ve ansiklopedik eserlerdir 1- Sünen'i Kübra: 9 dev cilt muazzam bir eser olup Şafiî fıkhına göre tertiplenmiş bir hadis kitabıdır Şafii'nin bütün maddelerine hadis bulmaya çalışır Bu haliyle Tahavî'nin Şerhti Meâniül Âsar'ına benzer 2- Sünen'i Suğra 4 cilttir 3- Delâiîinnübüvve 7 cilttir 4- Şu'bü'l îman önce muhtarasarı basılmıştır Şimdi Camiü Şu'bü'l İman olarak yeniden basılıyor bize 13cü cilde kadarı ulaştı 5- El Medhal ile's Sünen 6- Ahkamü'l Kur'an 7- Menakıbüş Şafii 8- El Ba's ven Nüşür, 9- Edep 10- Zühd 11- İtikad, 12- Tergîb ve Terhîb 13- Fazailü-s Sahabe 14- İmam Ahmed b Hanbel 15- Yenâbi'ül Usul Konumuzla ilgili Delâil'ine gelince: Bu eser sahasında kanaatimce en güzel eserdir Müellif konuya tarih ilminin kırıtiği ile girip, kimlerin haberi alınır kimlerin ki reddedilir, haber çeşitleri nelerdir gibi malzemeleri gayet ustalıkla serdeder Peygamberlik delilleri ile Şemaile ait çok geniş malumat verir Kendinden önceki yazılanları nakleder ama hiç bir zaman İbni İshak dediki Belazuri anlattıki demez Bütün bunları hadis ilminin verilerine dayandırarak "Haddese-nâ7' "ahberanâ" diye başlayarak şeyhleri vasıtasıyla rivayeti sonuna ulaştırır Zehebî'nin temel dayanaklarından birini bu eser teşki! eder Ancak Zehebî, Beyhakî'den daha dikkatli davranarak onun rivayetlerini de kritik ederek alır ve zaman zaman serzenişte bile bulunur 16- Ebû Nuaym ve Delailûn Nübüvve'si: İsmi ve künyesi: Âhmed b Abdillah b Ahmed el-Mirâni el-İsfehânî Hicrî 336 yılında doğmuş 430 yılında vefat etmiştir Küçük yaşında ilim tahsiline başlayıp Va-sit şehrinde Abdullah b Ömer b Şözeb'ten, Nişapur'da Ebû'l Abbas el-Esam'dan Şam'da Hayseme b Süleyman el-Etrâblusî'den, Bağdat'da Ca'fer el Haledî ve Ebû Sehl b Ziyad'dan icazet almıştır Zehebî onu "Çağının hadis hafızı" diye anar Ebû Nuaym itikadda aşırı derecede Eşari kabul edilmiş bu yüzden bir takım müteassıp hanbelilerin hücumumna uğramıştır Hatta Zehebî Tezkeratül Huffaz'ında şöyle bir olayı Muhammed b Ab-dü'l Cebbâr'dan nakleder: «Ebû Bekr b Ali el-Muaddel'in ilim meclisine gittim Şeyh dersini bitirince birisi "Ebû Nuaym'm meclisine gelmek isteyen ayağa kalksın" deyince Muaddel'in meclisinde bulunan hanbeli hadis ehli bir kısım herifler bu adama kalem bıçaklarını çekerek saldırdılar Adam öle yazmıştı" Bunun sebebi Ebû Nuaym'ın el-Muaddel ile aynı mezhepte olmayışı idi Ebû Nuaym'ı tenkid edenler varsada Zehebî, İbni Kesir ve İbni Hacer bunların çoğunun kıskançlık yada mezhep taassubu olduğunu söylerler Ancak Ebû Nuaym uydurma haberlere senedi ile yer verir ve bunlara tenbihtede bulunmaz Belki senedi vermekle kendinin mes'ûliyetten kurtulduğu kanaatini taşırdı