Kişilik'te Temel Eğilimler

F) ARAŞTIRMA (TECESSÜS) İSTEĞİ

Her insanda doğal bir istek olarak bilgiyi araştırma ve onu gözlemleme, arama ve ortaya çıkarma eğilimi vardır Çocukların sürekli ve ısrarlı şekilde sormuş olduğu sorular, bir tür arayış hissidir Bazı çocukların yaptıkları her gördüğü eşyayı elleyip kavramak istemeleri, nesneleri tanımak ve anlamak için yapılan eylemlerden başka bir şey değildir Çocuklar etraflarındaki şeylerin nasıl meydana geldiğini, bunların nasıl faaliyette bulunduğunu, cisimlerin neden yapıldığını ve diğer insanların nasıl olduklarını öğrenmeye çok meraklıdırlar Bebeklere çıngırak ve başka oyuncaklar veririz, çünkü bunları tutmayı, sallamayı, çekmeyi sevdiklerini biliriz
Yetişkinlerin, sadece gazete, dergi, TV, spor olayları, magazin haberleri için harcadıkları zamanı düşündüğümüzde, güdülenme olmasaydı bunları yapmazlardı diyoruz Eğer çevremize yeni bir şey katılırsa genellikle dikkatimizi ona çeviririz Etrafımızı tanıma, fizikî ve sosyal çevrenin içindeki bütün eşya ve olaylara ilgi duyma konusunda bitmez ve doymaz bir araştırma, öğrenme isteği mevcuttur
Etrafında olup biten her türlü eşya ve olayların sebeplerini arama, tecessüs isteği, yaratılıştan gelen, insan benliğinin çok köklü bir eğilimidir Bireyin çevresinde olup bitenleri denetleme isteği, kuvvetli bir gereksinme olarak kendini gösterir Bu gereksinme bazı kimselerde daha kuvvetlidir Böyle kimseler her şeyin kendi denetimleri altında, istedikleri yönde gitmesini isterler
Bu tür tezahürleri olan eğilim için "merak" , "bilinmeyeni anlamaya çalışma arzusu" , ya da "bireyin çevresi ile başa çıkma ihtiyacı" gibi ifadeler kullanılmıştır
Müslümanların gizliliklerini, kusurlarını araştırmayı; örttükleri, sakladıkları şeyleri ortaya çıkarmayı yasaklayan âyette "tecessüs" kavramına yer verilmiştir "Ey iman edenler! Birbirinizin kusurunu araştırmayın" "Cess" hastalığı teşhis için nabız yoklamaktır El ile yoklamak, haber araştırmak manalarına gelir "Tecessüs" de dikkat ve gayretle çalışmak demektir Tecessüs, daha çok kötülükleri, kusurları araştırmada kullanılan bir ifadedir Hayır, iyilik yolunda ise, genellikle "tehassüs" kelimesi kullanılır