Dünya Yaşamı:

b İnanç Yönünden Geçirilen İmtihan


Hz Âdem ilk insan ve ilk peygamberdir Yaşamını
kolaylaştıracak kurallar, Allah tarafından öğretilmiş ve
dünyada da uygulamasını yapmıştır Bu aşamada tevhit
inancının esasları da kendisine vahyi edilmiştir O yaşadığı
sürece;
(1) Allah’tan başka ilâh olmadığına, eşi ve
benzerinin bulunmadığına, doğmadığına ve doğurmadığına;
(2) Hayatı da, ölümü de, canlı ve cansız bütün
varlıkları yaratanın da Allah olduğuna;
(3) Kıyametin gerçek olduğuna, tekrar dirilip
herkesin dünyadaki davranışına göre hesap verip Cennete
veya Cehenneme gideceklerine;
(4) Rızkı verenin, onu azaltıp çoğaltanın Allah
olduğuna;
(5) İbadet, dua, istek ve tövbenin yalnızca Allah’a
yapılacağına; inanıp uygulamış, ayrıca bu inancını
kendisinden sonra gelen nesle intikal etmesine gayret
göstermiştir Hz Âdem gerek Cennet yaşamında olsun
gerek dünya da yegâne sığınılacak makamın Rabbi
olduğunu bilmiş, O’na güvenip O’na yalvarışta
bulunmuştur
Ne var ki, tevhit inancı, nesilden nesle intikal
ederken, şeytanın güdümündeki insanların işgüzarlığı veya
ilgisizliği yüzünden anlam değiştirmiş, yerini çok Tanrılı ve
putperestliğe bırakmıştır Bu nedenle, Yüce Rabbim zaman
zaman bozulan inancın yenilenmesi bakımından
peygamberler göndermiş ve kendilerine ilâhi buyruklarını,
suhuf (sayfa) ve kitap halinde vermiştir
Kuran-ı Kerimde Hz Âdem’den itibaren Hz
Muhammed’e (s) kadar 25 Peygamberin ismi geçmekte ve
bunların, Allah’ın tevhit dinini insanlara tebliğinde
(duyurulmasında) karşılaştıkları zorluklar anlatılmaktadır
Yüce Rabbimin emir ve bildirdiklerinde değişiklik
olmadığı, geçmişteki olaylardan ibret alınması gerektiği,
emir ve yasaklara uymayanların her an helâk (yok) edileceği
inancına sahip olmaları yönünden zaman zaman
cezalandırılmıştır Örneğin, Nuh tufanı (kara parçasının
belirli bir süre su altında kalıp bütün canlıların boğulması),
Hud kavminin, Semud kavminin, Ad kavminin başlarına
gelen yok edici afetler, Hz Musa’yı takip eden Firavun ve
askerlerinin denizde boğulma olayı gibi Allah Teâlâ, hak
dine davetçi ve uyarıcı göndermeden hiçbir kavmi sorumlu
tutmayacağını ifade etmiştir Bu ifadeden, her ne kadar
Kuran’da 25 Peygamberin ismi geçmekte ise de, dünya
üzerine dağılmış her millete kendilerini uyaracak
peygamberler gönderilmiş olduğu anlaşılmaktadır (Nisa
Sur/164) Bunların sayısının da 124 bin civarında olduğu
sanılmaktadır (3)
En son Peygamber, Hz Muhammed (s)’dır Genelde
her Peygamber mensup olduğu kendi kavmini (milletini)
uyarmak için gönderilmiştir Hz Muhammed (s) ise, dünya
üzerindeki ve kıyamete kadar bütün insanların
Peygamberidir Hz Muhammed’den (s) sonra başka bir
Peygamber gelmeyecektir Çünkü Kuran-ı Kerimde Yüce
Rabbim
“Kuşkusuz Kuran’ı Biz indirdik ve onu
kesinlikle koruyacakta Biziz”( Hıcr Sur/9) diye ilâhi
hükmünü beyan etmiştir Zaten 1400 yıldan buyana ilâhi
koruma altındaki mukaddes kitabımız, hiçbir değişiklik ve

bozulmaya uğramadan zamanımıza intikal etmiş olması bu
gerçeğin göstergesidir
Halen dünyada yaşayan bazı dinlerin özelliklerine
göz atıp tanımaya çalışalım: Dinler arasındaki belirleyici
özellik, semavi din olup olmadığıdır Yani dinin esaslarını
Tanrının belirlemiş olmasıdır Bu ayırıma göre;
(1) Tek Tanrılı dinler: Yahudilik, Hıristiyanlık,
Müslümanlık;
(2) Çok Tanrılı dinler: Hinduizm, Budizm, Şintoizm
gibi Bunlar da inanç ve ibadet uygulama yönünden değişik
gruplara ayrılmıştır
(1) Tek Tanrılı Dinler
(a) Yahudi Dini
Yüce Allah, Hz Âdem’den Hz Muhammed’e kadar
geçen süre içerisinde, tevhit inancı doğrultusunda insanların
uyması gereken emir ve yasaklara ilişkin ilâhi düsturlarını
Peygamberlerine ya sayfa halinde veya kitap şeklinde vahiy
etmiştir İlk ilâhi kitap da Hz Musa Peygambere vahiy
edilen Tevrat’tır
Hz Musa, Kenan bölgesinden Mısır’a dönerken
geceleyin ateş almak amacıyla gittiği Tur dağında Allah’ın
tecellisi ile karşılaşmış ve kendisine bazı mucizeler
gösterilip Peygamberlik verilmiştir Mısır’daki Firavun ve
halkını uyarmak üzere gönderilmiştir Böylece Yahudilik
veya Musevilik dini ortaya çıkmış olur Hz Musa’nın yeni
dine daveti, halkın tepkileri, Allah’ın emirlerine uymamak
sonucu başlarına gelen kötülüklere (musibetler) ilişkin tarihi
bilgiler “ Okuyucu ile sohbet” bölümünde ayrıntılı olarak
açıklanmaya çalışıldı Bu nedenle, burada aynı hususlara
tekrar yer verilmedi
Yahudi dininin mukaddes kitabı Tevrat, Hz Musa
Peygambere vahiy edilmiş ve sağlığında kitap haline
dönüştürülmüştür Yahudiler, kutsal kitaplarını üç bölüme
ayırırlar: Birinci bölüme, “ Tora “ veya “ Tevrat “ adını
verirler Tora da yazılı ve sözlü olmak üzere ikiye ayrılır
Yazılı Tora, Allah’ın Sina dağında Hz Musa’ya vahiy
etmeye başladığı kitaptır Sözlü Tora ise, yazılı Tora’nın
açıklaması olan “Talmud”dur Talmud olmadan, Tora’nın
anlaşılmasının imkânsız olduğu belirtilir Tora, şu beş
kitaptan oluşmuştur:
-Tekvin (Kâinat ve insanın yaratılışı anlatılır)
-Çıkış (İsrail oğullarının Mısır’dan ayrılışları
anlatılır)
-Levililer (Önemli ahlâk kuralları, haram-helâl
olanlar, günahların kefareti, ayinler, bayramlar, adaklar,
anlatılır)
-Sayılar (İsrail oğullarının çöl yaşantısı, bazı şer’i
kanunlar, kayadan su çıkarma olayı anlatılır)
-Tesniye (İnsanların birbiri ve Tanrıya karşı ne
şekilde davranılacağına dair esasları belirler)
Talmud, Hz Musa’dan itibaren geleneğe göre
süregelen sözlü yasadır Diğer bir ifadeyle Tora’nın
açıklayıcısı ve tamamlayıcısıdır Bu yasa kuşaktan kuşağa
aktarıldıktan sonra milâttan sonra 200’e doğru haham Rabi
Yuda Hanassı tarafından yazıya döküldü ve adına “ Mişna”
dendi Haham okullarında açıklanıp yorumlandı Gemera
adı verilen bu yorumlar Mişna’yla birlikte Talmud’u
oluşturdu
Kutsal kitabın ikinci bölümünü “ Neviim;”
Peygamberler oluşturur Hz Musa’nın ölümünden sonra
Yahudilerin vaad edilmiş topraklara yerleştirilmeleri, krallık
kurmaları, Yahudilerin putperest topluluklarla yaptıkları
mücadeleler, kutsal mabedin kuruluş ve yıkılışı anlatılır
Yahudi kutsal kitaplarının üçüncü bölümünü
oluşturan kitaplar şunlardır:
-Mezmurlar( Hz Davut Peygamber tarafından
yazıldığı ileri sürülür)
-Süleyman’ın meseleleri( Hz Süleyman
Peygamberin ahlâk ve doğru yolu gösteren sözlerini kapsar)
-Neşideler neşidesi(Hz Süleyman’ın şaheseri kabul
edilir Allah ile Yahudiler arasındaki sevgiyi, anlatır
-Eyup (Hz Eyup Peygamberin hayatı ve başına
gelen musibetler, anlatılır)
-Vaiz( Allah korkusu ve Allah’ın emirlerine
uyulmasının gerektiği, anlatılır )
-Rut( Yabancı dul bir kadının Yahudi dinine girişi
anlatılır)
-Ester (Pers ülkesindeki Yahudilerin yok edilmesi
olayını, anlatır)
-Yeremyanın mersiyeleri(Kudüs’ün yıkılışı ve
Yeremyan Peygamberin üzüntüsü, anlatılır)
-Daniel (Hz Daniel Peygamber ve Yahudilerin
Babil’e sürgün olayı, anlatılır)
-10’cu kitap Ezra, 11’ci kitap Nehemya,12’ci ve
13’cü kitaplar da Tarihler olarak yer almıştır
Yahudiler, Tevrat’ın hükümlerine uydukları sürece
güzel bir yaşam sürdürürler Ancak, zaman zaman da şeriatı
terk edip putperest inancına dönünce Allah’ın gazabına
uğramışlardır: Önce Keldaniler tarafından ülkeleri işgal
edilip kendileri de esir olarak Babil’e götürülmüş; bu olay
sırasında mukaddes kitapları yakılıp yok edilmiştir Daha
sonra da Yunanlıların, arkasından Romalıların saldırılarına
uğrayarak egemenlikleri altına girmişlerdir HzUzeyr
Peygamber tarafından yeniden yazılmış olan Tevrat kitabı
da tekrar yakılarak yok edilmiştir Bundan sonra din
adamlarınca yazılan Tevrat, Yahudi mukaddes kitabı olarak
günümüze kadar intikal etmiştir
Yahudi mabedine, havra veya sinagog denir Dini
ayinleri hahamlar yönetir Her havra da Kudüs’e dönük bir
bölmede, içinde Tevrat metinleri yazılı sandık bulunur Rule
halindeki bu metinler çıkarılıp haham tarafından okunarak
dini ayin yapılmış olur
Çocuk 12 yaşını bir ay geçince Yahudi şeriatına
uymak zorundadır Eşlerin nikâh töreni sinagogda haham
önderliğinde yapılır Kadının boşanma hakkı yoktur
Yahudilerin dokuz önemli dini ve milli bayramları
bulunmaktadır: (1- Yomkippur: Tövbe günü, 2- Roşhaşana:
Yılbaşı günü, 3- Pesa: Yahûdilerin Mısır’dan çıkışı, 4-
Şavuot: On emrin veriliş bayramı, 5- Şukot: Çadırlar
bayramı,6-Simhatoro: Her yıl Tevratı hatmetme bayramı, 7-
Purim: Ester’in anılması, 8-Hanuka: Kandil bayramı, 9-
İsrail İstiklâl bayramı)Yahudi dininde cumartesi günü,
dinlenme günüdür Bu gün çalışma, yemek pişirme
yapılmayacak; dinlenip dini hizmet ve ibadetlerle meşgul
olunacaktır