|
Prof. Dr. Sinsi
|
Takva Bilincinin Müşahhas Örnekleri
12- Veli Olmanın Şartı: Takva
'Veli' kelimesinin kökü 'velâ'dır Bunun masdarı da Velayet'tir Velâ ve velayet, sözlükte, arada birşey bulunmadan bitişiklik, yanyana olma ve yaklaşma manasına gelir Bu anlamdan hareketle 'velayet' kavramına, arkadaşlık, niyet, yer, zaman, din ve nisbette, yardımda, inançta tam bir yakınlık anlamları verilmektedir
'Velayet', aynı zamanda bir işi yüklenme, emirlik, riyaset (yönetim ve yetki), yardım işini üzerine alma, destek olma demektir
Buna göre veli (çoğulu 'evliya'), dost, yardımcı, işi yüklenen, en yakın sorumlu, sırdaş, candan sevip destek olan anlamına gelir
Kur'an'da 'veli' sıfatı, insanlar, putlar, şeytan, tağut ve Allah (cc) hakkında kullanılmaktadır
Allah'ın güzel isimlerinden biri de 'el-Veliyy'dir Bunun anlamı, yardım eden, insanların ve evrenin işlerini üzerine alan demektir Kimileri bunu, 'seven ve yardım eden' şeklinde açıklamışlardır 'Veli' kelimesi doğrudan doğruya sevgi anlamı taşımasa bile bu, veli olmanın gereği sayılır Birine yardım etmek veya onun işini üzerine almak sevgi ile yakından ilgilidir
"Allah (cc), kullarını gözetir, (onlara) nimet verir Dolayısıyla O, hamd edilmeye lâyık bir velidir (dosttur)"
'Velayet' gerçeğini anlamış olan iman sahibi kimse, gerçek ve değişmez 'veli' olarak Allah'ı tanırBu şuura eren bir mü'minin, Allah'ın dışındaki kimselerle kuracağı dostlukta hareket noktası, Allah'a ait velilik ölçüsüdür Yani o, ancak Allah'a veli olanlarla velilik bağını kurar
"Sizin veliniz, ancak Allah, (O'nun) Rasûlü, rükû' ediciler olarak namaz kılan ve zekâtı veren mü'minlerdir"
"Allah, mü'minlerin velisidir (dostu ve yardımcısıdır) Küfredenlerin velisi ise tağuttur"
Allah (cc) mü'minlerin velisi olduğu gibi, mü'minler de Allah'ın velisidirler Şüphesiz ki Allah (cc), hiçbir zaman kullarının yardımına, velayetine, ya da onların ilgisine muhtaç değildir Buradaki veliliği, dost, seven, yakın olan manalarında anlamak daha uygun olur
Kur'an şöyle diyor:
"Haberiniz olsun, Allah'ın velileri (evliyaullah) için korku yoktur, onlar mahzun da olacak değillerdir"
Bu büyük müjdeye kavuşacak olan 'evliya/veliler' kimlerdir?
Cevabı bu âyeti takip eden ikinci âyet veriyor:
"Onlar iman edenler ve Allah'tan ittika edenler (O'na karşı sorumluluk bilinci duyanlar) dir Müjde dünya hayatında ve ahirette onlarındır Allah'ın sözleri için değişiklik yoktur İşte büyük kurtuluş budur"
Yani Allah (cc), emirlerine itaat ederek kendisini veli edinenleri, onlara ikram ederek kendine veli edinir Çünkü onlar, imanda bulunurlar ve Rablerine karşı sorumluluk bilinci ile hareket ederler
Amr b As'ın (ra) rivayetine göre Peygamberimiz (sav) de şöyle buyurmuştur: "Falanca soydan olanlar benim evliyam (velilerim) değildir Allah'ın velileri, ancak salih (Allah'a hakkıyla ibadet eden) mü'minlerdir"
Peygamberimiz (sav) yine bir başka hadisinde kendi velilerinin muttakiler olduğunu haber veriyor:
"Benim velilerim ancak takva sahipleridir"
Ölçü; iman ve takva Kim hakkıyla iman eder, imanını şirk veya riya gibi şeylere bulaştırmazsa ve arkasından da salih amel işleyerek Kur'an'ın tanımladığı takvaya ulaşırsa, işte böyleleri Allah'ın velileridir
Kur'an, 'veli' kelimesini hem olumlu hem de olumsuz anlamda kullanmaktadır Allah (cc), mü'minlerin velisi/dostu ve yardımcısıdır Rabbimiz (cc), iman edip takva sahibi olan kullarını kendine 'veliler/evliyaullah' olarak seçiyor Demek ki mü'minler için, sıradan bir veli olmak değil, Allah'ın velilerinden, evliyaullahtan olmak önemlidir
Mü'min, İslâm'a bütün benliği ile iman edendir O, bütün bir hayatını takva üzere yaşamak durumundadır İman, takvalı olmayı gerektirir Buna göre, Allah'ın razı olduğu bütün muttaki mü'minler evliyadır, Allah'ın velisidirler Allah (cc) da onların mevlâsıdır
Şu hadis konuyu biraz daha açıklıyor:
Peygamberimiz'e, Allah'ın velileri kimlerdir, diye sorulmuş, O da şöyle demiştir:
"Onlar öyle kimselerdir ki, görüldükleri zaman Allah hatırlanır, zikredilir"
Takva sahibi mü'minler, Hakk'ın canlı şahitleridir Onlar, İslâm'ın güzelliklerini pratik hayatlarında gösterirler Onlar İslâm'ı öylesine güzel yaşarlar ki, onlara bakıldığı zaman Rabbimiz'in ve O'nun verdiği nimetler hatırlanır
Görüldüğü gibi, veli veya evliyadan olmanın şartı, özel bir sınıftan olmak, ya da olağanüstü özelliklere sahip bulunmak değil, takvadır Yani Allah'ın velileri, muttaki Müslümanlardır
Bilindiği gibi, İslâm'da ruhbanlık ve özel bir sınıf statüsü olmadığı gibi kimsenin de Allah katında bir imtiyazı (ayrıcalığı) yoktur Üstünlük, derece ve sevap kazanma ölçüsü yalnızca takvadır Kimin ne kadar takvalı olduğunu da sadece Allah (cc) bilir
|