Cevâmiu's-Sîre (Siyerin Özü)

Medîne'ye Hicret



Bu biat, kavimlerinin kâfirlerinden gizli yapıldı Bu biat gerçekleşince Rasûlullah (sas), birlikte oldukları Müslümanlara Medîne'ye hicret etmelerini emretti


Müslümanlar, bölük bölük hicret için çıktılar İlk hicret edenin Ebû Seleme b Abdilesed el-Mahzûmî olduğu söylenmiştir Ayrıca onun, Akabe Biatı'ndan bir yıl önce hicret ettiği de rivayet edilmiştir El-Muğîre Oğulları onunla amcasının kızı olan hanımı Ümmii Seleme'yi ayırdılar Mü'minlerin annesi Ümmü Seleme'yi, Mekke'de bir yıl alıkoydular Sonra kocasının yanına gitmesine izin verdiler Ona, Medîne yolculuğunda, kâfir olduğu halde Osman b Talha b Ebî Talha b Abdiddâr eşlik etti Ebû Seleme, Küba'da konakladı


Sonra Adiyy b Ka'b'ın müttefiki Âmir b Rabîa, hanımı Leylâ bint Hasme b Gânım ile hicret ettiler


Sonra, Caş el-Esedî'nin iki oğlu Abdullah ve Ebû Ahmed, hicret ettiler Ebû Ahmed, Mekke'de alıkonulmuştu Eşi el-Fer'a bint Ebî Süf-yân b Harb idi Ebû Ahmed şâirdi Annesi Ümeyme bint Abdilmuttalib idi Cahş Oğulları'nın tümü, hanımları ile birlikte hicret ettiler İçinde kimse kalmadığından, harap olan [evlerine] Ebû Süfyân haksız bir şekilde el koyup mülkiyetine geçirdi Bu ev, Ebân b Osman'ın bugün er-Redm'de bulunan evidir İlk hicret eden bu dört kişi: Ebû Seleme, Âmir, Abdullah, Ebû Ahmed Küba'da, Amr b Avf Oğulları'ndan Mübeş-şir b Abdilmünzir b Zenber'e misafir oldular


Sonra şu kişiler hicret ettiler: Ukkâşe b Mihsan, Ukbe b Vehb, Suca' b Vehb, Erbed b Humeyre, Munkız b Nubâte, Sa'îd b Rukayş, kardeşi Yezîd b Rukayş, Muhriz b Nadle, Kays b Câbir, Amr b Mihsan, Mâlik b Amr, Safvan b Amr, Rabîa b Eksem, Zübeyr b Ubeyd, Temmam b Ubeyde, Sehbere b Ubeyde, Muhammed b Abdi Bunların hepsi Ümeyye b Abdi Şems Oğulları'nın müttefiki Esed b Huzeyme Oğullan'ndandır Hanımları ise şunlardı: Zeyneb bint Cahş (Mü'minlerin annesi), Hanine bint Cahş, Cuzâme bint Cendel, Ümmü Kays bint Mih-san, Umâme bint Nubâte, Umâme bint Rukayş, Ümmü Habibe bint Cahş


Sonra Ömer b Hattâb, Ayyaş b Ebî Rabîa, yirmi süvari ile birlikte çıkıp Medîne'ye geldiler El-Âvalî semtinde, Ümeyye b Zeyd Oğullan'na misafir oldular Onlara, Ebû Huzeyfe'nin azadh kölesi Salim namaz kıldırıyordu Hişâm b e] Asî de Müslüman olmuştu Ömer ile hicret etmek üzere, Şerifin yukarısında Gıfâr Oğulları'na ait göletin yanındaki Tenâdub denilen yerde buluşacaklarına dair sözleştiler Ne var ki kavmi onu alıkoydu


Sonra Ebû Cehil ve el-Hâris b Hişâm, Medîne'ye geldiler Ayyaş b Ebî Rabîa ile konuştular Ayyaş, onların hem anne bir kardeşleri hem de amcalarının oğluydu Annesinin onu görünceye kadar başını yıkamayacağı ve gölgelenmeyeceği konusunda yemin ettiğini bildirdiler O da şefkat gösterip duygulandı, onlarla birlikte döndü Yolda onun ellerini arkadan bağladılar Mekke'ye götürdüler ve hapsettiler Daha sonra kurtulup Medîne'ye hicret edinceye kadar tutuklu bulundu Ömer b Hattâb ile birlikte Medîne'ye gelenler arasında şu kişiler bulunuyordu: Kardeşi Zeyd b el-Hattâb, Sa'îd b, Zeyd b Amr b Nufeyl, Amr b Surâka b el-Mu'temer, Abdullah b Surâka b el-Mu'temer Bunların hepsi Adiyy b Ka'b Oğul-lan'ndandır Vâkıd b Abdillah et-Temîmî, Havlî, Mâlik b Ebî Havlî Bu üç kişi ise Benî Adiyy'in müttefiki Icl b Lücem Oğullan'ndandır Huneys b Huzâfe es-Sehmî, mü'minlerin annesi Hafsa bint Ömer (ra) ile evli idi Küba'da, Amr b Avf Oğulları'ndan Rifâ'a b Abdilmünzir b Zenber'in evine misafir oldular


Sonra Talha b Ubeydillah hicret etti O ve Suheyb b Sinan, Sunh'da el-Hâris b el-Hazrec Oğulları'ndan Hubeyb b İsafın evine misafir oldular Talha'nin, Ebû Umâme Es'ad b Zurâre'nin evine misafir olduğu da söylenmiştir Benî Cüd'an'ın müttefiki olan Suheyb zengindi Hicret etmek istediğinde Kureyş, onun kazandığı tüm mallara el koydu


Hamza b el-Muttalib, onun müttefiki Ebû Mersed Kennâz b Husayn el-Ganevî ve Rasûlullah (sas)'ın azadlı kölesi Zeyd b Harise el-Kelbî, Küba'da Benî Amr b Avf'in kardeşi Külsûm b el-Hidm'in evine misafir oldular Sa'd b Hayseme'ye misafir olduğu da söylenmiştir Diğer bir görüşe göre ise Hamza, Es'ad b Zurâre'nin evinde konaklamıştır


El-Hâris b Abdilmuttalib b Abdi Menâf Oğulları'ndan Ubeyde, et-Tufeyl ve el-Husayn; onların amca çocukları Mistah b Usâse b Abbâd b el-Muttalib b Abdi Menâf, Benî Abdiddâr'ııı kardeşi Suveybit b Sa'd b Hureymile, Benî Abdi Kusayy kardeşi Tuleyb b Umeyr, Utbe b Gazvan'in azadlı kölesi Habbâb b el-Eret, Küba'da el-Aclan Oğulları'ndan Abdullah b Seleme'nin evine misafir oldular


Birkaç muhacir erkek ile birlikte Abdurrahman b Avf, el-Hâris b el-Hazrec Oğullarından Sa'd b er-Rabi'in evine misafir oldular


Zübeyr b el-Avvâm ve Ebû Sebre b Ebî Ruhm b Abdiluzzâ, Münzir b Muhammed b Ukbe b Uheyhe b el-Culah'ın, Benî Cehceba yurdunda bulunan Usbe'deki evine misafir oldular


Mus'âbb Umeyr b Hâşim b Abdi Menâf b Abdiddâr, Sa'db Mu'âz b en-Nu'mân'ın Abduleşhel Oğulları mahallesinde bulunan evine misafir oldu


Ebû Huzeyfe b Utbe b Rabîa, Ebû Huzeyfe'nin azadlı kölesi Salim ve Mazin b Mansûr Oğulları'ndan Süleym ve Hevâzin'in kardeşlerinden Utbe b Ğazvan el-Mazinî, Abduleşhel Oğulları yurdunda, onların kardeşlerinden Abbâd b Bişr b Vakş'ın evine misafir oldular Salim, Ebû Huzeyfe'nin kölesi değildi O Sübeyte b Ye'âr b Zâyid b Ubeyd b Zeyd b Mâlik b Avf b Amr b Avf b Mâlik b el-Evs'in kölesidir Sübeyte onu serbest bırakıp âzâd etti O da, Ebû Huzeyfe'nin yanına gidip tamamen kendisini ona nisbet etti Ebû Huzeyfe de onu oğul edindi Böylece hep Ebû Huzeyfe'ye nisbet edilmiştir Yukarıda da belirtildiği gibi Sübeyte, Ebû Huzeyfe'nin hanımı İdi


Osman b Affân, Hassan b Sâbit'in kardeşi Evs b Sâbit'in Neccâr Oğullan yurdundaki evine misafir oldular


Bekâr muhacirler, bekâr olan Sa'd b Hayseme'nin evine misafir oldular


Mekke'de, Allah'ın emri ile kalan Rasûlullah (sas), Ebû Bekir ve Ali b Ebî Tâlib ile zorla hapsedilenlerden başka kimse kalmadı


Kureyşliler, Rasûlullah (sas)'ı öldürmek istediler Gece boyunca onun evinin kapısını gözetlediler Rasûlullah (sas), Ali b Ebî Tâlib'e yatağında uzanmasını emretti Rasûlullah (sas) evinden çıktı, onların yüzlerine toprak serpti ve yoluna devam etti Yüce Allah onların gözlerinin ferini yok ettiğinden dolayı Rasûlullah (sas)'ı göremediler Orada sabahladıklarında, Ali (ra) çıkıp onların yanına geldi Hz Peygamber (sas)'in onların arasından geçip gittiğini bildirdi


Rasûlullah (sas), Ebû Bekir es-Sıddîk ile birlikte hicret etmek üzere sözleştiler Amr b el-Asî'nin babası Asî b Vâil'in müttefiki Bekr b Abdi Menât Oğullan'ndan Abdullah b Uraykıt ed-Diylî'ye bineklerini emanet ettiler Bu kişi kâfirdi; fakat Rasûlullah (sas) ile Ebû Bekir es-Sıddîk onun emanet konusunda güvenilir biri olduğuna inanıyorlardı Bu kişi aynı zamanda yolları iyi bilen ve kılavuzluk yapan biri idi Onlar büyük yolun dışına çıkarak, Medîne'ye kadar kendilerine kılavuzluk yapmak üzere onu kiraladılar Uraykit'ın annesi, Sehm kabilesindendi


Rasûlullah (sas), Ebû Bekir es-Sıddîk'ın Cumâh yurdundaki evinin arka penceresinden geceleyin çıktı Mekke'nin aşağı tarafında adına Sevr denilen dağda bulunan mağaraya doğru hızla yol aldılar Mağaraya girdiler


Ebû Bekir, oğlu Abdullah'a, insanların neler konuştuklarına kulak vermelerini; kölesi Âmir b Füheyre'ye de, koyunlarını otlatmasını, gece olduğunda ise ihtiyaçları olan sütü almaları için kendilerine uğramasını emretti Esma bint Ebî Bekir onlara yemek getiriyor, Abdullah b Ebî Bekir, onları Mekke'de olup bitenlerden haberdar ediyordu Âmir b Füheyre ise, onların gelip gittiği yol üzerine koyunlarını sürerek izlerini belirsiz ediyordu Kureyşliler, Rasülullah (sas)'m yokluğunu fark ettiklerinde, onu aramak üzere tanınmış bir izciyi onları takip etmek üzere gönderdiler İzci, onların izlerini mağaranın yanma gelinceye kadar takip etti ve "İz burada sona eriyor" dedi Baktıklarında mağara ağzının örümcek ağı ile çoktan beri kaplanmış olduğunu gördüler Mağaranın içinde hiç kimsenin bulunamayacağına kesin bir şekilde inandılar ve geri döndüler Aynı zamanda Yüce Allah, kazmanın tesir edemediği sert ve yalçın kayaları eğip bükerek, mağaranın yan tarafında büyük bir kapı açtı Onlar bu kapıdan çıktılar Günümüzde de bu kapının yeri ve kaya açıkça bilinmektedir Bu kayanın, geri döndürüldüğünde mağaranın ağzını kapayacağını onu gören herkes kesin bir şekilde bilmektedir Yine takip edildikleri sırada, bu kapı mağaranın ağzında bulunmuş olsaydı, Kureyşlilerin onları açıkça görmüş olacağından hiç kimsenin kuşkusu yok Kureyşliler, Rasûlullah (sas)'ı bulup geri getirene, yüz deve verecekleri sözünde bulundular Rasûlullah (sas) ile Ebû Bekir (ra), üç gün geçirdiklerinde, Abdullah b Uraykıt binekleri ile birlikte onların yanma geldi Esma ise, içinde yiyecek bulunan bir dağarcık'getirdi Belindeki kuşağını çözüp onunla dağarcığın ağzını bağladı Bu yüzden Esmâ'ya Zâtu'n-Nıtakayn (İki Kuşak Sahibi) denmiştir Rasûlullah (sas) ile Ebû Bekir (ra), bineklerine bindiler Ebû Bekir, Âmir b Füheyre'yi terkisine aldı Altmış bin dirhem olan tüm malım da beraberinde götürdü


Surâka b Mâlik b Cü'şüm'ün yanından geçtiler Surâka, atına binip kendi iddiasınca onları döndürmek üzere onları takip etti Rasûlullah (sas) onu görünce ona beddua etti Atının iki ayağı çamura saplandı Sonra kalkıp dikilince de iki ayağının gömüldüğü çukurdan bir duman yükseldi Surâka bunun bir mucize olduğunu anladı Onlara seslenerek, kendisinden onlara bir zarar gelmeyeceğine dair güvence verdi ve kendisini beklemelerini istedi Surâka onların yanma gelinceye kadar Rasûlullah (sas) ve arkadaşları onu beklediler Rasûlullah (sas)'dan, kendisine bir (eman) yazısı yazmasını istedi Rasûlullah (sas) da Ebû Bekir'e istediği yazıyı yazmasını emretti


Sevr mağarasından ayrılınca, kılavuzları, onları Mekke'nin aşağı tarafına doğru yönelterek, Usfan'm aşağısındaki yoldan geçirip sahile, oradan Emec'in aşağısına doğru götürdü Sonra sırasıyla Kudeyd, Harrar, Seniy-yetü'l-Mere, Lekif, Medlice Lekif, Medlice Micac, Mercih Zü'l-Gade-veyn, Batn-ı Zî Kişd, Cedâcid, el-Ecred, es-Sukya yakınlarında bulunan Batn-ı Ti'hin aşağısındaki Zû Selem, Ababîd, Kahe, Arc'e varıldı Bazı kişiler orada Rasûlullah (sas) ve arkadaşlarının develerini durdurdular Eşlem kabilesinden Evs b Hucr, Rasûlullah (sas)'i İb-nu'r-Ridâ adındaki devesine bindirdi Medine'den deveyi geri döndürmek için Mes'ûd b Huneyde adındaki kölesini onlarla birlikte gönderdi Sonra kılavuzun öncülüğünde, Arc'den Rekûbe'nin sağındaki Seniyye-tü'l-Air'e varıldı Oradan Batn-ı Ri'm'e gidildi 12 Rebî'ulevvel Pazartesi günü, kaba kuşlukta güneşin dikilmesine yakın bir sırada, Küba'ya geldiler Onları ilk olarak yüksek evinin damından bir Yahudi gördü Yüksek sesiyle: "Ey Kayle Oğullan! işte nasibiniz (devletliniz, gelmesini beklediğiniz ulu kişi) geliyor!" diye bağırdı Gölge küçülünceye kadar Rasûlullah (sas)'ı bekleyip daha sonra evlerine girmiş olan Ensâr, çıkıp Rasûlullah (sas) ile Ebû Bekir'i hurma ağaçlarının gölgesinde karşıladılar Rasûlullah (sas)'ın Küba'da, Külsûm b Hidm'in evine misafir olduğu belirtilmiştir Sa'd b Hayseme'nin evine misafir olduğu da söylenmiştir Ebû Bekir'in, Sunh'da, el-Hâris b el-Hazrec Oğullan'ndan Hubeyb b İsafın evinde konakladığı söylenmiştir


Ali b Ebî Tâlib, insanların Rasûlullah (sas)'ın yanına bırakmış oldukları emanetlerini sahiplerine verinceye kadar Mekke'de bekledi Sonra Medine'ye geldi, Rasûlullah (sas) ile birlikte konakladı Rasûlullah (sas), Küba'da birkaç gün kaldı ve mescidini inşâ etti


Sonra Yüce Allah'ın emrettiği gibi yoluna devam etti Salim b Avf Oğulları'nın oturdukları Ranuna vadisinde, Cuma namazı vakti girdi Rasûlullah (sas), orada bulunan mescidde Cuma namazını kıldı Abbâs b Ubâde, İtban b Mâlik ve Salim Oğullan'ndan olan erkekler, Rasûlullah (sas)'dan yanlarında kalmasını istediler Rasûlullah (sas) ise, devesinin üzerinde olduğu halde: "Devenin yolunu açınız Nereye çökeceği ona buyurulmuştur" dedi Ensâr, onun çevresinde olduğu halde Beyâde Oğulları evlerinin hizasına kadar geldiler Ziyâd b Lebîd, Ferve b Amr ve Beyâde Oğullan'ndan erkekler gelip Rasûlullah (sas)'ı karşıladılar; yanlarında kalması için onu evlerine davet ettiler Rasûlullah (sas): "Deveyi serbest bırakınız Nereye çökeceği ona buyurulmuştur" dedi Haris b el-Hazrec Oğulları, evlerinin hizasına kadar yürüdüler Ora*da Sa'd b Rebi Hârice b Zeyd ve Abdullah b Ravâha gelip Rasûlullah (sas)'ı karşıladılar, yanlarında kalması için onu evlerine davet ettiler Rasûlullah (sas): "Deveyi serbest bırakınız Nereye çökeceği ona buyurulmuştur" dedi Abdulmuttalib'in dayıları olan Adiyy b en-Neccâr Oğulları, evlerinin yanına kadar yürüdüler Selît b Kays, Ebû Selît Useyre b Ebî Hârice ve Adiyy b en-Neccâr Oğullan'ndan erkekler gelip Rasûlullah (sas)'ı karşıladılar, yanlarında kalması için onu evlerine davet ettiler Rasûlullah (sas): "Deveyi serbest bırakınız Nereye çökeceği ona buyurulmuştur" dedi Deve yoluna devam etti Mâlik b en-Neccâr Oğullan'nın evlerinin yanına vardığında, (bugünkü) mescidin kapısının önünde çöktü Burası o zaman, Mâlik b en-Neccâr Oğullan'ndan Sehl ve Süheyl adlarında iki gence ait hunna kurutma yeri idi Bu gençler, Muaf b Afrâ'nın koruması altında idiler Bu arsada harabeler, hurma ağaçları ve müşriklerin mezarları vardı Deve çöktüğü zaman, Rasûlullah (sas) onun üzerinden inmedi


Deve tekrar ayağa kalktı Hz Peygamber (sas) onun yularını serbest bıraktı Biraz yürüdükten sonra birdenbire arkasına dönüp ilk önce çöktüğü yere kadar geldi Oraya tekrar çöktü; artık kalkmadı


Salih bir mü'min olan Selîme Oğullan'ndan Cabbâr b Sahr'ın, Rasûlullah (sas)'ı evine misafir etmek konusunda Neccâr Oğullan ile yarışarak, deveyi ayağa kaldırmak için onu dürttüğü, bunun üzerine Ebû Eyyûb'un onu tehdit ettiği söylenmiştir Rasûlullah (sas) deveden indi Ebû Eyyûb, O'nun yükünü evine taşıdı Rasûlullah (sas) da onun evine misafir oldu


Rasûlullah (sas), hurma kurutma yeri olan arsa hakkında bilgi edinmek istedi; ona gerekenler anlatıldı Onu mescid için satın almak istedi Neccar Oğulları onu satmaktan kaçındılar; onu karşılıksız Yüce Allah için bahşettiler Daha önce Rasûlullah (sas)'ın arsayı karşılıksız almağa yanaşmadığım rivayet etmiştik En iyi bilen Allah'tır