Asr-İ Saadette Kur'an Ve Sünnet 'İn Anlaşılması

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-02-2012

3- Kur'an'ın Korunması:

Yüce Allah Tevrat'tan sözederken: «Allah'ın kitabını korumaları kendilerinden istendiği için

»[19] buyurmaktadır

Âyetten de anlaşıldığı gibi Tevrat'ın korunması insanlara bırakılmıştır

Oysa Kur'an-ı Kerim'in korunmasını bizzat yüce Allah üstlenmiştir

Bu konuda şöyle buyurulmaktadır: «Zikri kesinlikle biz indirdik ve elbette onu yine

biz koruyacağız

»[20]
Yüce Allah'ın, Kur'an'ın korunmasını üstlenmiş olmasını, olağanüstü yollarla onu koruduğu anlamına alamamalıyız

Elbette olağanüstü yollarla da onu koruyabilirdi

Ancak korunması olağan yollarla olmuştur

Allah insanları bu işe musahhar kılmış ve koruma bu şekilde gerçekleşmiştir

Şöyle ki:
Peyderpey inen Kur'an âyetleri vahiy kâtipleri tarafından yazılıyordu

Yazılan bu âyetler Peygamber (s

a

v

) tarafından şifahî yolla da insanlara tebliğ ediliyor ve namazlarda okunuyordu

Böylece inen her âyet grubu, Peygamber (s

a

v

)'in yanısıra birçok sahabî tarafından da ezberleniyordu

Sahabenin Kur'an okumaları, sadece namazlarla sınırlı değildi

Mescitlerde ve değişik ev toplantılarında topluca okundukları gibi fertler de kendi kendilerine okuyorlardı

Peygamber (s

a

v

) zaman zaman sahabîleriyle birlikte oturup kıraati güzel olan sahabîlerinden birine, kendilerine Kur'an tilavet etmesini teklif ederdi

[21]
Sahabîlerin de ibadet olarak en başta geien meşgalelerinden biri, Kur'an okumak idi

Kur'an'm okunması ve başkalarına öğretilmesi Peygamber (s

a

v

) tarafından teşvik ediliyordu

O, bir hadisinde şöyle buyurmaktadır:
«Sizin en hayırlınız, Kur'an'ı öğrenip Öğretendir

»[22]
Peygamber (s

a

v

), merkezden uzak bir topluluk îslâm'ı kabul ettiklerinde hemen onlara bir eğitici gönderirdi

Bu eğiticinin görevi, o müslümanlara Kur'an'ı okutmak ve onlara dini öğretmekti

Birinci Akabe biatmda biat eden oniki Medine'li ile birlikte Mus'ab'ı eğitici olarak göndermiştir

[23] Bu olay, eğitici gönderme işinin Mekke döneminde başladığını gösterir

Peygamber (s

a

v

) bir yere bir idareci gönderdiğinde Kur'an'a daha çok vakıf olam tercih, ederdi

[24] Dünyevî makamlar bile Kur'an'm daha iyi bilinmesine bağlı kılmmışsa, böyle bir toplumda Kur'an okumanın yaygınlık kazanması doğaldır

Mescitler Kur'an öğreniminin yapıldığı merkezler idi

Nitekim Peygamber (s

a

v

) de bunu teşvik ediyordu

[25] Mescitler dışında da Kur'an eğitiminin yapıldığı merkezler vardı

[26]
Bedirde esir düşen müşriklerden fidye ödeyecek durumda olmayanların serbest bırakılmaları için on müslüman çocuğa okuma-yazma öğretmelerinin istendiği bilinmektedir

Bu müşrikler, sozkonusu eğitimi mescidin dışında yapmış olmalılar

Buna göre mescidler dışında eğitim yapılan merkezler vardı ve bu merkezlerde de Kur'an eğitimi yapılıyordu

Kur'an'ı ezberleme ve zabtı ile uğraşma, Ashab-ı Suffe'nin görevlerinin başında geliyordu

Bunlar, kimsesi, evi-bannağı bulunmayan kimselerdi

Geçimlerini sağlamak için başkalarının yanında ücretle çalışır, iş bulamadıklarında odun toplar ve topladıkları odunları satarak geçinirlerdi

Geri kalan zamanlarını ise, Kur'an okumak, onu başkalarına okutmak ve ibadet etmekle geçirirlerdi

Kur'an-ı Kerim, belagat ve üslubuyla da Arapları cezbediyor-du

Bu ise, ezberlenmesini kolaylaştıran etkenlerdir

O dönem Araplarınm güçlü bir hafızaya sahip oldukları bilinmektedir

Saydığımız bütün bu faktörler, Kur'an'm hem şifahi ve hem de yazı yoluyla korunmasını ve sonraki nesillere korunmuş olarak aktarılmasını sağlamıştır

Kur'an'ı Kerimi diğer ilahî kitaplardan ayıran başka yönleri de vardır

Biz burada sadece önemli olan ve konumuzu ilgilendiren hususlar üzerinde durduk

[27]

08-02-2012	#3
Prof. Dr. Sinsi	Asr-İ Saadette Kur'an Ve Sünnet 'İn Anlaşılması 3- Kur'an'ın Korunması: Yüce Allah Tevrat'tan sözederken: «Allah'ın kitabını korumaları kendilerinden istendiği için»[19] buyurmaktadır Âyetten de anlaşıldığı gibi Tevrat'ın korunması insanlara bırakılmıştır Oysa Kur'an-ı Kerim'in korunmasını bizzat yüce Allah üstlenmiştir Bu konuda şöyle buyurulmaktadır: «Zikri kesinlikle biz indirdik ve elbette onu yine biz koruyacağız»[20] Yüce Allah'ın, Kur'an'ın korunmasını üstlenmiş olmasını, olağanüstü yollarla onu koruduğu anlamına alamamalıyız Elbette olağanüstü yollarla da onu koruyabilirdi Ancak korunması olağan yollarla olmuştur Allah insanları bu işe musahhar kılmış ve koruma bu şekilde gerçekleşmiştir Şöyle ki: Peyderpey inen Kur'an âyetleri vahiy kâtipleri tarafından yazılıyordu Yazılan bu âyetler Peygamber (sav) tarafından şifahî yolla da insanlara tebliğ ediliyor ve namazlarda okunuyordu Böylece inen her âyet grubu, Peygamber (sav)'in yanısıra birçok sahabî tarafından da ezberleniyordu Sahabenin Kur'an okumaları, sadece namazlarla sınırlı değildi Mescitlerde ve değişik ev toplantılarında topluca okundukları gibi fertler de kendi kendilerine okuyorlardı Peygamber (sav) zaman zaman sahabîleriyle birlikte oturup kıraati güzel olan sahabîlerinden birine, kendilerine Kur'an tilavet etmesini teklif ederdi[21] Sahabîlerin de ibadet olarak en başta geien meşgalelerinden biri, Kur'an okumak idi Kur'an'm okunması ve başkalarına öğretilmesi Peygamber (sav) tarafından teşvik ediliyordu O, bir hadisinde şöyle buyurmaktadır: «Sizin en hayırlınız, Kur'an'ı öğrenip Öğretendir»[22] Peygamber (sav), merkezden uzak bir topluluk îslâm'ı kabul ettiklerinde hemen onlara bir eğitici gönderirdi Bu eğiticinin görevi, o müslümanlara Kur'an'ı okutmak ve onlara dini öğretmekti Birinci Akabe biatmda biat eden oniki Medine'li ile birlikte Mus'ab'ı eğitici olarak göndermiştir[23] Bu olay, eğitici gönderme işinin Mekke döneminde başladığını gösterir Peygamber (sav) bir yere bir idareci gönderdiğinde Kur'an'a daha çok vakıf olam tercih, ederdi[24] Dünyevî makamlar bile Kur'an'm daha iyi bilinmesine bağlı kılmmışsa, böyle bir toplumda Kur'an okumanın yaygınlık kazanması doğaldır Mescitler Kur'an öğreniminin yapıldığı merkezler idi Nitekim Peygamber (sav) de bunu teşvik ediyordu[25] Mescitler dışında da Kur'an eğitiminin yapıldığı merkezler vardı[26] Bedirde esir düşen müşriklerden fidye ödeyecek durumda olmayanların serbest bırakılmaları için on müslüman çocuğa okuma-yazma öğretmelerinin istendiği bilinmektedir Bu müşrikler, sozkonusu eğitimi mescidin dışında yapmış olmalılar Buna göre mescidler dışında eğitim yapılan merkezler vardı ve bu merkezlerde de Kur'an eğitimi yapılıyordu Kur'an'ı ezberleme ve zabtı ile uğraşma, Ashab-ı Suffe'nin görevlerinin başında geliyordu Bunlar, kimsesi, evi-bannağı bulunmayan kimselerdi Geçimlerini sağlamak için başkalarının yanında ücretle çalışır, iş bulamadıklarında odun toplar ve topladıkları odunları satarak geçinirlerdi Geri kalan zamanlarını ise, Kur'an okumak, onu başkalarına okutmak ve ibadet etmekle geçirirlerdi Kur'an-ı Kerim, belagat ve üslubuyla da Arapları cezbediyor-du Bu ise, ezberlenmesini kolaylaştıran etkenlerdir O dönem Araplarınm güçlü bir hafızaya sahip oldukları bilinmektedir Saydığımız bütün bu faktörler, Kur'an'm hem şifahi ve hem de yazı yoluyla korunmasını ve sonraki nesillere korunmuş olarak aktarılmasını sağlamıştır Kur'an'ı Kerimi diğer ilahî kitaplardan ayıran başka yönleri de vardır Biz burada sadece önemli olan ve konumuzu ilgilendiren hususlar üzerinde durduk [27]