Bursa - Bursa Coğrafyası - Bursa Tarihi

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-31-2012

Bursa
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bursa ili

Bursa ilinin konumu

Genel Bilgiler

Bölge: Marmara Bölgesi
Yüzölçümü: 10891 km²
Nüfus: 1864423 ― Şehir nüfusu1756325 ― Köy nüfusu259877
Nüfus yoğunluğu: 224 kişi/km²
Plaka kodu: 16
Alan kodu: 0224
Vali: Şahabettin Harput
Valilik internet sayfası: bursagovtr

Bursa ili, Türkiye CumhuriyetininMarmara Bölgesinin Güney Marmara bölümünde, 40 derece boylam ve 28 - 30 derece enlem daireleri arasında yer alan bir ildir

Bursa ilinin toplam il nüfusu sonuçlarına göre Türkiye'nin 4

büyük ilidir

Kuzeyinde Marmara Denizi ve Yalova, kuzeydoğuda İstanbul ve Sakarya, doğuda Bilecik, güneyde Kütahya ve batıda Balıkesir illeri ile çevrilidir

Konu başlıkları

Coğrafya

Bursa 1890

Bursa ili topraklarının yaklaşık % 35 ini dağlar kaplamaktadır

Dağlar genellikle doğu-batı yönünde uzanan sıradağlar şeklindedir

Bunlar; Orhangazi'nin batısından Gemlik Körfezi'nin batı ucunda bulunan Bozburun'a doğru uzanan Samanlı Dağları, Gemlik Körfezi'nin güney yüzünü kaplayan ve Bursa Ovası'nı denizden ayıran Mudanya Dağları, İznik Gölü'nün güneyi, ile Bursa Ovası'nın kuzey kesimleri arasında yer alan Katırlı Dağları, Mudanya Dağlarının uzantısı olan Karadağ ve Marmara Bölgesinin en yüksek dağı olan Uludağ'dır (2

543 m)

İlde en büyük yükselti 2543m ile Uludağ'dır

Bursa sınırları içinde iki önemli göl bulunmaktadır

Bunlardan biri Marmara Bölgesi'nin en büyük gölü olan İznik Gölü ve bir diğeri de Uluabat Gölü'dür

İlin en önemli akarsuyu Nilüfer Çayı' dır

Uludağ'ın güney yamaçlarından doğan ve Uludağ'dan kaynaklanan birçok küçük dere ile beslenen Nilüfer Çayı Bursa Ovası'nı sular

Bursa ili sınırları içinde birçok büyük ve verimli ova vardır

Bunlardan en önemlisi Bursa Ovası'dır

Verimli topraklarıyla Yenişehir, İnegöl, Karacabey, Orhangazi ve İznik ovaları da bitkisel üretimin yoğunlaştığı yerlerdendir

Türkiye'nin 4

büyük ili olan Bursa topraklarının % 17'sini ovalar oluşturmaktadır

En büyük illerimizden birisidir

İlin ilçeleri

Saat Kulesi,Tophane

Bursa'da şimdilik bilinen en eski arkeolojik kalıntılar Yenişehir yakınlarındaki Menteşe Höyük ve Orhangazi yakınlarındaki Ilıpınar'dan bilinmektedir

Bu arkeolojik buluntu yerlerinin en eski tabakaları yaklaşık 7 bin yıllıktır

Bu tabakalardaki kültür, çanak çömleğin gelişmiş olarak ortaya çıktığı, mimarinin dörtgen planlı, bol miktarda ahşap destekli kerpiç kullanılarak inşaa edilmiş yapılardan oluştuğu tabakalardır

Bursa'da David French, Mehmet Özdoğan ve Jacop Roodenberg'in arkeoloji ile ilgili çalışmaları tarihöncesiyle ilgili pek çok yeni bilgi ortaya koymuştur

Bursa ve civarında M

Ö

4000'li yıllardan itibaren çeşitli yerleşimlerin olduğu saptanmıştır

Fakat yöreye ait kesin bilgiler M

Ö

700'lere dayanmaktadır

Homeros, bölgeden Mysia olarak söz etmektedir

Günümüzde Bursa yöresinde Mysia yerleşmelerini anımsatan iki köy bulunmaktadır: Misi(Gümüştepe) ve Misebolu

Tarihi coğrafyada bölgeye Frigya da denilmektedir

M

Ö

700'lerde İskitler'den kaçan Kimmerlerin Frigya devletini yıktıkları bilinmektedir

Bursa adı, bu şehri kuran Bitinya Kralı Prusias'dan gelmektedir

M

Ö

7

yy'da bu bölgeye göç eden Bityn'ler(Bitinler) buraya Bitinya adını verirler

M

S

185'te, Kartaca'nın yetiştirdiği büyük generallerden Hannibal'ın Kral I

Prusias'a, Prusias ve Olympus kentinin kurulmasını örgütlediği bilinmektedir

Prusias adı zamanla Prusa, sonra da Bursa'ya dönüşmüştür

M

Ö

74'te Roma İmparatorluğu’nun egemenliğine geçen Bitinya, Roma'dan gönderilen Proconsul(Eyalet Valisi)'lerce yönetilen bir Asya Eyaleti haline gelmiştir

Bursa, M

S

385-1326 yılları arasında ise Bizans dönemini yaşamıştır

M

S

555 civarında bölgede ipek üretimine başlanmış ve doğal sıcak sulu kaplıcaların üretilmesi ile küçük bir kaplıca kenti kurulmuştur

Bursa, 1204-1261 yılları arasında İznik'e bağlıdır, genelde kale içinde kalmış, fazla büyüyememiştir

Osmanlı Dönemi

Saltanat Kapısı,Tophane

Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflayıp dağılmaya başlamasıyla kurulan Anadolu Beylikleri içinde zamanla gelişen Osmanlı Beyliği, çevredeki tekfurların arazilerini de alarak güçlenmiştir

Bursa, 1307 yılında Osman Bey tarafından kuşatılmış, uzun süren kuşatmadan sonra 6 Nisan1326'da Osman Bey'in oğlu Orhan Bey tarafından alınmıştır

1335 yılında başkent Bursa'ya taşınmış ve kentte büyük imar hareketleri yaşanmıştır

Osmanlılar Bursayı aldıklarında kent sadece hisar içinden ibaretken Orhan Gazi şehri hisarın dışına çıkararak Orhan Gazi Külliyesini kurdurtmuştur

Surlar dışında mevcut yerleşmeye yakın, hakim noktalarda cami, hamam, imarethane, darüşşifa, medrese gibi kamu yapıları inşa inşa edilerek bu külliyelerin çevrelerinde konut alanları yaratılmış ve böylece bir yerleşme geleneği başlamıştır

Başkent, 1363 yılında (I

Murad Hüdavendigâr döneminde) Edirne'ye taşınmıştır

Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'u fethetmesinden sonra ise Bursa'nın faal rolü son bulmuş ve yönetim merkezi niteliğini kaybetmiştir

Tanzimat sonrası dönemde Hüdavendigar Vilayeti merkezliği yapan Bursa'ya 1900'lü yılların başında Bilecik, Kütahya, Karesi (Balıkesir), Karahisar (Afyon) sancakları bağlı bulunmaktaydı

Milli mücadele dönemlerinde çeşitli ayaklanmaların yaşandığı Bursa, 8 Temmuz1920 de Yunalılarca işgal edilmiş; 30 Ağustos savaşından sonra Türk birliklerince geri alınmıştır

İklim

Genelde ılıman bir iklime sahiptir

Ancak, iklim bölgelere göre de değişiklik göstermektedir

Kuzeyde Marmara Denizinin yumuşak ve ılık iklimine karşılık güneyde Uludağ'ın sert iklimi ile karşılaşılmaktadır

İlin en sıcak ayları Temmuz - Eylül, en soğuk ayları ise Şubat - Mart'tır

52 yıllık gözlem süresi itibarı ile yıllık ortalama yağış miktarı 70,6 mm

dir

İlde ortalama nispi nem % 69 civarındadır

Ekonomi

2007 yılı nüfus sayımı resmi kesin sonuçlarına göre Türkiye'nin 4

büyük kentidir

Bursa; otomotiv, tekstil, makine, gıda sanayi sektörlerinde söz sahibidir

Tarihte ilk havlu üretiminin Bursa'da gerçekleştiği söylenir, halen de havlu üretimi ve ihracatı gerçekleştirilir

İpek üretimi ve bıçakçılık bursanın eskiden dünyaca tanınmasına rağmen şu anda bitme noktasına gelmiştir

1961 yılında kurulan Türkiye'nin ilk organize sanayi bölgesi Bursa Organize Sanayi Bölgesi ile daha sonra oluşan Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi ve özellikle İzmir ve Ankara yollarının çevresi Bursa'da sanayileşmenin yoğun olduğu yerlerdir

Kaplicalari, Uludağ'ı, kestane şekeri, Şeftalisi ile meşhurdur

Kültür ve sanat

Mutfak Kültürü

İskender Kebap, yörenin ünlü yemeğidir

Kestane Şekeri de ünlü tatlısıdır

Trilye Zeytini de Dünyanın en iyi cins zeytinlerindendir

Kemal Paşa Tatlısı da ünlü tatlısıdır

KaragözGölge oyunu, tarihte Bursa'nın Türk kültür yaşamına kazandırdığı en önemli etkinliklerdendir

Halkoyunları

Kılıçkalkan, yörenin ünlü halkoyunudur

Bunun yanı sıra Uludağ yöresi Türkmen oyunları olan Güvende, Sekme, Çiftetelli, Düz Oyun, Büyük Oyun ilgi çekicidir

07-31-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Bursa - Bursa Coğrafyası - Bursa Tarihi Bursa Vikipedi, özgür ansiklopedi Bursa ili Bursa ilinin konumu Genel Bilgiler Bölge: Marmara Bölgesi Yüzölçümü: 10891 km² Nüfus: 1864423 ― Şehir nüfusu1756325 ― Köy nüfusu259877 Nüfus yoğunluğu: 224 kişi/km² Plaka kodu: 16 Alan kodu: 0224 Vali: Şahabettin Harput Valilik internet sayfası: bursagovtr Bursa ili, Türkiye CumhuriyetininMarmara Bölgesinin Güney Marmara bölümünde, 40 derece boylam ve 28 - 30 derece enlem daireleri arasında yer alan bir ildir Bursa ilinin toplam il nüfusu sonuçlarına göre Türkiye'nin 4 büyük ilidir Kuzeyinde Marmara Denizi ve Yalova, kuzeydoğuda İstanbul ve Sakarya, doğuda Bilecik, güneyde Kütahya ve batıda Balıkesir illeri ile çevrilidir Konu başlıkları Coğrafya Bursa 1890 Bursa ili topraklarının yaklaşık % 35 ini dağlar kaplamaktadır Dağlar genellikle doğu-batı yönünde uzanan sıradağlar şeklindedir Bunlar; Orhangazi'nin batısından Gemlik Körfezi'nin batı ucunda bulunan Bozburun'a doğru uzanan Samanlı Dağları, Gemlik Körfezi'nin güney yüzünü kaplayan ve Bursa Ovası'nı denizden ayıran Mudanya Dağları, İznik Gölü'nün güneyi, ile Bursa Ovası'nın kuzey kesimleri arasında yer alan Katırlı Dağları, Mudanya Dağlarının uzantısı olan Karadağ ve Marmara Bölgesinin en yüksek dağı olan Uludağ'dır (2543 m) İlde en büyük yükselti 2543m ile Uludağ'dır Bursa sınırları içinde iki önemli göl bulunmaktadır Bunlardan biri Marmara Bölgesi'nin en büyük gölü olan İznik Gölü ve bir diğeri de Uluabat Gölü'dür İlin en önemli akarsuyu Nilüfer Çayı' dır Uludağ'ın güney yamaçlarından doğan ve Uludağ'dan kaynaklanan birçok küçük dere ile beslenen Nilüfer Çayı Bursa Ovası'nı sular Bursa ili sınırları içinde birçok büyük ve verimli ova vardır Bunlardan en önemlisi Bursa Ovası'dır Verimli topraklarıyla Yenişehir, İnegöl, Karacabey, Orhangazi ve İznik ovaları da bitkisel üretimin yoğunlaştığı yerlerdendir Türkiye'nin 4 büyük ili olan Bursa topraklarının % 17'sini ovalar oluşturmaktadır En büyük illerimizden birisidir İlin ilçeleri Saat Kulesi,Tophane Bursa'da şimdilik bilinen en eski arkeolojik kalıntılar Yenişehir yakınlarındaki Menteşe Höyük ve Orhangazi yakınlarındaki Ilıpınar'dan bilinmektedir Bu arkeolojik buluntu yerlerinin en eski tabakaları yaklaşık 7 bin yıllıktır Bu tabakalardaki kültür, çanak çömleğin gelişmiş olarak ortaya çıktığı, mimarinin dörtgen planlı, bol miktarda ahşap destekli kerpiç kullanılarak inşaa edilmiş yapılardan oluştuğu tabakalardır Bursa'da David French, Mehmet Özdoğan ve Jacop Roodenberg'in arkeoloji ile ilgili çalışmaları tarihöncesiyle ilgili pek çok yeni bilgi ortaya koymuştur Bursa ve civarında MÖ 4000'li yıllardan itibaren çeşitli yerleşimlerin olduğu saptanmıştır Fakat yöreye ait kesin bilgiler MÖ 700'lere dayanmaktadır Homeros, bölgeden Mysia olarak söz etmektedir Günümüzde Bursa yöresinde Mysia yerleşmelerini anımsatan iki köy bulunmaktadır: Misi(Gümüştepe) ve Misebolu Tarihi coğrafyada bölgeye Frigya da denilmektedir MÖ 700'lerde İskitler'den kaçan Kimmerlerin Frigya devletini yıktıkları bilinmektedir Bursa adı, bu şehri kuran Bitinya Kralı Prusias'dan gelmektedir MÖ 7 yy'da bu bölgeye göç eden Bityn'ler(Bitinler) buraya Bitinya adını verirler MS 185'te, Kartaca'nın yetiştirdiği büyük generallerden Hannibal'ın Kral I Prusias'a, Prusias ve Olympus kentinin kurulmasını örgütlediği bilinmektedir Prusias adı zamanla Prusa, sonra da Bursa'ya dönüşmüştür MÖ 74'te Roma İmparatorluğu’nun egemenliğine geçen Bitinya, Roma'dan gönderilen Proconsul(Eyalet Valisi)'lerce yönetilen bir Asya Eyaleti haline gelmiştir Bursa, MS 385-1326 yılları arasında ise Bizans dönemini yaşamıştır MS 555 civarında bölgede ipek üretimine başlanmış ve doğal sıcak sulu kaplıcaların üretilmesi ile küçük bir kaplıca kenti kurulmuştur Bursa, 1204-1261 yılları arasında İznik'e bağlıdır, genelde kale içinde kalmış, fazla büyüyememiştir Osmanlı Dönemi Saltanat Kapısı,Tophane Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflayıp dağılmaya başlamasıyla kurulan Anadolu Beylikleri içinde zamanla gelişen Osmanlı Beyliği, çevredeki tekfurların arazilerini de alarak güçlenmiştir Bursa, 1307 yılında Osman Bey tarafından kuşatılmış, uzun süren kuşatmadan sonra 6 Nisan1326'da Osman Bey'in oğlu Orhan Bey tarafından alınmıştır 1335 yılında başkent Bursa'ya taşınmış ve kentte büyük imar hareketleri yaşanmıştır Osmanlılar Bursayı aldıklarında kent sadece hisar içinden ibaretken Orhan Gazi şehri hisarın dışına çıkararak Orhan Gazi Külliyesini kurdurtmuştur Surlar dışında mevcut yerleşmeye yakın, hakim noktalarda cami, hamam, imarethane, darüşşifa, medrese gibi kamu yapıları inşa inşa edilerek bu külliyelerin çevrelerinde konut alanları yaratılmış ve böylece bir yerleşme geleneği başlamıştır Başkent, 1363 yılında (I Murad Hüdavendigâr döneminde) Edirne'ye taşınmıştır Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'u fethetmesinden sonra ise Bursa'nın faal rolü son bulmuş ve yönetim merkezi niteliğini kaybetmiştir Tanzimat sonrası dönemde Hüdavendigar Vilayeti merkezliği yapan Bursa'ya 1900'lü yılların başında Bilecik, Kütahya, Karesi (Balıkesir), Karahisar (Afyon) sancakları bağlı bulunmaktaydı Milli mücadele dönemlerinde çeşitli ayaklanmaların yaşandığı Bursa, 8 Temmuz1920 de Yunalılarca işgal edilmiş; 30 Ağustos savaşından sonra Türk birliklerince geri alınmıştır İklim Genelde ılıman bir iklime sahiptir Ancak, iklim bölgelere göre de değişiklik göstermektedir Kuzeyde Marmara Denizinin yumuşak ve ılık iklimine karşılık güneyde Uludağ'ın sert iklimi ile karşılaşılmaktadır İlin en sıcak ayları Temmuz - Eylül, en soğuk ayları ise Şubat - Mart'tır 52 yıllık gözlem süresi itibarı ile yıllık ortalama yağış miktarı 70,6 mmdir İlde ortalama nispi nem % 69 civarındadır Ekonomi 2007 yılı nüfus sayımı resmi kesin sonuçlarına göre Türkiye'nin 4büyük kentidir Bursa; otomotiv, tekstil, makine, gıda sanayi sektörlerinde söz sahibidir Tarihte ilk havlu üretiminin Bursa'da gerçekleştiği söylenir, halen de havlu üretimi ve ihracatı gerçekleştirilir İpek üretimi ve bıçakçılık bursanın eskiden dünyaca tanınmasına rağmen şu anda bitme noktasına gelmiştir 1961 yılında kurulan Türkiye'nin ilk organize sanayi bölgesi Bursa Organize Sanayi Bölgesi ile daha sonra oluşan Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi ve özellikle İzmir ve Ankara yollarının çevresi Bursa'da sanayileşmenin yoğun olduğu yerlerdirKaplicalari, Uludağ'ı, kestane şekeri, Şeftalisi ile meşhurdur Kültür ve sanat Mutfak Kültürü İskender Kebap, yörenin ünlü yemeğidirKestane Şekeri de ünlü tatlısıdırTrilye Zeytini de Dünyanın en iyi cins zeytinlerindendirKemal Paşa Tatlısı da ünlü tatlısıdırKaragözGölge oyunu, tarihte Bursa'nın Türk kültür yaşamına kazandırdığı en önemli etkinliklerdendir Halkoyunları Kılıçkalkan, yörenin ünlü halkoyunudur Bunun yanı sıra Uludağ yöresi Türkmen oyunları olan Güvende, Sekme, Çiftetelli, Düz Oyun, Büyük Oyun ilgi çekicidir