İnkılap Tarihi Öğretmen Klavuzu Özeti Yeni Müfreda

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-30-2012

Buna göre:
1

Doğu sınırımız çizildi

2

İki devlet arasında karşılıklı yardımlaşma kabul edildi

3

Birinin tanımadığı devletler arası anlaşmayı diğeri de tanımayacaktı

(Rusya Sevr’i ret etmiş oldu

)
- Afganistan'dan sonra Rusya da yeni Türk Devletini tanıdı

- Doğu sınırımız güvenlik altına alındı

Buradaki Türk kuvvetleri diğer cephelere kaydırılarak bu cepheler güçlendirildi

II İnönü Savaşı (26 Mart-1 Nisan 1921):Londra Konferansında yeni Türk Devletine isteklerini kabul ettiremeyen itilâf Devletleri Yunanistan'ı yeniden saldırıya geçirttiler

Amaç yine I

İnönü Savaşındakinin aynısı idi

Sonuç da aynı oldu

Yunanlılar yenildi

Bu başarı TBMM Hükümetinin otoritesini artırdı

Halkın orduya olan güvenini pekiştirdi

İtalya bu zaferden sonra Antalya ve Muğla’dan çekilmeye başladılar

-Mustafa Kemal, ismet Paşa'ya "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs talihini de yendiniz

" sözünü bu zafer üzerine söylemiştir

Kütahya - Eskişehir Savaşları (10-24 Temmuz 1921):
-Üst üste yenilgiye uğrayan Yunanlılar büyük bir hazırlık yaparak şiddetli bir saldırıya geçtiler

Afyon, Kütahya, Eskişehir Yunanlıların eline geçti

Türk ordusu daha elverişli şartlarda savaşmak üzere Mustafa Kemal'in emriyle Sakarya’nın doğusuna çekildi

Ordumuzun fazla kayıp vermesi önlendi

Araç - gereç sağlandı

Yunan kuvvetleri, Anadolu içine çekilerek mevzilerinden uzaklaştırılmış oldu

- Ancak, önceki başarıların yarattığı iyimserlik kayboldu

Hükümet merkezinin Kayseri'ye taşınması bile gündeme geldi

Fakat TBMM kabul etmedi

- Bu savaşla Türk ordusunun daha saldırı (taarruz ) gücü olmadığı anlaşıldı

Savaşa Rağmen Eğitim Kongresi: Maarif nazırı (milli eğitim Bakanı)Hamdullah Suphi Bey Eğitim sorunlarını ve ilerideki eğitim politikalarını konuşmak üzere konferans ayarlamıştı Kütahya Eskişehir savaşlarını görünce M Kemal’e konferansı isterse erteleyelim dedi M Kemal eğitimin önemli olduğunu cehaletin eğitimle yenileceğini söyleyerek kongrenin toplanmasını istedi Kendiside bizzat katılarak konuşma yaptı15-21 Temmuz 1921 tarihleri arasında yapıldı

M Kemal’e Baş Komutanlığın Verilmesi (5 Ağustos 1921):
- Kütahya- Eskişehir Savaşları sonunda ordu geri çekilince Meclis içinde bir grup M Kemal’in ordunun başına geçmesini istedi M Kemal orunun başına geçeceğini ancak Meclisin tüm yetkilerinin kendine bir süre için verilmesini istedi Uzun tartışmalar sonunda M Kemal meclisin tüm yetkilerini üç aylığına alarak alarak baş komutan oldu Ve Tekalif-i Milliye emirlerini hazırladı
Tekalif-i Milliye Emirleri (8 Ağustos 1921):
Tekalif-i Milliye ulusal yükümlülük anlamına gelir

Sakarya Savaşı öncesi hazırlanıp yayınlanmıştır

Buna göre:
1- Her ilçede Tekalif-i Milliye komisyonları kurulacak

2- 40 yaşına kadar olan herkes askere alınacak
3- halkın ve esnafın elinde olan giyim eşyası, hayvan ve yiyeceğin %40’ı parası sonra ödenmek şartı ile alınacak
4- Her aile bir askeri giydirecek iç çamaşırı, çorap ve ayakkabı hazırlayıp verecek

5- Akaryakıt, haberleşme araçları, kamyon lastiklerinin %40’ı devlete verilecek

6- Halkın elindeki silah ve cephane orduya teslim edilecek
7- Ülkede tüm zanaatkarlar (demirci, dökümcü, marangoz vBulletin

) ordunun emrine alınacak

Sakarya Savaşı(23 Ağustos-12 Eylül 1921):
- Yunanlılar Türk ordusunu hazırlıksız yakalamak için 23 Ağustos 1921 de şiddetli bir saldırıya geçti

- Mustafa Kemal askerlerine "Hattı müdafaa yoktur Sathı müdafaa vardır O satıh bütün vatandır Vatanın her karış toprağı vatandaş kanıyla ıslanmadıkça bırakılamaz" emrini verdi

Savaş 22 gün ve gece sürdü

Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı ismet Paşa yönetimindeki Türk ordusu büyük bir zafer kazandı

Sonuçları:
- Türk Milletinin bağımsızlık azmi daha da güçlendi

- Türklerin, 1683 II

Viyana kuşatmasından beri devam eden geri çekilişi durdu

- Mustafa Kemal'e "Gazilik" unvanı ve "Mareşallik" rütbesi verildi

- Yunanistan taarruzdan savunmaya geçti

- İtilâf Devletleri, Yunanistan'dan uzaklaşmaya başladı

- Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması imzalandı

(13 Ekim 1921)
- Fransızlarla Ankara Antlaşması imzalandı

(20 Ekim 1921)
- İtalya yurdumuzu terk etti

Kars Antlaşması (13 Ekim 1921):
TBMM Hükümeti ile, Sovyetler Birliği arasında daha önce imzalanan Moskova Antlaşmasının, Sovyetler Birliğine bağlı Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan tarafından da imzalanmış olmasından ibarettir

Doğu sınırımız kesin şeklini almıştır

Büyük Taarruz Ve Başkumandanlık Meydan Muharebesi (26-30 Ağustos 1922):
- Sakarya'da yenilen Yunanlılar, işgal ettikleri yerleri ellerinde tutabilmek için savunmaya geçtiler

- Türk ordusu yaklaşık bir yıllık hazırlıktan sonra düşmanı Anadolu'dan söküp atmak için, 26 Ağustos 1922 de taarruza geçti

Devletin bütün imkânları ile donatılan Türk ordusu, Yunan kuvvetlerini kuşattı

30 Ağustos günü, muharebeyi doğrudan Başkumandan Mustafa Kemal yönetti

Dumlupınar'da Yunan kuvvetleri yok edildi

Kesin zafer kazanıldı

- Mustafa Kemal'in "Ordular! ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emriyle Yunanlılar takip edildi

Yunan Başkumandanı Trikopis esir alındı

Türk kuvvetleri 9 Eylül 1922 de İzmir'e girdi

Bu zafer, Anadolu'nun sonsuza kadar Türk vatanı kalacağını dünyaya ispat etti

Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922): Batı Anadolu'nun, Yunanlılardan temizlenmesinden sonra Türk kuvvetleri Boğazlar ve İstanbul'a yürüdü, İngiltere, Boğazlar ve İstanbul'u savunmak istediyse de, Fransa ve İtalya'dan gerekli desteği göremedi

Sovyetler Birliği de Türkleri destekleyeceğini açıklayınca, ateşkes görüşmelerini kabul etmek zorunda kaldı

Türkiye, İngiltere, Fransa ve İtalya arasında Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı

Buna göre:
1 Doğu Trakya (Edirne dahil), Meriç Irmağının sol sahiline kadar Yunan ordusu tarafından boşaltılacak ve TBMM Hükümetine teslim edilecek

Türkler barış imzalanana kadar Doğu Trakya'da sekiz bin jandarma bulunduracak

2

Boğazlar ve İstanbul TBMM Hükümeti yönetimine bırakılacak

3

İtilâf Devletlerinin kuvvetleri, barış imzalanıncaya kadar İstanbul'da kalacak

Önemi:
- *** Boğazlar, İstanbul ve Doğu Trakya, savaş yapılmadan kurtarılmıştır

- Mondros Ateşkes Antlaşması hükümsüz hale gelmiştir

- İstanbul TBMM’ye bırakılması ile Osmanlı saltanatı hukuken sona erdi

( Resmen Saltanatın kalkması ile sona erecek

)
- Kurtuluş Savaşımızın Savaş dönemini bitiren antlaşmadır

07-30-2012	#6
Prof. Dr. Sinsi	İnkılap Tarihi Öğretmen Klavuzu Özeti Yeni Müfreda Buna göre: 1 Doğu sınırımız çizildi 2 İki devlet arasında karşılıklı yardımlaşma kabul edildi 3 Birinin tanımadığı devletler arası anlaşmayı diğeri de tanımayacaktı (Rusya Sevr’i ret etmiş oldu) - Afganistan'dan sonra Rusya da yeni Türk Devletini tanıdı - Doğu sınırımız güvenlik altına alındı Buradaki Türk kuvvetleri diğer cephelere kaydırılarak bu cepheler güçlendirildi II İnönü Savaşı (26 Mart-1 Nisan 1921):Londra Konferansında yeni Türk Devletine isteklerini kabul ettiremeyen itilâf Devletleri Yunanistan'ı yeniden saldırıya geçirttiler Amaç yine I İnönü Savaşındakinin aynısı idi Sonuç da aynı oldu Yunanlılar yenildi Bu başarı TBMM Hükümetinin otoritesini artırdı Halkın orduya olan güvenini pekiştirdi İtalya bu zaferden sonra Antalya ve Muğla’dan çekilmeye başladılar -Mustafa Kemal, ismet Paşa'ya "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs talihini de yendiniz" sözünü bu zafer üzerine söylemiştir Kütahya - Eskişehir Savaşları (10-24 Temmuz 1921): -Üst üste yenilgiye uğrayan Yunanlılar büyük bir hazırlık yaparak şiddetli bir saldırıya geçtiler Afyon, Kütahya, Eskişehir Yunanlıların eline geçti Türk ordusu daha elverişli şartlarda savaşmak üzere Mustafa Kemal'in emriyle Sakarya’nın doğusuna çekildi Ordumuzun fazla kayıp vermesi önlendi Araç - gereç sağlandı Yunan kuvvetleri, Anadolu içine çekilerek mevzilerinden uzaklaştırılmış oldu - Ancak, önceki başarıların yarattığı iyimserlik kayboldu Hükümet merkezinin Kayseri'ye taşınması bile gündeme geldi Fakat TBMM kabul etmedi - Bu savaşla Türk ordusunun daha saldırı (taarruz ) gücü olmadığı anlaşıldı Savaşa Rağmen Eğitim Kongresi: Maarif nazırı (milli eğitim Bakanı)Hamdullah Suphi Bey Eğitim sorunlarını ve ilerideki eğitim politikalarını konuşmak üzere konferans ayarlamıştı Kütahya Eskişehir savaşlarını görünce M Kemal’e konferansı isterse erteleyelim dedi M Kemal eğitimin önemli olduğunu cehaletin eğitimle yenileceğini söyleyerek kongrenin toplanmasını istedi Kendiside bizzat katılarak konuşma yaptı15-21 Temmuz 1921 tarihleri arasında yapıldı M Kemal’e Baş Komutanlığın Verilmesi (5 Ağustos 1921): - Kütahya- Eskişehir Savaşları sonunda ordu geri çekilince Meclis içinde bir grup M Kemal’in ordunun başına geçmesini istedi M Kemal orunun başına geçeceğini ancak Meclisin tüm yetkilerinin kendine bir süre için verilmesini istedi Uzun tartışmalar sonunda M Kemal meclisin tüm yetkilerini üç aylığına alarak alarak baş komutan oldu Ve Tekalif-i Milliye emirlerini hazırladı Tekalif-i Milliye Emirleri (8 Ağustos 1921): Tekalif-i Milliye ulusal yükümlülük anlamına gelir Sakarya Savaşı öncesi hazırlanıp yayınlanmıştır Buna göre: 1- Her ilçede Tekalif-i Milliye komisyonları kurulacak 2- 40 yaşına kadar olan herkes askere alınacak 3- halkın ve esnafın elinde olan giyim eşyası, hayvan ve yiyeceğin %40’ı parası sonra ödenmek şartı ile alınacak 4- Her aile bir askeri giydirecek iç çamaşırı, çorap ve ayakkabı hazırlayıp verecek 5- Akaryakıt, haberleşme araçları, kamyon lastiklerinin %40’ı devlete verilecek 6- Halkın elindeki silah ve cephane orduya teslim edilecek 7- Ülkede tüm zanaatkarlar (demirci, dökümcü, marangoz vBulletin) ordunun emrine alınacak Sakarya Savaşı(23 Ağustos-12 Eylül 1921): - Yunanlılar Türk ordusunu hazırlıksız yakalamak için 23 Ağustos 1921 de şiddetli bir saldırıya geçti - Mustafa Kemal askerlerine "Hattı müdafaa yoktur Sathı müdafaa vardır O satıh bütün vatandır Vatanın her karış toprağı vatandaş kanıyla ıslanmadıkça bırakılamaz" emrini verdi Savaş 22 gün ve gece sürdü Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı ismet Paşa yönetimindeki Türk ordusu büyük bir zafer kazandı Sonuçları: - Türk Milletinin bağımsızlık azmi daha da güçlendi - Türklerin, 1683 II Viyana kuşatmasından beri devam eden geri çekilişi durdu - Mustafa Kemal'e "Gazilik" unvanı ve "Mareşallik" rütbesi verildi - Yunanistan taarruzdan savunmaya geçti - İtilâf Devletleri, Yunanistan'dan uzaklaşmaya başladı - Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması imzalandı(13 Ekim 1921) - Fransızlarla Ankara Antlaşması imzalandı(20 Ekim 1921) - İtalya yurdumuzu terk etti Kars Antlaşması (13 Ekim 1921): TBMM Hükümeti ile, Sovyetler Birliği arasında daha önce imzalanan Moskova Antlaşmasının, Sovyetler Birliğine bağlı Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan tarafından da imzalanmış olmasından ibarettir Doğu sınırımız kesin şeklini almıştır Büyük Taarruz Ve Başkumandanlık Meydan Muharebesi (26-30 Ağustos 1922): - Sakarya'da yenilen Yunanlılar, işgal ettikleri yerleri ellerinde tutabilmek için savunmaya geçtiler - Türk ordusu yaklaşık bir yıllık hazırlıktan sonra düşmanı Anadolu'dan söküp atmak için, 26 Ağustos 1922 de taarruza geçti Devletin bütün imkânları ile donatılan Türk ordusu, Yunan kuvvetlerini kuşattı 30 Ağustos günü, muharebeyi doğrudan Başkumandan Mustafa Kemal yönetti Dumlupınar'da Yunan kuvvetleri yok edildi Kesin zafer kazanıldı - Mustafa Kemal'in "Ordular! ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emriyle Yunanlılar takip edildi Yunan Başkumandanı Trikopis esir alındı Türk kuvvetleri 9 Eylül 1922 de İzmir'e girdi Bu zafer, Anadolu'nun sonsuza kadar Türk vatanı kalacağını dünyaya ispat etti Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922): Batı Anadolu'nun, Yunanlılardan temizlenmesinden sonra Türk kuvvetleri Boğazlar ve İstanbul'a yürüdü, İngiltere, Boğazlar ve İstanbul'u savunmak istediyse de, Fransa ve İtalya'dan gerekli desteği göremedi Sovyetler Birliği de Türkleri destekleyeceğini açıklayınca, ateşkes görüşmelerini kabul etmek zorunda kaldı Türkiye, İngiltere, Fransa ve İtalya arasında Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı Buna göre: 1 Doğu Trakya (Edirne dahil), Meriç Irmağının sol sahiline kadar Yunan ordusu tarafından boşaltılacak ve TBMM Hükümetine teslim edilecek Türkler barış imzalanana kadar Doğu Trakya'da sekiz bin jandarma bulunduracak 2 Boğazlar ve İstanbul TBMM Hükümeti yönetimine bırakılacak 3 İtilâf Devletlerinin kuvvetleri, barış imzalanıncaya kadar İstanbul'da kalacak Önemi: - *** Boğazlar, İstanbul ve Doğu Trakya, savaş yapılmadan kurtarılmıştır - Mondros Ateşkes Antlaşması hükümsüz hale gelmiştir - İstanbul TBMM’ye bırakılması ile Osmanlı saltanatı hukuken sona erdi ( Resmen Saltanatın kalkması ile sona erecek) - Kurtuluş Savaşımızın Savaş dönemini bitiren antlaşmadır