Çanakkale Savaşı | (1915 - 1916) / Çanakkale Savaşı | (1915 - 1916) Hakkında

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-30-2012

Tahliye

Müttefiklerin Gelibolu Seferi'ne eklenen yeni takviyelerle üçüncü bir cephe açılmasına karşın kara harekatı Müttefikler açısından bir sonuç getirmemiş

Osmanlı kuvvetlerinin direnci karşısında cepheler yeniden kilitlenmiştir

Bulgaristan'ın 14 Ekim 1915 tarihinde İttifak Devletlerine katılmıştır

Almanya ile Osmanlı arasında Balkanlar üzerinden bir demiryolu hattı 29 Ekim tarihinde işlemeye başlamıştır

"W Beach" (Seddülbahir)

Bu tarihten üç gün sonra General Ian Hamilton görevden alınarak yerine General Charles Monro atanmıştır

Monro cephede yaptığı incelemelerin ardından 3 Kasım 1915’de İngiliz Yüksek Savunma Konseyi’ne cephe hakkındaki görüşünü

“Gelibolu tahliye edilmelidir” şeklinde bildirmiştir

Bu kolay alınacak bir karar değildir

6 Kasım 1915 günü İngiliz Savaş Bakanı Lord Kitchener Gelibolu’ya gelmiştir

15 Kasım’da Lord Kitchener’in kararı Seddülbahir Cephesi dışındaki diğer iki cephedeki askerlerin tahliye edilmesi yönündedir

Ertesi gün 16 Kasım’da Müttefiklerin Selanik Cephesi de General Monro’ya bağlanmıştır

General Birdwood

General Monro’ya bağlı olmak üzere Çanakkale Müttefik Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı

Kesin karar 7 Aralık 1915 tarihinde verilmiştir

Arıburnu ve Anafartalar Cepheleri’ndeki Müttefik kuvvetler tahliye edilerek Selanik Cephesi’ne kaydırılmış

Seddülbahir Cephesi’ndeki kuvvetler ise yerlerinde kalmışlardır

Bu cephedeki kuvvetlerin tahliyesine 27 Aralık 1915 tarihinde karar verilmiştir

Tahliye işlemleri 9 Ocak 1916 sabahı tamamlanmıştır

Böylece Gelibolu Muharebeleri Osmanlı kuvvetlerinin zaferiyle sonuçlanmıştır

Savaşın Sonuçları

İngiltere ve Fransa ile Osmanlı ve Alman orduları arasında geçen ve iki taraftan toplam 500

000'den fazla[kaynak belirtilmeli] insanın "kaybına" (ölüm

firar

esir

sakatlanma ve hastalıklar) neden olan savaşın ardından İtilaf Devletleri Çanakkale Boğazı'nı geçememiş

İstanbul'u işgal edememiştir

Pek çok tarihçi

Rusya'da zorda kalan çarlık rejimi devrilmesinde ve I

Dünya Savaşı 2 yıl uzamasında bu olayın önemli payı olduğu görüşündedirler

• Çanakkale Savaşı

müttefikleriyle Rusya'nın irtibatını önlemiş

bu arada Lenin ve yandaşları Bolşeviklerin Ekim Devrimi ile Rusya savaş dışı kalmıştır

Bu durum ihtilal Rusyası ile müttefiklerini birbirinden ayırmıştır

Sovyet Rusya Kurtuluş Savaşı yıllarında Ankara hükûmetine belirli ölçüde lojistik destek sağlamıştır

• Bu savaşlar

İngiliz ve Fransız kuvvetlerini Gelibolu Yarımadası'na bağlamış

Almanya ve müttefiklerinin yükleri hafiflemiştir

• Savaşta

çok sayıda eğitilmiş insan kaybedilmesi nedeniyle cumhuriyet döneminde eğitilmiş insan sıkıntısı çekilmiştir

• Karşılıklı olarak çok büyük insan ve malzeme zayiatı verilmiştir

• Mustafa Kemal bu savaşta Conkbayırı Anafartalar ve Arıburnun'da görev yapmıştır

Çıkartmanın ilk günü Conkbayırı'ndaki müdahalesi ve savaşın son aşamalarında üstlendiği görevler

Mustafa Kemal'in askeri yeteneklerini ortaya çıkarmış"Anafartalar Kahramanı" olarak tanınmasını sağlamıştır

Bu durum daha sonraları Mustafa Kemal'in milli liderliğini ortaya çıkarmıştır

Kayıplar

ilgili bütün ulusları derinden etkilemiştir

Avustralya ve Yeni Zelanda'da Anzak Günü adıyla her yıl düzenli bir seremoni tekrarlanır

Ayrıca Avustralyalı ve Yeni Zelandalılar o gün toplanarak Gelibolu Yarımadası'ndaki Anzakların (ANZAC: Australian and New Zealand Army Corps) çıkartma yaptıkları Anzak Koyu'na gelerek atalarının savaştıkları bu yeri ziyaret ederler

Çanakkale Savaşı

en çok İtilaf Devletlerinin altındaki sömürgeleri[kaynak belirtilmeli]

özellikle de Avustralya ve Yeni Zelanda'yı etkilemiştir

Bu savaştan önce bu iki ülkenin vatandaşları Britanya İmparatorluğu'nun yenilmez üstünlüğünden emindiler ve böyle bir imparatorluğun onları askeri seferlere çağrısından büyük onur duymuşlardı

Bir propaganda posterinde yer alan Anzak üniforması giymiş bir çocuğun "Baba

Büyük Savaş'ta sen ne yaptın?" sorusu onları şüphesiz etkilemiştir

Ancak Çanakkale Savaşı onların bu büyük güvenini derinden sarsmıştır

Anzaklar için Çanakkale Savaşı'nın önemi çok büyüktür

Çanakkale'den ayrılan Anzaklar savaşın başka cephelerinde savaşmaya gönderilmişler ve gittikleri her yeri Çanakkale'de yaşadıklarıyla karşılaştırmışlardır

Ülkelerine döndüklerinde kahraman gibi saygı görmüşler ve gözlerindeki Britanya İmparatorluğu'nun sonsuz gücü büyük bir yara almıştır

1 Ocak 1901'de Avustralya Federasyonu kurulmuş

Avustralyalılar on yıllık bir süreçte seçme ve seçilme ile temsil edilme haklarını elde etmişlerdir

Böylece Britanya İmparatorluğu'nun altında bir Avustralya Devleti doğmuştur

Günümüz Avustralya tarihi böyle anlatsa da bu ülkenin gerçek psikolojik bağımsızlığı Gelibolu olarak görülür

Her yıl çıkartmanın yıldönümü olarak 25 Nisan'da Anzak Günü adıyla anma törenleri düzenlenir ve o gün Avustralya ile Yeni Zelanda'da ulusal tatildir

Avustralya şu ana kadar resmi olarak sadece bir düşman kumandanını tanımıştır

Campbell'e yapılan bir anıtıyla bu kişi Mustafa Kemal Atatürk'tür

Yeni Zelanda için de bu durum aynıdır

Yeni Zelandalılar Wellington'un Tarakina Koyu'na Atatürk Memorial (NZ) adında bir anıt dikmişlerdir

Herhalde bir düşman kumandanına atfedilmiş bu anıtlar dünyada tektir[kaynak belirtilmeli]

düşmanını bu derece sayan bir millet daha yoktur dünya üzerinde

Mustafa Kemal Atatürk'ün 1934 Anzak Kutlamaları sebebiyle gönderdiği mesaj da bu ülkeler arası dostluğu pekiştirmiştir:

"Bu Memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar! Burada dost bir vatanın toprağındasınız Huzur ve sükun içinde uyuyunuz Sizler Mehmetçiklerle yanyana koyun koyunasınız Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı dindiriniz Evlatlarınız bizim bağrımızdadır huzur içindedirler ve huzur içinde rahat rahat uyuyacaklardır Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır

"

Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra İngiliz ve Fransız donanmalarının geri püskürtüldüğü 18 Mart

Çanakkale Şehitlerini Anma Günü olarak ilan edilmiştir

Dünyada ise bu savaş

askeri beceriksizlik ve felaket sembolü olarak sayılmıştır

Eric Bolge tarafından yazılan savaş karşıtı şarkısı "And The Band Played Waltzing Matilda" bu savaşla ilgilidir

* - * - * - *

Kaynaklar
• 1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç
• Büyük Harbin Tarihi Çanakkale Gelibolu Askeri Harekatı - General C

F

Aspinall - Oglander (General Ian Hamilton'un karargah subaylarından)
• Türk Kurmay Subaylarının Gözüyle Çanakkale Savaşı - Burhan Sayılır
• Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri - Tuncay Yılmazer
• Çanakkale Savaşı Üzerine Bir İnceleme - Emekli Korgeneral

eski içişleri bakanı Selahattin Çetiner
• Mustafa Kemal - Anafartalar Muhaberatı'na Ait Tarihçe - Uluğ İğdemir - Türk Tarih Kurumu Yayınları
• Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi - 5

Cilt

Çanakkale Cephesi

- Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı

Harp Tarihi Yayınları

01

Diriliş: Turgut Özakman
02

1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç - Kastaş Yayınevi

Sh: 15
03

Çanakkale Savaşı Üzerine Bir İnceleme-Selahattin Çetiner

Sh: 30
04

www

duryolcu

com
05

Çanakkale Gelibolu Askeri Harekatı-C

F

A

Oglander

Arma Yayınları 1939

Sh: 68
06

Türk Kurmay Subaylarının Gözüyle Çanakkale Savaşı - Burhan Sayılır

Salyangoz Yayınları

2006 Sh: 23
07

1915 Çanakkale Savaşı-İbrahim Artuç

Kastaş Yayınları

2004 Sh: 41
08

Oglander

a

g

e

s

67

09

1915 Çanakkale Savaşı-İbrahim Artuç

Kastaş Yayınları

2004 Sh: 10

11
10

Çanakkale Savaşı Üzerine Bir İnceleme- Selahattin Çetiner

Sh: 2

3
11

1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç

Kastaş Yayınevi

2004

Sh: 204
12

Genkur Harp Tarihi Bşk

- Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi

V

Cilt

2

Kitap
13

1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç

Kastaş Yayınevi

2004

Sh: 2219
14

1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç

Kastaş Yayınevi

2004

Sh: 243
15

1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç

Kastaş Yayınevi

2004

Sh: 247
16

1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç

Kastaş Yayınevi

2004

Sh: 250
17

Oglander

a

g

e

s

241

244/
18 - 19

http://www

canakkale1915

com/sehitsayisi

htm

* - * - * - *

Çanakkale Savaşından Kesitler - Daha Çok Resim İçinTıklayınız

Çanakkale Savaşının Önemi ve Sonuçları - Tıklayınız

* - * - *

07-30-2012	#4
Prof. Dr. Sinsi	Çanakkale Savaşı \| (1915 - 1916) / Çanakkale Savaşı \| (1915 - 1916) Hakkında Tahliye Müttefiklerin Gelibolu Seferi'ne eklenen yeni takviyelerle üçüncü bir cephe açılmasına karşın kara harekatı Müttefikler açısından bir sonuç getirmemiş Osmanlı kuvvetlerinin direnci karşısında cepheler yeniden kilitlenmiştir Bulgaristan'ın 14 Ekim 1915 tarihinde İttifak Devletlerine katılmıştır Almanya ile Osmanlı arasında Balkanlar üzerinden bir demiryolu hattı 29 Ekim tarihinde işlemeye başlamıştır "W Beach" (Seddülbahir) Bu tarihten üç gün sonra General Ian Hamilton görevden alınarak yerine General Charles Monro atanmıştır Monro cephede yaptığı incelemelerin ardından 3 Kasım 1915’de İngiliz Yüksek Savunma Konseyi’ne cephe hakkındaki görüşünü “Gelibolu tahliye edilmelidir” şeklinde bildirmiştir Bu kolay alınacak bir karar değildir 6 Kasım 1915 günü İngiliz Savaş Bakanı Lord Kitchener Gelibolu’ya gelmiştir 15 Kasım’da Lord Kitchener’in kararı Seddülbahir Cephesi dışındaki diğer iki cephedeki askerlerin tahliye edilmesi yönündedir Ertesi gün 16 Kasım’da Müttefiklerin Selanik Cephesi de General Monro’ya bağlanmıştır General Birdwood General Monro’ya bağlı olmak üzere Çanakkale Müttefik Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı Kesin karar 7 Aralık 1915 tarihinde verilmiştir Arıburnu ve Anafartalar Cepheleri’ndeki Müttefik kuvvetler tahliye edilerek Selanik Cephesi’ne kaydırılmış Seddülbahir Cephesi’ndeki kuvvetler ise yerlerinde kalmışlardır Bu cephedeki kuvvetlerin tahliyesine 27 Aralık 1915 tarihinde karar verilmiştir Tahliye işlemleri 9 Ocak 1916 sabahı tamamlanmıştır Böylece Gelibolu Muharebeleri Osmanlı kuvvetlerinin zaferiyle sonuçlanmıştır Savaşın Sonuçları İngiltere ve Fransa ile Osmanlı ve Alman orduları arasında geçen ve iki taraftan toplam 500000'den fazla[kaynak belirtilmeli] insanın "kaybına" (ölüm firar esir sakatlanma ve hastalıklar) neden olan savaşın ardından İtilaf Devletleri Çanakkale Boğazı'nı geçememiş İstanbul'u işgal edememiştir Pek çok tarihçi Rusya'da zorda kalan çarlık rejimi devrilmesinde ve I Dünya Savaşı 2 yıl uzamasında bu olayın önemli payı olduğu görüşündedirler • Çanakkale Savaşı müttefikleriyle Rusya'nın irtibatını önlemiş bu arada Lenin ve yandaşları Bolşeviklerin Ekim Devrimi ile Rusya savaş dışı kalmıştır Bu durum ihtilal Rusyası ile müttefiklerini birbirinden ayırmıştır Sovyet Rusya Kurtuluş Savaşı yıllarında Ankara hükûmetine belirli ölçüde lojistik destek sağlamıştır • Bu savaşlar İngiliz ve Fransız kuvvetlerini Gelibolu Yarımadası'na bağlamış Almanya ve müttefiklerinin yükleri hafiflemiştir • Savaşta çok sayıda eğitilmiş insan kaybedilmesi nedeniyle cumhuriyet döneminde eğitilmiş insan sıkıntısı çekilmiştir • Karşılıklı olarak çok büyük insan ve malzeme zayiatı verilmiştir • Mustafa Kemal bu savaşta Conkbayırı Anafartalar ve Arıburnun'da görev yapmıştır Çıkartmanın ilk günü Conkbayırı'ndaki müdahalesi ve savaşın son aşamalarında üstlendiği görevler Mustafa Kemal'in askeri yeteneklerini ortaya çıkarmış"Anafartalar Kahramanı" olarak tanınmasını sağlamıştır Bu durum daha sonraları Mustafa Kemal'in milli liderliğini ortaya çıkarmıştır Kayıplar ilgili bütün ulusları derinden etkilemiştir Avustralya ve Yeni Zelanda'da Anzak Günü adıyla her yıl düzenli bir seremoni tekrarlanır Ayrıca Avustralyalı ve Yeni Zelandalılar o gün toplanarak Gelibolu Yarımadası'ndaki Anzakların (ANZAC: Australian and New Zealand Army Corps) çıkartma yaptıkları Anzak Koyu'na gelerek atalarının savaştıkları bu yeri ziyaret ederler Çanakkale Savaşı en çok İtilaf Devletlerinin altındaki sömürgeleri[kaynak belirtilmeli] özellikle de Avustralya ve Yeni Zelanda'yı etkilemiştir Bu savaştan önce bu iki ülkenin vatandaşları Britanya İmparatorluğu'nun yenilmez üstünlüğünden emindiler ve böyle bir imparatorluğun onları askeri seferlere çağrısından büyük onur duymuşlardı Bir propaganda posterinde yer alan Anzak üniforması giymiş bir çocuğun "Baba Büyük Savaş'ta sen ne yaptın?" sorusu onları şüphesiz etkilemiştir Ancak Çanakkale Savaşı onların bu büyük güvenini derinden sarsmıştır Anzaklar için Çanakkale Savaşı'nın önemi çok büyüktür Çanakkale'den ayrılan Anzaklar savaşın başka cephelerinde savaşmaya gönderilmişler ve gittikleri her yeri Çanakkale'de yaşadıklarıyla karşılaştırmışlardır Ülkelerine döndüklerinde kahraman gibi saygı görmüşler ve gözlerindeki Britanya İmparatorluğu'nun sonsuz gücü büyük bir yara almıştır 1 Ocak 1901'de Avustralya Federasyonu kurulmuş Avustralyalılar on yıllık bir süreçte seçme ve seçilme ile temsil edilme haklarını elde etmişlerdir Böylece Britanya İmparatorluğu'nun altında bir Avustralya Devleti doğmuştur Günümüz Avustralya tarihi böyle anlatsa da bu ülkenin gerçek psikolojik bağımsızlığı Gelibolu olarak görülür Her yıl çıkartmanın yıldönümü olarak 25 Nisan'da Anzak Günü adıyla anma törenleri düzenlenir ve o gün Avustralya ile Yeni Zelanda'da ulusal tatildir Avustralya şu ana kadar resmi olarak sadece bir düşman kumandanını tanımıştır Campbell'e yapılan bir anıtıyla bu kişi Mustafa Kemal Atatürk'tür Yeni Zelanda için de bu durum aynıdır Yeni Zelandalılar Wellington'un Tarakina Koyu'na Atatürk Memorial (NZ) adında bir anıt dikmişlerdir Herhalde bir düşman kumandanına atfedilmiş bu anıtlar dünyada tektir[kaynak belirtilmeli] düşmanını bu derece sayan bir millet daha yoktur dünya üzerinde Mustafa Kemal Atatürk'ün 1934 Anzak Kutlamaları sebebiyle gönderdiği mesaj da bu ülkeler arası dostluğu pekiştirmiştir: "Bu Memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar! Burada dost bir vatanın toprağındasınız Huzur ve sükun içinde uyuyunuz Sizler Mehmetçiklerle yanyana koyun koyunasınız Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı dindiriniz Evlatlarınız bizim bağrımızdadır huzur içindedirler ve huzur içinde rahat rahat uyuyacaklardır Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır" Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra İngiliz ve Fransız donanmalarının geri püskürtüldüğü 18 Mart Çanakkale Şehitlerini Anma Günü olarak ilan edilmiştir Dünyada ise bu savaş askeri beceriksizlik ve felaket sembolü olarak sayılmıştır Eric Bolge tarafından yazılan savaş karşıtı şarkısı "And The Band Played Waltzing Matilda" bu savaşla ilgilidir *** - * - * - * Kaynaklar • 1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç • Büyük Harbin Tarihi Çanakkale Gelibolu Askeri Harekatı - General C F Aspinall - Oglander (General Ian Hamilton'un karargah subaylarından) • Türk Kurmay Subaylarının Gözüyle Çanakkale Savaşı - Burhan Sayılır • Alçıtepe'den Anafartalar'a Çanakkale Kara Muharebeleri - Tuncay Yılmazer • Çanakkale Savaşı Üzerine Bir İnceleme - Emekli Korgeneral eski içişleri bakanı Selahattin Çetiner • Mustafa Kemal - Anafartalar Muhaberatı'na Ait Tarihçe - Uluğ İğdemir - Türk Tarih Kurumu Yayınları • Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi - 5 Cilt Çanakkale Cephesi - Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Harp Tarihi Yayınları 01 Diriliş: Turgut Özakman 02 1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç - Kastaş Yayınevi Sh: 15 03 Çanakkale Savaşı Üzerine Bir İnceleme-Selahattin Çetiner Sh: 30 04 wwwduryolcucom 05 Çanakkale Gelibolu Askeri Harekatı-CFA Oglander Arma Yayınları 1939 Sh: 68 06 Türk Kurmay Subaylarının Gözüyle Çanakkale Savaşı - Burhan Sayılır Salyangoz Yayınları 2006 Sh: 23 07 1915 Çanakkale Savaşı-İbrahim Artuç Kastaş Yayınları 2004 Sh: 41 08 Oglander age s 67 09 1915 Çanakkale Savaşı-İbrahim Artuç Kastaş Yayınları 2004 Sh: 1011 10 Çanakkale Savaşı Üzerine Bir İnceleme- Selahattin Çetiner Sh: 2 3 11 1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç Kastaş Yayınevi 2004 Sh: 204 12 Genkur Harp Tarihi Bşk - Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi V Cilt 2 Kitap 13 1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç Kastaş Yayınevi 2004 Sh: 2219 14 1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç Kastaş Yayınevi 2004 Sh: 243 15 1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç Kastaş Yayınevi 2004 Sh: 247 16 1915 Çanakkale Savaşı - İbrahim Artuç Kastaş Yayınevi 2004 Sh: 250 17 Oglander age s 241 244/ 18 - 19 http://wwwcanakkale1915com/sehitsayisihtm * - * - * - * Çanakkale Savaşından Kesitler - Daha Çok Resim İçinTıklayınız Çanakkale Savaşının Önemi ve Sonuçları - Tıklayınız * - * - ***